2026/72 Güncel Teşvik ve Destek Başvuruları
1. Giriş
Neden Bu Rehberi Hazırladık?
Günümüzün dinamik ve rekabetçi piyasa koşullarında; sermayenin doğru yönetilmesi, finansman maliyetlerinin optimize edilmesi ve büyüme planlarının kamu kaynaklarıyla desteklenmesi işletmeler için bir ayrıcalık değil, stratejik bir zorunluluktur.
Konunun Önemi Nerede?
Türkiye’de KOSGEB, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK, TKDK ve İŞKUR gibi kurumlar tarafından sunulan hibe, vergi muafiyeti, finansman ve istihdam destekleri her yıl milyarlarca liralık kaynak yaratmaktadır. Ancak bu teşvik ekosistemi; farklı mevzuatlara, dönemsel çağrı takvimlerine, katı NACE/faaliyet kodu uygunluklarına ve mükerrer yararlanma kısıtlamalarına tabi, son derece karmaşık bir yapıya sahiptir. Yanlış kurgulanan bir başvuru ya da kaçırılan bir çağrı takvimi; yalnızca potansiyel hibe ve vergi avantajlarının kaybedilmesine değil, aynı zamanda mevzuata aykırılık ve mükerrer destek riskleri sebebiyle telafisi güç mali yaptırımlara da yol açabilmektedir.
Bu Rehberi Kimler Okumalı?
Bu çalışma;
- Yeni bir iş fikrini ticarileştirmek veya start-up’ını büyütmek isteyen girişimciler,
- Makine-teçhizat yatırımı, dijital dönüşüm, ihracat ve kapasite artışı hedefleyen KOBİ yöneticileri ve sanayiciler,
- Ar-Ge ve yenilik odaklı projeler yürüten teknoloji şirketleri,
- Tarım, gıda işleme ve kırsal turizm alanında yatırım yapmayı planlayan yatırımcılar,
- Şirketlerinin yatırım, vergi ve finansman stratejilerine yön veren üst düzey yöneticiler (CFO/CEO), mali müşavirler ve finans uzmanları için hazırlanmıştır.
Bu Rehberi Neden Kaleme Aldık?
Bilgi kirliliğinin ve dağınık resmî duyuruların yatırımcı kararlarını zorlaştırdığı bir dönemde, Taxia olarak amacımız;
- Bütüncül ve Güncel Bir Harita Sunmak: Dağınık haldeki tüm kamu teşvik ve destek mekanizmalarını tek bir analitik çerçevede toplamak,
- Doğru Eşleştirmeyi Sağlamak: “Hangi yatırım için hangi destek uygundur?” sorusuna NACE kodundan yatırım yerine, bütçe büyüklüğünden proje niteliğine kadar somut ve uygulanabilir yanıtlar vermek,
- Mali ve Hukuki Hataları Önlemek: Başvuru öncesi harcama yapılması, mükerrer harcama beyanı veya usul hataları nedeniyle hak kaybı yaşanmasının önüne geçecek kritik denetim noktalarını ortaya koymaktır.
Bu rehber, yalnızca bir başvuru kılavuzu değil; yatırım kararlarınızı hayata geçirirken doğru kamu kaynağına en az risk ve en yüksek verimle ulaşmanızı sağlayacak stratejik bir yol haritasıdır.
2. Kapsam ve Özet
Güncel resmi portal kayıtlarına göre başvurular; KOSGEB, TÜBİTAK, TKDK/IPARD, İŞKUR, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, kalkınma ajansları ve diğer kamu kurumları tarafından ayrı ayrı yürütülmektedir. Başvurunun geçerli olup olmadığı; programın aktiflik durumu, çağrı tarihi, başvuru dönemi, il, sektör, işletme ölçeği ve yatırım konusuna göre değişmektedir.
Başlıca güncel destek başlıkları şunlardır:
- KOSGEB Girişimci Destek Programı
- KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programı
- KOSGEB Küresel Rekabetçilik Destek Programı
- KOSGEB KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı
- KOSGEB YÖNDE – Yönderlik ve Değerlendirme Destek Programı
- KOSGEB İstihdamı Koruma Destek Programı
- KOSGEB Teknoloji Merkezi ve Sektörel Gelişim Merkezi destekleri
- TÜBİTAK 1501 ve 1507 Ar-Ge destekleri
- TÜBİTAK BiGG Yatırım Programı
- TKDK IPARD III çağrıları
- İŞKUR engelli ve eski hükümlülere yönelik hibe desteği
- Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında vergi, KDV, gümrük ve SGK avantajları
- Kalkınma ajanslarının proje, teknik destek ve finansman programları
Bu programların tamamı aynı tarihlerde ve aynı koşullarda sürekli açık değildir; bazıları sürekli başvuruya, bazıları ise belirli çağrı dönemlerine tabidir.
3. Yasal Dayanak ve Mevzuat
Yatırım teşvik başvurularının temel hukuki çerçevesi; Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar, bu kararın uygulanmasına ilişkin tebliğler ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın elektronik başvuru düzenlemelerinden oluşur.
