2026/73 Eylül Ayı Vergisel / Mali Gelişmeler
Değerli okuyucular,
Eylül gündeminde şirketlerin bilgi verme ve beyan süreçlerini doğrudan etkileyen değişiklikler öne çıkıyor. Elektronik ticarette bildirim kapsamı genişlerken geçici vergi beyannameleri için e-Beyan pilotu 1 Ekim’de beş ilde başlıyor; YMM karşıt inceleme tutanaklarında elektronik düzenleme zorunluluğu ise 1 Ocak 2027’ye ertelendi. Para piyasası fonu kazançlarında %10 tevkifat oranı ve reeskont kredilerindeki BSMV istisnasının genişlemesi, finansman ve yatırım tarafındaki başlıca vergi gelişmeleri.
Turizm işletmelerinin Mayıs-Aralık 2026 dönemine ilişkin ücret desteğinde uygulama şartları netleşti. Ödeme hizmetleri ve sermaye piyasasında uzaktan kimlik tespitine ilişkin yeni kurallar, kişisel veri süreçlerinin de gözden geçirilmesini gerektiriyor. Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği yayımlanırken OVP, KVKK ve yapay zekâ mevzuatı için 2027 hedeflerini ortaya koydu.
Tabi en önemli başlık aslında finansal piyasalarda yaşanan olumsuz bazı gelişmeler. Güven, denetim ve etik kuralların ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gördüğümüz fon skandalında neler oluyor. Bu konuya pek girmeyeceğiz ama kaliteli ve doğru denetimin ve iş süreçlerinin sağlıklı işlemesinin önemini bir kez daha gördüğümüz bir Eylül ayı oldu. Umarız bir an önce düze çıkarız.
Keyifli okumalar dileriz.
VERGİ
Vergi Denetim Kurulu incelemeleri hakkında bilgi vermeye devam ediyor.
VDK tarafından yapılan güncel duyuruya göre,
- Uluslararası bilgi değişimi kapsamında elde edilen verilerin risk analizleriyle birlikte değerlendirerek, yurtdışında elde edilen kazançların doğru ve tam olarak beyan edilmesine yönelik Yurtdışı Kazançlar Gözetim Programı başlatılmış durumda.
- Program kapsamında başta CRS (Common Reporting Standard – Ortak Raporlama Standardı) ve CbCR (Country-by-Country Reporting – Ülke Bazlı Raporlama) verileri olmak üzere uluslararası bilgi değişimi yoluyla İdarenin elde ettiği bilgiler, mükelleflerin beyanları, yurtiçi veri kaynakları ve Risk Analiz Merkezi tarafından üretilen diğer analiz sonuçlarıyla birlikte değerlendiriyor olacak.
- İlk aşamada özellikle yüksek gelir ve servet profiline sahip mükelleflerin yurtdışı finansal varlıklarını, yatırımlarını, şirket ve ortaklık yapılarını ve yurtdışında elde ettikleri gelir ve kazançlarının analiz kapsamına alındığı anlaşılıyor.
- Risk Analiz Merkezi tarafından yapılan çalışmalar sonucunda, yurtdışı gelir ve kazançları ile Türkiye’deki vergisel beyanları arasında uyumsuzluk bulunduğu değerlendirilen mükelleflerin gözetim kapsamına alınacağını görüyoruz.
- Gözetim kapsamına alınan mükelleflere Vergi Müfettişleri tarafından tebligatta bulunacak ve Risk Analiz Merkezi tarafından tespit edilen husus ve tutarlara ilişkin bilgi ve açıklama talep edilecektir.
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
Vergi İstihbarat Sistemi tüm Vergi Müfettişlerinin kullanımına açıldı.
- Vergi denetiminde büyük veri, ilişki analizi ve yapay zekâyı bir araya getiren Vergi İstihbarat Sistemi (VDK-VİS), tüm Vergi Müfettişlerinin kullanımına açıldı.
- VDK Kurul Başkanlığı, vergi denetiminde dijital dönüşüm çalışmalarına yeni bir uygulama daha eklemiş oldu.
- Ekonomik faaliyetlerin giderek daha karmaşık ve birbiriyle bağlantılı hale gelmesi, vergi denetiminde yalnızca tekil işlemlerin değil, işlemlerin arkasındaki kişi, şirket ve ekonomik ilişkilerin de bütüncül olarak değerlendirilmesini gerekli kılıyor.
