TAXIA Kişisel Rıza Formu

İşletmeler, Finansal Kuruluşlar ve Denetim Paydaşları İçin Uygulama Rehberi

1. Yönetici Özeti

 

Taxademy olarak iklim ve çevre konularını yakından takip ediyoruz. Sadece sorumlu bir birey ve farkındalığı yüksek bir şirket olarak değil, bu alanda son dönemde artan mevzuat düzenlemeleri ve artan uluslararası taahhütler konuyu hepimizin gündemine taşıdı.

 

4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile “Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı (2026-2029)” duyurulmuş; Plan'ın Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın resmî internet adresinde (www.hmb.gov.tr) yayımlanacağı belirtilmiştir. Genelge, Eylem Planı kapsamındaki görev ve sorumlulukların tüm kamu kurum ve kuruluşlarınca hassasiyetle yerine getirilmesini talep etmektedir.

 

Strateji; “Şeffaf ve Ölçülebilir Bir Yeşil Finans Ekosistemi için Gerekli Altyapının Oluşturulması”, “Yeşil Finans Alanında Kurumsal Kapasite ile İnsan Kaynağının Güçlendirilmesi” ve “Yeşil Finansın Gelişimine Yönelik Piyasa Mekanizmalarının Oluşturulması” olmak üzere 3 amaç altında 11 hedef ve 45 eylemden oluşmaktadır. Belge, 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi doğrultusunda finansal sistemin yeşil dönüşümünün yol haritasını ortaya koymaktadır.

 

Bu rehberin amacı; Strateji'nin denetim, raporlama ve finansman boyutlarıyla müşterilerimiz ve iş ortaklarımız üzerindeki muhtemel etkilerini özetlemek ve 2026-2029 dönemine ilişkin hazırlık adımlarını somutlaştırmaktır. Aşağıdaki başlıklar özellikle önem taşımaktadır:

 

• Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği'nin 2026 yılında yayımlanması hedeflenmektedir; taksonomi, yeşil kredi, tahvil ve teşvik uygulamalarının ortak referansı olacaktır.
• Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları'nın (TSRS) kullanımının yaygınlaştırılması (2027) ve tüm işletme büyüklüklerine göre raporlama standartlarının belirlenmesi (2028) öngörülmektedir.
• Sürdürülebilirlik Güvence Denetimi Standardı 5000'in 2026'da yayımlanması ve güvence denetimi yapacak lisanslı denetim kuruluşu sayısının artırılması (2028) planlanmaktadır.
• Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi'nin ikincil mevzuatının 2026'da tamamlanarak uygulamaya alınması hedeflenmektedir.
• Yeşil boyamanın (greenwashing) önlenmesine yönelik sektörel rehberler (2028) ile finansal raporlama-sürdürülebilirlik raporlaması arasında ortak raporlama şablonu (2026) gündemdedir.
• Strateji ile aynı dönemde, 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle ticari reklam mevzuatına “çevresel beyan” düzenlemesi eklenmiş; reklamlardaki çevre iddialarının belgelendirilmesi zorunlu hâle getirilmiştir (yürürlük: 1/8/2026; ayrıntı için Bölüm 4.3).

 

 

3 Temmuz 2026 tarihini taşıyan ve 4 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Genelge'de; iklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri çerçevesinde finansal sistemin dönüşümünü kapsayan çok yönlü politikaların geliştirildiği vurgulanmaktadır. Genelge'ye göre finansal sistemin yeşil dönüşümü; kaynakların sürdürülebilir ve iklim dostu yatırımlara yönlendirilmesi, düşük karbonlu dönüşümün gerçekleşmesi ve Türkiye'nin uluslararası iklim finansmanından daha etkin yararlanması bakımından kritik öneme sahiptir.