KOSGEB destekleri, KOSGEB destek programlarının uygulama esasları, ilgili program başvuru kılavuzları ve KOSGEB mevzuatı çerçevesinde uygulanır.
TÜBİTAK destekleri, ilgili programın uygulama esasları, çağrı duyurusu ve proje değerlendirme kriterlerine göre yürütülür.
IPARD destekleri, Avrupa Birliği ve Türkiye ortak finansmanı çerçevesinde hazırlanan IPARD III Programı, ilgili tedbir kitapçıkları ve TKDK çağrı ilanlarına göre uygulanır.
İŞKUR hibe ve istihdam destekleri, ilgili hibe programı kılavuzu, İŞKUR mevzuatı ve çağrı duyurusunda belirtilen başvuru şartlarına göre yürütülür.
4. KOSGEB destekleri
KOSGEB’in güncel destek listesinde girişimcilik, kapasite artırımı, küresel rekabetçilik, dijital dönüşüm, istihdamın korunması, teknoloji merkezleri ve sektörel gelişim merkezlerine yönelik programlar yer almaktadır.
KOSGEB başvurularında işletmenin KOBİ niteliği, faaliyet kodu, işletme yaşı, vergi ve SGK durumu, desteklenen sektör listesi ve program özel şartları birlikte incelenir.
Başvurularda genel olarak KOSGEB e-Hizmetler sistemi, işletme beyanı, proje veya iş planı, mali tablolar, teklif/proforma faturalar, kapasite bilgileri ve firma belgeleri kullanılmaktadır.
5. TÜBİTAK Ar-Ge ve teknoloji destekleri
TÜBİTAK’ın KOBİ ve sanayi kuruluşlarına yönelik programları arasında 1501 Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı, 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı ve BiGG Yatırım Programı öne çıkmaktadır.
Resmi portalda, 1507-KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı’nın 2025 yılı ikinci çağrısının açıldığı ve 1501-Sanayi Ar-Ge Destek Programı’nın 2025 yılı ikinci çağrısının ilan edildiği belirtilmiştir.
TÜBİTAK başvurularında teknik yenilik, Ar-Ge niteliği, proje iş paketleri, bütçe, personel planı, ticarileşme potansiyeli ve şirketin mali/teknik yeterliliği değerlendirilir.
6. TKDK – IPARD III destekleri
TKDK tarafından uygulanan IPARD III Programı, tarım ve kırsal kalkınma yatırımlarına yönelik hibe destekleri sunmaktadır. Program kapsamında tarımsal işletmeler, gıda işleme, kırsal turizm, arıcılık, işleme-pazarlama ve çeşitli kırsal ekonomik faaliyetler desteklenebilmektedir.
Resmi portalda IPARD III 2021-2027 Programı kapsamında dokuzuncu ve onuncu başvuru çağrı dönemlerinin ilan edildiği görülmektedir. Çağrının yatırım konusu, uygun harcama listesi, destek oranı, uygun iller ve son başvuru tarihi çağrı ilanına göre belirlenir.
IPARD başvurularında yatırımın ilgili ilde yapılması, çağrı kapsamına girmesi, uygun harcama listesinde bulunması, mülkiyet veya kullanım hakkının belgelenmesi ve mali yeterliliğin gösterilmesi gerekir.
7. İŞKUR hibe ve istihdam destekleri
İŞKUR tarafından engellilere ve eski hükümlülere yönelik hibe programları yürütülmektedir. Resmî duyurularda 2025/3 dönemi engellilere ve eski hükümlülere yönelik hibe desteği başvurularının başladığı açıklanmıştır.
Bu destekler; kendi işini kurma, mesleki ve teknik projeler, istihdamın artırılması ve sosyal uyum amaçlı projeler kapsamında uygulanabilmektedir. Başvuru yöntemi, uygun başvuru sahipleri, hibe üst limiti ve son başvuru tarihi ilgili İŞKUR çağrısında belirtilir.
8. Yatırım Teşvik Belgesi başvuruları
Yatırım Teşvik Belgesi başvuruları, yatırımın niteliğine göre genel, bölgesel, öncelikli, stratejik veya proje bazlı teşvik mekanizmaları kapsamında yapılabilir. Yatırım teşvik sistemi; KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, faiz veya kâr payı desteği ve yatırım yeri tahsisi gibi unsurlar içerebilir.
Yatırım Teşvik Belgesi başvurusu için yatırım konusu, NACE/US-97 faaliyet kodu, yatırım yeri, sabit yatırım tutarı, makine-teçhizat listesi, kapasite, istihdam, finansman ve şirket bilgileri hazırlanır. Başvurular elektronik sistem üzerinden yürütülür ve yatırımın teşvik mevzuatına uygunluğu değerlendirilir.