- Bu anlayışla geliştirilen Vergi İstihbarat Sistemi (VDK-VİS); büyük veri analitiğinin gücünü, graf veritabanı teknolojilerini ve yapay zekâ destekli analiz yöntemlerini aynı platformda buluşturuyor.
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
Elektronik ticarette bilgi verme yükümlülükleri genişletildi.
- İlgili Tebliğ ile sosyal ağ sağlayıcıları ve yer sağlayıcılarının bildirim esasları yeniden düzenlendi; aracılık hizmeti sağlayıcılarının bildireceği bilgilerde de değişikliğe gidildi.
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
Para piyasası fonlarında tevkifat oranı %10 olarak belirlendi.
- 11734 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile para piyasası fonları ve unvanında “para piyasası” ibaresi bulunan serbest fonların katılma paylarından elde edilen kazançlarda tevkifat oranı %10 olarak belirlendi.
- Oran, 5 Eylül 2026 ve sonrasında iktisap edilen payların kazançlarına; daha önce iktisap edilen paylarda ise bu tarihten sonraki döneme isabet eden kazanca uygulanacak.
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
Mirasçıların vergisel yükümlülüklerine ilişkin rehberler güncellendi.
- Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), “Mirasçıların Vergisel Yükümlülükleri Rehberi” ile “Veraset ve İntikal Vergisi Broşürü”nü güncelledi. Yayınlar, veraset yoluyla veya karşılıksız intikallerde doğan yükümlülükleri açıklıyor.
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
“Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlarda Vergi İstisnasına İlişkin Rehber” yayımlandı.
- Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından, yurt dışından elde edilen belirli kazanç ve iratlara ilişkin vergi istisnası uygulamasının açıklanmasına yönelik “Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlarda Vergi İstisnası Rehberi” ile ilgili infografik yayımlandı.
- Rehber, söz konusu istisna uygulamasına ilişkin mükelleflerin yararlanma şartları ve vergisel yükümlülükleri konusunda açıklayıcı bilgiler sunuyor.
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
Akaryakıt ürünlerinde ÖTV tutarları güncellendi.
- 10995 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı çerçevesinde benzin, motorin ve LPG türü akaryakıt ürünlerine ilişkin ÖTV tutarları, petrol fiyatları ve döviz kurlarındaki değişimler dikkate alınarak yeniden belirlendi.
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
Karşıt inceleme tutanaklarında elektronik düzenleme zorunluluğu 2027’ye ertelendi
- YMM tasdik raporlarına eklenen karşıt inceleme tutanaklarının elektronik ortamda düzenlenmesine ilişkin zorunluluğun başlangıcı, 1 Temmuz 2026’dan 1 Ocak 2027’ye ertelendi.
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
Kısmi YMM Tasdikinde İlk Yıl: 2025 Uygulamasından Saha Gözlemleri!
- 2025 hesap döneminde ilk kez uygulanan kısmi YMM tasdiki, istisna ve indirimlerin işlem anından başlayarak izlenmesi gerektiğini gösterdi. Saha gözlemlerimizde muhasebe kayıtlarının ayrıştırılması, belge ve hesaplama altyapısı ile istisna kazancının tespiti öne çıkan sorunlar arasında yer aldı.
- Konuya ilişkin blog yazımıza ulaşmak için tıklayınız.
SGK & İŞKUR
SGK “e-Borcu Yoktur” sistemi ülke genelinde güncellendi.
- SGK, e-Borcu Yoktur Sistemi ile EKAP borç sorgu servisini banka borç sorgu metoduna göre güncelledi.
- Sistem 17 Eylül 2026 mesai bitiminde ülke genelinde kullanıma açıldı. Sorgu tarihi ile sorguya esas tarihin aynı gün olması gerekiyor.
Uzaktan çalışmada hibrit çalışma modeli mevzuata açıkça dahil edildi.
- 25 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme ile Uzaktan Çalışma Yönetmeliği’nin 9. maddesine yeni bir fıkra eklendi.
- Buna göre, işçinin iş görme ediminin bir kısmını işyerinde, bir kısmını uzaktan yerine getirmesi kararlaştırılabilecek; işçinin işyerinde ve uzaktan çalışacağı günler ile çalışma saatlerinin iş sözleşmesinde belirlenmesi gerekecektir.
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
TEŞVİK & AR-GE
Güncel teşvikleri bir Rehber olarak yayımladık.
- Günümüzün dinamik ve rekabetçi piyasa koşullarında; sermayenin doğru yönetilmesi, finansman maliyetlerinin optimize edilmesi ve büyüme planlarının kamu kaynaklarıyla desteklenmesi işletmeler için bir ayrıcalık değil, stratejik bir zorunluluk olduğu için kamusal teşviklere ilişkin güncel bir rehberi istifadenize sunarız.