 

Genelge, Strateji'nin dayanağını oluşturan üst politika belgelerini açıkça saymaktadır: 2/7/2025 tarihli ve 7552 sayılı İklim Kanunu, Orta Vadeli Program (2026-2028), On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028), Hazine ve Maliye Bakanlığı Stratejik Planı (2024-2028), İklim Şûrası Sonuç Bildirgesi (2022) ve Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2021). Plan, ilgili kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşları ile iş birliği içerisinde hazırlanmıştır.

 

 

Strateji'nin vizyonu “adil, kapsayıcı ve yenilikçi bir yeşil finans ekosistemi oluşturarak sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen model ülke olmak”; misyonu ise 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi doğrultusunda uluslararası kaynaklara erişimi kolaylaştıran ve yurt içi/yurt dışı finansal kaynakları sürdürülebilir ekonomik faaliyetlere yönlendiren bir finansal ekosistem inşa etmektir. Amaç ve hedef yapısı aşağıda özetlenmiştir:

 

 

 

 

• Türkiye Yeşil Taksonomisi: Taksonomi çalışmalarının 2026'da tamamlanması ve Türkiye Yeşil Taksonomi Yönetmeliği'nin yayımlanması hedeflenmektedir (Sorumlu: ÇŞİDB-İDB). Yeşil Varlık Oranı Tebliği kriterlerinin 2028'e kadar taksonomiyle uyumlulaştırılması öngörülmektedir (BDDK).
• Sigortacılık: Sigorta şirketlerinin yeşil varlıklara yatırımını teşvik edecek mevzuat düzenlemeleri 2026'da tamamlanacaktır (SEDDK).
• Yeşil Bütçeleme: 2027'ye kadar mevzuat düzenlemelerinin tamamlanması ve merkezi yönetim bütçesine iklim/çevre perspektifini entegre eden rehberin hazırlanması planlanmaktadır (SBB).
• Kamu Alımları: Yeşil dönüşümü teşvik eden uygulamaların kamu alımlarında desteklenmesi amacıyla Kamu İhale Kanunu'nun gözden geçirilmesinin değerlendirilmesi (2027) gündemdedir (HMB, KİK)
• İklim inansmanı Stratejisi: Yatırımcılara net sinyal verecek İklim Finansmanı Stratejisi'nin 2027'de yayımlanması öngörülmektedir

 

• TSRS'nin yaygınlaştırılması (2027): TSRS uygulayan işletme oranının artırılması ve ÇSY veri türlerine göre asgari denetim kriterlerinin tanımlanması hedeflenmektedir (KGK; ilgili: SPK, BİAŞ, TÜRKAK).
• Sürdürülebilirlik Güvence Denetimi Standardı 5000'in 2026'da yayımlanması ile güvence denetimi standart sistemi güçlendirilecektir (KGK).
• TSRS kapsamındaki işletmelerin güvence denetimlerini yürütecek denetim kuruluşlarının yetkilendirilmesi ve lisanslı denetim şirketi sayısının artırılması (2028) planlanmaktadır (KGK, SPK).
• Bankalarca finanse edilen emisyonların risk yönetimi süreçlerinde dikkate alınması (2029): kredi portföyü emisyonlarının hesaplanmasına ilişkin rehberler yayımlanacaktır (BDDK).
• Sermaye piyasalarında ÇSY derecelendirmesi faaliyetine yönelik düzenleme (2028) ve sektörel/tematik sürdürülebilirlik endekslerinin geliştirilmesi (2029) öngörülmektedir.
• KOBİ'lerin yeşil dönüşüm projelerinde finansmana erişiminin kolaylaştırılması (2027): ulusal mevzuat, uluslararası standartlar (IFC, Ekvator Prensipleri) ve SKDM yükümlülükleri konusunda bilgilendirme ve destek sağlanacaktır (STB).