9. Kalkınma ajansı destekleri
Kalkınma ajansları dönemsel olarak teknik destek, finansman desteği, fizibilite desteği, güdümlü proje desteği ve proje teklif çağrıları yayımlar. Bu desteklerde başvuru sahibi, il, sektör, bütçe ve proje öncelikleri ajans bazında değişir.
Kalkınma ajansı başvurularında yatırımın ilgili bölgenin plan ve stratejileriyle uyumlu olması, çağrının önceliklerine katkı sunması, eş finansman imkânının bulunması ve ölçülebilir çıktıların tanımlanması önem taşır.
10. Hangi Başvuru Size Daha Uygun?
11. Başvuruda Hazırlanması Gereken Belgeler
Başvuru dosyasında kullanılacak belgeler programa göre değişmekle birlikte, yatırım ve işletme desteklerinde aşağıdaki belgeler sıklıkla talep edilir.
12. Başvuru Süreci
- Yatırım konusu ve faaliyet kodu belirlenir. Faaliyet kodunun destek programının uygun sektör listesinde bulunması gerekir.
- Yatırım yeri ve yatırım tutarı tespit edilir. Yatırım teşviklerinde bölge, sabit yatırım tutarı ve makine-teçhizat listesi destek kapsamını etkiler.
- Aktif çağrı ve son başvuru tarihi kontrol edilir. Çağrıya dayalı desteklerde başvuru yalnızca ilan edilen dönem içinde yapılabilir.
- İş planı, fizibilite ve bütçe hazırlanır. Bütçede makine, yazılım, personel, hizmet alımı, inşaat ve işletme giderleri destek programının uygun harcama listesine göre ayrıştırılır.
- Elektronik başvuru yapılır. Başvurunun yapılacağı sistem kuruma göre değişir; KOSGEB, TÜBİTAK, TKDK, İŞKUR ve yatırım teşvik başvurularının elektronik platformları farklı olabilir.
- Değerlendirme ve revizyon süreci takip edilir. Kurum, başvuru sahibinden açıklama, ek belge, bütçe revizyonu veya teknik düzeltme isteyebilir.
- Onaydan sonra harcama yapılır. Birçok destek programında, destek kararından veya uygunluk onayından önce yapılan harcamalar destek dışında kalabilir; bu nedenle programın harcama başlangıç hükmü dikkate alınmalıdır.
13. Önemli Özel Durumlar
Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında sağlanan desteklerle KOSGEB destekleri aynı harcama kalemi için kural olarak birlikte kullanılamaz. Aynı makine, yazılım veya gider kaleminin birden fazla kamu desteği kapsamında değerlendirilmesi mükerrer destek riskine yol açabileceğinden, desteklerden yararlanılacak harcama kalemlerinin açık ve birbirinden ayrıştırılmış şekilde belirlenmesi önem taşımaktadır.
KOSGEB desteği için işletmenin desteklenen sektörde faaliyet göstermesi gerekir. NACE kodu uygun olmayan işletmeler, yatırım konusu uygun görünse dahi ilgili programa başvuramayabilir.
TKDK desteklerinde yatırımın IPARD kapsamındaki illerden birinde bulunması ve çağrı tedbirine uyması gerekir. Her yatırım türü her çağrıda ve her ilde desteklenmeyebilir.
TÜBİTAK desteklerinde yalnızca makine alımı yeterli değildir. Projenin Ar-Ge niteliği, teknik belirsizliği, yenilik unsuru ve ticarileşme planı ortaya konulmalıdır.
14. Sonuç ve Değerlendirme
Bugün itibarıyla başvuru açısından ilk incelenmesi gereken programlar, yatırımın niteliğine göre KOSGEB destekleri, TÜBİTAK Ar-Ge çağrıları, TKDK IPARD III çağrıları, İŞKUR hibe programları, kalkınma ajansı çağrıları ve Yatırım Teşvik Belgesi uygulamasıdır.
Yeni bir işletme kuruyorsanız öncelikle KOSGEB Girişimci Destek Programı; mevcut işletmede makine, kapasite veya dijitalleşme yatırımı yapıyorsanız KOSGEB programları ile Yatırım Teşvik Belgesi; tarım, hayvancılık veya kırsal turizm yatırımı yapıyorsanız TKDK IPARD III; Ar-Ge veya teknoloji geliştiriyorsanız TÜBİTAK 1501, 1507 veya BiGG değerlendirilmelidir.
Başvurulabilecek programı kesinleştirmek için yatırımın il/ilçe bilgisi, faaliyet konusu, NACE kodu, yatırım tutarı, işletme yaşı, çalışan sayısı ve yatırımın yeni mi yoksa kapasite artışı mı olduğu esas alınmalıdır.
Konuya ilişkin diğer bazı içeriklerimiz;
Kaynaklar
Teşekkürler.
Dr. Ali İhsan Özgür Çilingir
Mali Müşavir & İş Zekâsı & Derin Öğrenme
Sevgi & Saygılarımızla,
Tax & International Advisory | Taxia & Taxademy
PDF İndir