- Detaylar için linki inceleyebilirsiniz.
Turizmde ücret desteğinin uygulama esasları açıklandı.
- SGK’nın 2026/21 sayılı Genelgesine göre turizm işletmesi belgesine sahip özel konaklama tesisleri, 2026 Mayıs-Aralık dönemlerinde ücret desteğinden yararlanabilecek.
- Destek, uzun vadeli sigorta kollarına tabi çalışanların prim ödeme gün sayısının günlük 116,67 TL ile çarpılmasıyla hesaplanıp sonraki aylara ait sigorta prim borçlarına mahsup edilecek.
- Yararlanmak için muhtasar ve prim hizmet beyannameleri ile primlerin süresinde verilmesi ve ödenmesi, ayrıca SGK’ya vadesi geçmiş borç bulunmaması gerekiyor. Yapılandırılmış veya tecil edilmiş borçlar engel oluşturmayacak.
- Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar, yabancı sigortalılar ve yurt dışında çalışan sigortalılar destek hesabına alınmayacak. İşverenler ayrıca başvuru yapmayacak; tutar kontrollerin ardından sistem tarafından hesaplanacak.
- İlgili genelgeyi okumak için tıklayınız.
FİNANS & PARA
MASAK, alternatif değer transfer sistemlerine ilişkin rehber yayımladı.
- Hawala ve diğer alternatif değer transfer sistemlerine ilişkin rehber; suç gelirlerinin aklanması, yasa dışı bahis, vergi kaçırma ve kayıt dışı faaliyetlerle bağlantılı şüpheli işlem göstergelerini ele alıyor.
- SMMM ve YMM’lerin de aralarında bulunduğu yükümlüler için sektörel göstergeler ve şüpheli işlem bildirimi örnekleri veriliyor. Rehber, işlemlerin müşteri, gerçek faydalanıcı, ödeme, kripto varlık ve sınır ötesi bağlantılarla birlikte değerlendirilmesine dikkat çekiyor.
- İlgili duyuruyu okumak ve rehbere ulaşmak için tıklayınız.
Türkiye’nin Mali Eylem Görev Gücü (Fatf) 5’inci Tur Karşılıklı Değerlendirme Raporu yayımlandı.
- Teknik uyuma (mevzuat uyumu) yönelik değerlendirme sonucunda, ülkemiz FATF’in 40 tavsiyesinin 38’ine uyumlu bulunmuştur. Etkililik bakımından yapılan değerlendirmede ise Türkiye 11 Kısa Vadeli Çıktının (Immediate Outcome-IO) 3’ünde “Önemli Ölçüde Etkili”, 8’inde ise “Ilımlı Ölçüde Etkili” olarak değerlendirilmiştir.
- Detayları linkte yer alan içerikten takip edebilirsiniz.
Reeskont kredilerinde BSMV istisnasının kapsamı genişletildi.
- Ticari bankalarca kullandırılan reeskont kredileri ile kısa vadeli kredilerin yanında uzun vadeli reeskont kredileri de BSMV istisnası kapsamına alındı.
- İlgili düzenlemeye ulaşmak için tıklayınız.
Ödeme hizmetlerinde uzaktan kimlik doğrulama kuralları değişti.
- Ödeme Hizmetleri Yönetmeliği ve ilgili Tebliğ’deki değişikliklerle biyometrik yöntemler ve NFC ile kimlik doğrulama düzenlendi; yabancıların NFC özellikli pasaportla uzaktan müşteri olabilmesine imkân tanındı. Biyometrik veri işlenmesinde KVKK’nın özel nitelikli kişisel verilere ilişkin 6’ncı maddesi ayrıca dikkate alınmalı.
- İlgili Yönetmeliğe ulaşmak için tıklayınız.
- İlgili Tebliğe ulaşmak için tıklayınız.
Tasfiye edilen yatırım fonlarına ilişkin süreç devam ediyor.
- SPK, 7 portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verdi.Söz konusu fonlarda 455.758 tekil yatırımcı bulunuyor.
- Tasfiye süreci için belirlenen azami süre, fonların portföy yapıları ve piyasa koşulları dikkate alınarak 3 aydan 6 aya çıkarıldı.
- SPK’nın 28 Eylül 2026 tarihli açıklamasında, 17 Eylül’de TEFAS tarafından iptal edilen talimatlar ile daha önce verilmesine rağmen fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen bazı talimatların da tasfiye kapsamında değerlendirileceği açıklandı.