 

 

• Şirketlerin tesis bazlı doğrulanmış emisyon verilerine bankaların ve finans kuruluşlarının erişimini sağlayacak merkezi mekanizmanın 2028'e kadar kurulması hedeflenmektedir (ÇŞİDB-İDB).
• Finansal raporlama ile sürdürülebilirlik raporlaması düzenlemeleri arasında uyumu sağlayacak ortak raporlama şablonunun 2026'da yayımlanması planlanmaktadır (KGK).
• Tüm işletme büyüklükleri ve türlerine göre sürdürülebilirlik raporlama standartlarının 2028'e kadar belirlenmesi; şirketlere rehberlik, eğitim, iyi uygulama örnekleri ve SSS dokümanları sağlanması (2027) öngörülmektedir (KGK).
• Uluslararası standart değişikliklerinin azami 6 ay/1 yıl içinde ulusal çerçeveye yansıtılması için sürekli revizyon mekanizması işletilecektir.
• Yeşil boyamadan kaçınma yöntemlerini içeren sektörel rehberlerin 2028'e kadar hazırlanması planlanmaktadır (BDDK, SEDDK, SPK).

 

Güncel gelişme — Reklamlarda “çevresel beyan” düzenlemesi: Strateji'nin yeşil boyamanın önlenmesine ilişkin 1.5 no.lu hedefiyle aynı doğrultuda bir adım olarak; 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'ne “çevresel beyan” tanımı eklenmiştir. Buna göre çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların; yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispatı zorunludur. Genel içerikli çevresel kavram ve ibareler, açıklama yapılmaksızın ya da tüketicide belirsizliğe yol açacak şekilde kullanılamayacak; beyanın ürünün hangi bölümüne veya yaşam döngüsünün hangi sürecine ilişkin olduğu reklamda açıkça belirtilecek, ölçüm ve değerlendirme yöntemlerine dair açıklayıcı bilgilere erişim sağlanacaktır. Değişiklikler 1/8/2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu düzenleme, işletmelerin pazarlama ve reklam süreçlerindeki çevresel iddiaların doğrulanabilir veri ve belgelere dayandırılması gereğini pekiştirmekte; sürdürülebilirlik raporlaması ile pazarlama iletişimi arasındaki tutarlılığı denetim gündeminin bir parçası hâline getirmektedir.

 

 

• Bankacılık, sigortacılık ve sermaye piyasalarına yönelik yeşil finans eğitim programları sürekli nitelikte planlanacak; enerji verimliliği projelerinin yeşil dönüşüm kapsamında değerlendirilebilmesi için bankacılık sektörüne eğitimler düzenlenecektir (TBB, TKBB, TSB, TSPB).
• Kamu kurumlarında sürdürülebilirlik raporu hazırlayan personele yönelik eğitimler Cumhurbaşkanlığı Uzaktan Eğitim Kapısı üzerinden yayımlanacak ve belgelendirilecektir (KGK).
• Reel sektörde yeşil finansal enstrümanlara erişim konusunda farkındalık, tanıtım ve eğitim faaliyetleri sürekli olarak yürütülecektir (İDB, TOBB).
• Yanlış raporlamanın ve sınıflandırma hatalarının giderilmesine yönelik rehberin 2026'da yayımlanması öngörülmektedir (KGK).
• Türk bankacılık sektöründe iklim ve çevre riskleri bağlantılı stres testi altyapısının oluşturulması (2027, BDDK); sigortacılık sektörü için iklim ve doğa risklerini kapsayan ulusal risk yönetim rehberi (2027, SEDDK); finansal sektörlere yönelik İklim ve Doğa Riskleri Stres Testi çalışmalarının tamamlanarak 6 aylık periyotlarla HMB'ye raporlanması (2029, FİK SRİDÇG) planlanmaktadır.

