MENU
2025 yılı itibarıyla Türkiye vergi sisteminde önemli bir değişiklik yürürlüğe girmiştir: Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi.
Ülkemizde çok uzun yıllar önce gelir vergisi mükellefleri için bazı yaşamsal karinelerden yola çıkılarak bir “hayat standardı” vergilemesi yapılmaktaydı. Yapılan seyahat sayısı, sahip olunan mülkler, araçlar vb göstergelere dayanılarak “bu tutardan az kazanmış olamazsın” diye bir asgari vergileme şekliydi. Bu anlamda pek modern sayılmayan ve gerçek ödeme gücü ve doğru kazanç yerine varsayımsal bir şekilde, karine usulü / götürü usul şeklinde bir vergileme yöntemiydi.
Kamuoyunda çoğunlukla, çok kazandığı varsayılan bazı şirketler hiç vergi ödememekle eleştirilir. Çeşitli vergisel indirim, teşvik ve diğer vergisel kolaylıklarla gerçekten bazı kurumlar özellikle yatırım dönemlerinde hemen vergi ödemeye başlamazlar. 7524 sayılı Yasa ile hem global tarafta gelen yerel ve küresel asgari vergilemenin de rüzgarıyla bu tür şirketler için bir “yurt içi asgari vergileme” öngörülmüştür.
Gerçekten de o dönemde önce basına sızan ve daha sonra da tutanaklara tartışma olarak giren verilere göre ülkemizde çok sayıda firma zarar etmekte veya zarar göstermektedir. Bu metinlere göre kurumlar vergisi, matrah üzerinden %25 oranında (indirimli oran uygulanan hallerde indirimli oran esas alınarak) hesaplanmaktadır. 1.143.344 kurumlar vergisi mükellefinin yaklaşık yarısı zarar ya da matrahsız beyanname vermektedir. Bu mükelleflerin 5,7 trilyon TL gibi bir bilanço karı, 60 trilyon TL hasılatı olduğu görülmektedir.
Hatta söz konusu çalışmada gelir vergisi mükellefleri için de benzer bir analiz ve vergileme öngörüldüğü anlaşılıyor. Bunun yanında kurumlar için indirim, istisna ve zararlar yanında, ciro ve aktife göre de ikinci bir minimum vergileme kapasitesi öngörülmüştü. Fakat bunlar Kanun Teklifine girme imkânı bulamamıştır.
Peki yasalaşan düzenlemede neler var, en çok kimler etkilenecek?
Bu düzenleme, çeşitli istisna ve indirimler nedeniyle kurumlar vergisi matrahı düşük çıkan şirketler için bir vergi güvenlik ağı oluşturmayı amaçlamaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yayımlanan kapsamlı rehber, mükelleflerin söz konusu değişikliğe uyum sağlamasını kolaylaştırmayı hedeflemektedir.
Aşağıda, bu rehberin öne çıkan hususları ve işletmelerin dikkat etmesi gereken kritik noktalar özetlenmiştir.
İyi okumalar dileriz.
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Nedir?
Asgari kurumlar vergisinin temel amacı, şirketlerin istisna ve indirimler nedeniyle ödeyecekleri verginin belirli bir oranın altına düşmesini engellemektir.
Rehbere göre:
Sonuç olarak, kurumlar vergisi hesaplamalarında artık yalnızca standart oran değil, asgari sınır da dikkate alınacaktır.
Hesaplama Nasıl Yapılır?
Asgari vergi matrahı, kabaca aşağıdaki formül ile belirlenir:
Kimler Kapsam Dışında?
Bazı mükellefler ve kazanç türleri bu düzenlemeden muaftır:
Uygulama Takvimi
Neden Önemli?
Bu yeni düzenleme ile:
Özetle:
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi, Türkiye’de vergi güvenliğini güçlendiren ve küresel vergi uygulamalarıyla uyumlu bir mekanizma olarak öne çıkmaktadır.
Şirketler hem asgari vergi sınırını hem de istisna/indirim uygulamalarını dikkate alarak vergi planlamalarını gerçekleştirmelidir.
Konuya ilişkin diğer içeriklerimiz:
Saygılarımızla,
Taxia | Tax & International Advisory | Taxai