- İlgili duyurulara ulaşmak için tıklayınız. tıklayınız.
TİCARİ DÜZENLEMELER
Sermaye piyasasında uzaktan kimlik tespiti genişletildi.
- Aracı kurumlar ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları, yabancı müşterilerin kimliğini NFC özellikli pasaportla uzaktan tespit edebilecek. IP, cihaz ve konum verileri risk değerlendirmesinde kullanılacak. Kuruluşların kişisel veri aydınlatma metinlerini yeni süreç açısından gözden geçirmesi gerekebilir.
- İlgili Tebliğe ulaşmak için tıklayınız.
Şirketlerin sermayelerini yıl sonuna kadar artırmaları gerekiyor.
- Türk Ticaret Kanunu’na göre anonim ve limited şirketler için belli bir asgari sermaye tutarı öngörülüyor. Bu rakam 10bin ve 50binTL’den sırasıyla, 50 ve 250bin TL’ye çıkarıldı. Yıl sonuna kadar bu tutarın altında sermayesi olan firmaların adım atmalarında fayda var.
- Yine aynı Kanun’un 376’ncı maddesine göre sermayeleri zarar nedeniyle karşılıksız kalan firmaların da kanunda öngörülen çeşitli aksiyonlardan birini almaları gerekiyor.
Araç kiralama faaliyetlerine yeni kurallar getirildi.
- Yeni Yönetmelik, araç kiralama faaliyetlerinde yetki belgesi, asgari araç ve mesleki yeterlilik şartlarının yanı sıra sözleşme, rezervasyon, depozito, hasar ve iade süreçlerini düzenliyor.
- Düzenlemeyi esas alarak ve bu alanda yatırım yapmayı düşünen firmalar için bir sektör rehberi hazırladık. Web sayfamıza ekleyip duyuruyor olacağız.
- Yönetmelik genel olarak 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek; mevcut işletmelerin 1 Temmuz 2027’ye kadar yetki belgesi alması gerekiyor. İlgili Yönetmeliğe ulaşmak için tıklayınız.
İKLİM & YEŞİL
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği Resmî Gazete’de yayımlandı!
ETS pilot dönemi kapsamı ve yükümlülükleri netleşti.
- İklim Değişikliği Başkanlığı, Karbon Piyasası Kurulunun ETS pilot dönemine ilişkin KPK/2026/1 sayılı kararlarını 3 Eylül’de yayımladı; işletmelerin, tesislerinin pilot uygulama kapsamına girip girmediğini ve emisyon verilerine ilişkin yükümlülüklerini söz konusu kararlar doğrultusunda kontrol etmeleri gerekiyor.
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
“Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği” yayımlandı.
- Yayımlanan Yönetmelikle, Türkiye Yeşil Taksonomisinin kapsamı, teknik kriterleri, raporlama ve doğrulama esasları belirlenirken, finansal kuruluşlar için zorunlu raporlama 1 Ocak 2029’a kadar ertelendi.
- Yönetmeliğe ulaşmak için tıklayınız.
COP31: Konferansın 9–20 Kasım 2026’da Antalya’da yapılması planlanıyor.
DIŞ TİCARET
Döviz dönüşüm desteğinde %3 oranının süresi 31 Ocak 2027’ye uzatıldı
- Dönüşüm desteği uygulamasında yeni bir dönem başlıyor. 1 Ekim tarihinden itibaren bütün uygulama değişiyor. Detayları ayrı bir blog yazısı olarak ele alıp duyuracağız. Yeni talimatı incelemek için TCMB web sayfasını inceleyebilirsiniz.
- İlgili Tebliğe ulaşmak için tıklayınız.
DİĞER MEVZUAT
OVP yayımlandı.
- OVP ile ilgili ekonomik ve vergisel değerlendirmelerimizi sizin için yazdık.
- OVP’de yer alan önemi başlıklardan bir tanesi de “derecelendirme ve denetim” konusu. Konuyla ilgili İç Denetim Partneri Galip Şahin tarafından hazırlanan içeriği okumak için tıklayınız.
- 2027–2029 Orta Vadeli Programı, finansal sektör düzenlemelerinin uluslararası standartlar ve sektördeki yeni gelişmeler dikkate alınarak geliştirilmesini öngörmektedir. Sermaye piyasalarına yönelik tedbirler arasında, derecelendirme ve bağımsız denetim sektörlerinin etkinliğinin artırılması amacıyla ilgili mevzuatın uluslararası uygulamalar doğrultusunda iyileştirilmesi de yer almaktadır.