 

 

• Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi: İkincil düzenlemelerin tamamlanarak sistemin 2026'da uygulamaya alınması hedeflenmektedir (ÇŞİDB-İDB; ilgili kurumlar arasında SPK, EPDK ve EPİAŞ yer almaktadır).
• Yeşil finansal ürün ve araçların piyasa payının 2028 yıl sonu itibarıyla tespiti ve izleyen yıllarda sürekli izlenmesi öngörülmektedir (TCMB, BDDK, SPK, SEDDK).
• 2053 Net Sıfır hedefine ulaştıracak yeşil finansman mekanizmasının 2029'a kadar oluşturulması ve kaynakların bu mekanizma üzerinden yönlendirilmesi planlanmaktadır.
• Devlet katkısı fonları ile OKS standart fonlarında sürdürülebilirlik temalı fon oranının artırılması (2026); Hazine tahvil ihraçlarında sürdürülebilirlik temalı ihraçlara yer verilmesi (2029) hedeflenmektedir.
• Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçları Rehberi ile Sürdürülebilirlik Bağlantılı Sermaye Piyasası Araçları Rehberi çalışmalarının 2026'da tamamlanması öngörülmektedir (SPK).
• İstanbul Finans Merkezi'nin sürdürülebilir finans alanında uluslararası cazibe merkezi olmasına yönelik yol haritası (2027) hazırlanacaktır (CBYFO).
• İklim bağlantılı riskler için doğal afet tahvillerinin (CAT tahvilleri) sistematik ihracına yönelik fizibilite çalışması (2029) yapılacaktır (SEDDK-DASK).
• Yeşil dönüşüm yatırımlarında Yabancı Para kredi kullanımına esneklik sağlayacak düzenlemelere ilişkin fizibilite (2026, HMB); kamu sübvansiyonlu kredilerde yeşil finansın önceliklendirilmesi (sürekli); emisyon azaltım taahhütleri için sigortalama/garantileme mekanizması yol haritası (2026, SEDDK) ve yeşil patent teşvikleri (2027, STB) diğer öne çıkan eylemlerdir.

 

 

Aşağıdaki tablo, işletmeler ve finansal kuruluşlar açısından doğrudan sonuç doğuracak eylemleri hedef yıllarına göre özetlemektedir:

 

 

TSRS kullanımının yaygınlaştırılması ve raporlama standartlarının tüm işletme büyüklüklerine göre kademelendirilmesi, sürdürülebilirlik raporlamasının önümüzdeki dönemde daha geniş bir işletme evrenini kapsayacağına işaret etmektedir. Ortak raporlama şablonu, finansal raporlama ile sürdürülebilirlik raporlaması arasındaki mükerrerlikleri azaltacak; ancak veri toplama, iç kontrol ve doğrulama süreçlerinin şimdiden kurgulanmasını gerektirecektir. Kapsam, eşik değerler ve yürürlük takvimi ikincil düzenlemelerle netleşecektir; işletmelerin gelişmeleri KGK duyuruları üzerinden izlemesi önerilir. Ayrıca, çevresel beyanlara ilişkin yeni reklam düzenlemesi (Bölüm 4.3) dikkate alınarak, sürdürülebilirlik raporlarında ve pazarlama iletişiminde kullanılan çevresel iddiaların belge ve veri desteğinin tutarlı biçimde oluşturulması önem taşımaktadır.

 

Yeşil varlık oranının taksonomiyle uyumlulaştırılması, finanse edilen emisyonların hesaplanması, iklim/çevre stres testleri ve ÇSY derecelendirme düzenlemesi; finansal kuruluşların veri altyapısı, kredi tahsis politikaları ve risk yönetimi çerçevelerinde kapsamlı uyarlama ihtiyacı doğuracaktır. Sigorta tarafında iklim ve doğa risklerine ilişkin ulusal risk yönetim rehberine uygun iç prosedürlerin oluşturulması beklenmektedir.

 

 

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi'nin 2026'da uygulamaya alınması ve tesis bazlı doğrulanmış emisyon verilerinin finansal sistemle paylaşılacak olması, emisyon ölçüm-raporlama-doğrulama (MRV) süreçlerinin fiyatlama ve kredi koşullarına doğrudan etki edeceğini göstermektedir. AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) yükümlülüklerine hazırlık, KOBİ'lere yönelik destek eylemlerinin açık bir bileşenidir. Emisyon envanteri bulunmayan işletmelerin bu alandaki hazırlıklara öncelik vermesi isabetli olacaktır.

