MENU
“Ne verirsen elinle o gelir seninle” Ülkemiz dünya hayırseverlik listesinde en üst sırada, her alanda. Kâr amacı gütmeyen organizasyonlarda işler nasıl oluyor, gelir gider dengesi, sürdürülebilirlik, hayırseverlere ulaşmak, amaçlara göre örgütlenmek ve ayni veya nakdi yardım ve bağışlara ulaşmak çok önemli bir konu.
Değerli okuyucularımız, bu yazımızda Türkiye’de sivil toplumun dinamosu olan dernek ve vakıflara ilişkin temel farkları, mali olarak yapılan bağış ve yardımları, dekont ve makbuzlarda bulunması gereken zorunlu bilgileri, sahip oldukları muafiyet ve istisnaları kısaca açıklayacağız. Bu konuda yazdığımız diğer içeriklere de bültenlerimizden ulaşabilirsiniz. En son bunlar için KGK tarafından duyurulan finansal raporlama standartlarını ve önemini kaleme almıştık.
Temelde dernekler en az 7 kişinin (fiil ehliyete sahip) kâr amacı gütmeksizin ortak bir amaç doğrultusunda bir araya gelmesi ile kurulabilir. Kamu yararı ise özel bir statüdür. Derneklerin kamu yararına çalışan derneklerden sayılma istekleri, valilik görüşü ile İçişleri Bakanlığına gönderilir. İlgili bakanlıkların ve Hazine ve Maliye Bakanlığının da görüşü alındıktan sonra, İçişleri Bakanlığının teklifi ve Cumhurbaşkanı kararı ile dernekler, kamu yararına çalışan derneklerden sayılırlar.
Vakıflarda ise mantık kişi topluluğundan ziyade mal topluluğudur. Bu sebeple kişi sınırlaması yoktur. Bununla birlikte mal topluluğu oldukları için bir gerçek kişi (fiil ehliyetine sahip) ya da bir tüzel kişi ile kurulabilir. Vakıflarda ise gelirlerinin en az üçte ikisini nevi itibarıyla genel, katma ve özel bütçeli idarelerin bütçeleri içinde yer alan bir hizmetin veya hizmetlerin yerine getirilmesini amaç edinmek üzere kurulmuşlarsa bu vakıflara Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınabilir.
Vergi muafiyeti olan vakıfların her yıl bir YMM denetim raporu hazırlatıp sunması gerekmektedir. Bu konuyla ilgili içerik ve süre konularına Taxademy blog yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Dernek ve Vakıflara Yapılan Ödemeler ve Bağışlar
Dernek ve vakıflara yapılacak olan bağış ve yardımlara istinaden makbuz-dekont oluşturulması zorunludur.
Bilindiği üzere 575 sıra nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile tahsilat ve ödemelerin banka, elektronik ödeme kuruluşları ya da posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi zorunluluğu kapsamında belirlenen tutar sınırı, 7.000 TL’den 30.000 TL’ye çıkarılmıştır.
Dernekler tarafından verilen beyannamelere ilişkin özellikli konulara linkteki bültenimizden, tutmaları gereken defterler konusuna ise linkten ulaşabilirsiniz.
Bu sebeple 30.000 TL‘nin altındaki tüm nakit bağış, yardım ve ayni malların devri için dernek ve vakıfların makbuz düzenlemesi zorunludur. Bununla birlikte 30.000 TL ve üstü tüm bağış ve yardımların banka üzerinden yapılması zorunludur.
Kredi kartı ve banka üzerinden yapılan tüm bağış ve yardımlar için oluşacak dekontlar, makbuz niteliğinde olup tekrar makbuz oluşturulmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak bağış yapanın talep etmesi doğrultusunda oluşturulacaksa dekont bilgileri ilgili oluşturulacak makbuza detaylı bir şekilde yazılmalıdır. Bu konuda maliye Bakanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kendi açılarından görüş vermiştir.
Konuya ilişkin görüşler için linke tıklayınız.
Makbuzda yer alması gereken bilgiler nelerdir;
Düzenlenecek makbuzlarda bulunması gereken zorunlu bilgiler şunlardır.
Vergisel sonuçları ve mali düzenlemeler
Dernek ve vakıflar kâr amacı gütmedikleri için genel olarak kurumlar vergisi mükellefi değildir. Dernek ve vakıflara sağlanan muafiyetlerden yararlanmak için mevzuata uygunluk şarttır. Aksi halde muafiyet kaybı riski vardır. Ancak iktisadi işletme oluşturup oluşturmadığı kontrol edilmelidir. Yakın zamanda yapılan mevzuat değişikliği ile bankadaki gelirlerinin değerlendirilmesinin veya sahip olunan taşınmazların kiraya verilmesinin tek başına iktisadi bir işletme oluşturmayacağı konusu netleştirilmiş oldu. Söz konusu yasal düzenlemeye linkten ulaşabilirsiniz.
Hem dernekler hem de vakıflar kâr amacı gütmeyen kurum olmaları sebebiyle kurumlar vergisi mükellefi değillerdir. Bunlara yapılan bağış ve yardımlar ve bunların belgelendirilmesi ise önemli bir konudur. Aldıkları bağış ve yardımların şekli, belge düzeni, kullanıldığı yerler mali avantajlardan doğru şekilde faydalanabilmeleri açısından önem taşır.
Bununla birlikte dernekler kamu yararına çalışan dernekler statüsü ile vakıflar ise Cumhurbaşkanı tarafından verilen vergi muafiyeti ile birçok vergiden muafiyet kazanabilirler.
Bunlar; KDV, sözleşmeye dayalı damga vergisi, emlak vergisi, harç istisnası vb olarak sıralanabilir. İlgili birçok alanda bu kurumların bu muafiyetlerden yararlanabilmesi için muafiyet öncesi de var olan mevzuat kapsamındaki zorunluluklara dikkat etmesi gerekir. Öncelikle;
Değerli okuyucularımız, bu yazımızda Türkiye’de dernek ve vakıfların kuruluşlarının temel farklarını, kurulum koşullarını, bağış ve yardımları, makbuzlarda bulunması gereken zorunlu bilgileri, bunlara sağlanan bazı muafiyet ve istisnaları kısaca açıklamaya çalıştık. Umarız bu bilgiler, bu tür kurumlara yapılacak ödemeler ve bağışlarla ilgili aklınızdaki soru işaretlerini gidermekte faydalı olur.
Özellikle vergi beyan dönemi yaklaştığı için bu konuda GİB tarafından hazırlanan iki önemli Rehbere link vermek isteriz.
Sevgi & Saygılarımızla,
Tax & International Advisory | Taxai & Taxademy