Avukatlar için “Kişisel Verilerin Korunması Uygulama Rehberi” yayımlandı.
Kişisel Verilerin Korunması Kurumu tek günde 33 veri ihlali bildirimi yayımladı.
- KVKK’nın 2 Eylül’de yayımladığı 33 bildirimin çoğunda sunuculara yetkisiz erişim ve veri işleyenlerce yönetilen sistemler öne çıkıyor. 10 Eylül’de altı şirkete ilişkin yeni bildirimler de yayımlandı. Şirketlerin veri işleyen sözleşmelerini ve tedarikçi denetimlerini bu riskler açısından gözden geçirmesi yerinde olacaktır.
OVP’de KVKK ve yapay zekâ mevzuatı için takvim öngörüldü.
- Orta Vadeli Program (2027-2029), KVKK’nın AB Genel Veri Koruma Tüzüğü ile uyumlaştırılmasını 2027’nin üçüncü çeyreği için; AB ile uyumlu yapay zekâ mevzuatına ilişkin çalışmaların tamamlanmasını ise 2027 yılı için öngörüyor.
- OVP’ye ilişkin blog yazımıza ulaşmak için tıklayınız.
2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı yayımlandı.
E-UYGULAMALAR
e-Gider Pusulası Paketi güncellenmiştir.
Geçici Vergi Beyannamelerinde e-Beyan dönemi başlıyor.
- Gelir ve kurum geçici vergi beyannameleri GİB’in e-Beyan sistemine dahil ediliyor. Geçici vergi beyannameleri bugüne kadar GİB’in BDP (Beyanname Düzenleme Programı) aracılığıyla hazırlanarak e-Beyanname sistemi üzerinden gönderiliyordu.
- Pilot uygulama 1 Ekim 2026’da Afyonkarahisar, Eskişehir, Kayseri, Kırıkkale ve Kırşehir’de başlayacak. Bu illerdeki mükellefler, 2026 Temmuz-Eylül döneminden itibaren geçici vergi beyannamelerini e-Beyan üzerinden verecek.
- Meslek mensupları da kullandıkları muhasebe programının sisteme entegre olması halinde beyannameleri doğrudan entegrasyon yoluyla gönderebilecek. Diğer mükellefler ise şimdiden Dijital Vergi Dairesindeki “e-Beyan Test” modülü üzerinden sistemi inceleyip test edebilir.
- Duyuruyu okumak için tıklayınız.
SEDDK, sigorta hasar süreçlerine ilişkin uygulamaları açıkladı.
- SEDDK, trafik kazaları sonrasında hasar süreçlerinde yaşanan mağduriyetlere yönelik yürüttüğü çalışmaları duyurdu.
- Açıklamada ekspertiz hesaplamalarının standartlaştırılması, akıllı eksper ataması, değer kaybı tazminatında ilave başvuru şartının kaldırılması ve Alo 193 Ortak Hasar İhbar Hattı uygulamalarına yer verildi.
- Basın duyurusunu okumak için tıklayınız.
ÖNEMLİ YARGI KARARLARI
VDDK, matrah tespitinde tanık ifadesi ve kâr oranını değerlendirdi.
- Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu kararına göre, şirket yetkilisinin müfettişle birlikte imzaladığı tutanaktaki veriler, vergiyi doğuran olayla bağlantıları tabii ve açık ise matraha esas alınabilir. Tanık ifadeleri bir bütün olarak değerlendirilmeli; çelişen veya birbirini doğrulamayan bölümler ancak başka delillerle desteklenirse kullanılmalıdır.
- Kurul, maliyete dağıtılan motorin ve işçilik giderlerine şirket yetkilisinin beyan ettiği, başka delille desteklenmeyen kâr oranının uygulanmasıyla bulunan matrah farkını hukuka uygun bulmadı. Maliyet dağıtım anahtarları ve kâr oranının dayanakları, inceleme raporu ve eklerinde somut delillerle gösterilmelidir.
Bu sayıda katkıları için Şaban Küçük, Bozkurt Ali Türküsev, Çağla Çetin, Galip Şahin, Şeyma Oruç, İhsan Çilingir, Dr. Levent Özkardeş ve Bülent Demirbağ’a teşekkür ederiz.
Sevgi & Saygılarımızla,
Tax & International Advisory | Taxia & Taxademy
PDF İndir