 

 

Strateji, sürdürülebilirlik güvence denetimini yeşil finans ekosisteminin taşıyıcı kolonlarından biri olarak konumlandırmaktadır. Güvence Denetimi Standardı 5000'in yayımlanması, ÇSY veri türlerine göre asgari denetim kriterlerinin tanımlanması ve lisanslı denetim kuruluşu sayısının artırılması hem raporlayan işletmeler hem de denetim mesleği açısından yeni bir uygulama dönemi başlatacaktır. Yeşil boyama riskine karşı hazırlanacak rehberler ve reklamlarda çevresel beyanların ispatını zorunlu kılan yeni düzenleme, sürdürülebilirlik beyanlarının güvence denetiminden geçirilmesinin önemini daha da artıracaktır.

 

TAM Bağımsız Denetim A.Ş. olarak bu süreçte müşterilerimize aşağıdaki alanlarda destek sunmaya hazırız:

 

• TSRS 1 ve TSRS 2 kapsamında sürdürülebilirlik raporlamasına hazırlık, boşluk (gap) analizi ve raporlama süreç tasarımı,
• GDS 3000 ve GDS 3410 çerçevesinde sürdürülebilirlik bilgilerinin ve sera gazı beyanlarının bağımsız güvence denetimi,
• Emisyon envanteri, MRV süreçleri ve Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi'ne uyum konularında danışmanlık desteği,
• Yeşil/sürdürülebilir finansman araçlarına (tahvil, sukuk, kredi) ilişkin çerçeve belgelerinin ve tahsisat raporlamalarının gözden geçirilmesi,
• Reklam ve pazarlama içeriklerindeki çevresel beyanların sürdürülebilirlik raporları ve destekleyici belgelerle tutarlılığının değerlendirilmesi,
• Yönetim kurulu ve üst yönetim düzeyinde farkındalık eğitimleri ile iç kontrol ve iç denetim fonksiyonlarının sürdürülebilirlik riskleriyle entegrasyonu.

Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı (2026-2029), dağınık hâldeki yeşil finans düzenlemelerini tek bir takvim ve sorumluluk matrisi altında toplayan bütüncül bir çerçevedir. 2026 yılı; taksonomi, güvence standardı, ortak raporlama şablonu ve emisyon ticaret sistemi başta olmak üzere en yoğun düzenleme çıktılarının beklendiği yıldır.

Ağustos 2026'da yürürlüğe girecek çevresel beyan düzenlemesi de dikkate alındığında, işletmelerin bekle-gör yaklaşımı yerine, veri altyapısı ve raporlama kapasitesini bugünden güçlendirmesi; finansal kuruluşların ise portföylerini taksonomi uyumu perspektifiyle gözden geçirmesi önerilir.

 

Rehberde yer verilen hedef yıllar ve eylem içerikleri, Plan metnindeki öngörülere dayanmaktadır; ikincil düzenlemelerin yayım takvimi ve kapsamı değişebilir. Uygulamaya esas değerlendirmelerde güncel Resmî Gazete metinlerinin ve ilgili kurum (HMB, KGK, ÇŞİDB, BDDK, SPK, SEDDK, Ticaret Bakanlığı) duyurularının esas alınması gerekmektedir. Sorularınız için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

 

 

Son olarak, konunun artan önemine ve multi disipliner yaklaşıma uygun olarak, iklim ve çevre konusunda diğer içeriklerimize de göz atabilirsiniz.

 

• Haziran 2026 Vergisel / Mali Gelişmeler Özeti
• Uluslararası Mali Gelişmeler (2025 – Son 3 Aylık Özet)
• Ocak Ayı Vergisel / Mali Gelişmeler
• İklim, Çevre ve Sürdürülebilirlik
• Ağustos 2025 Vergisel/Mali Gelişmeler
• Orta Vadeli Programda Vergi Alanında Ne Öngörülüyor?
• Kasım 2022 Mali / Vergisel Gelişmeler

Sevgi & Saygılarımızla,