2022-46 / 7417 Sayılı Torba Kanun
Vergisel düzenlemeler de içeren 7417 Sayılı Torba Kanun yürürlüğe girmiştir.
28 Haziran 2022 tarihinde sunulan Kanun Teklifi çok hızlı bir şekilde Meclis’te kabul edilmiş ve 5 Temmuz 2022 tarihli Resmî Gazete’de
7417 sayılı Yasa olarak yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
57 maddelik Teklif, yapılan ilavelerle 66 madde olarak yasalaşmıştır.
Yasa Teklifi ile getirilen tüm
düzenlemelerin ayrıntıları ve Teklife Genel Kurul’da eklenen yeni Varlık Barışı
uygulaması daha önce bültenlerimiz aracılığıyla sizlere ulaştırmıştık.
Özeti
Yayımlanan yasada yer alan mali düzenlemelerin ayrıntısına bakacak olursak,
Kanun ile;
- Kurumlar Vergisi’nde süresiz olarak öngörülmüş olan nakdi sermaye indiriminin ilk yıl da dahil olmak üzere 5 yıllık bir süre ile sınırlanması,
- Kurumlar vergisi oranlarının 2023 ve takip eden yıllarda da geçerli olmasının sağlanması,
- Vergi uygulamalarında özel usulsüzlük cezalarının caydırıcılığının artırılması amacıyla bazı ceza tutarlarının yükseltilmesi,
- Kabahatler Kanunu’nda bazı idari para cezalarının ödeme sürelerinin belirlenmesi (Kanunlarında ödeme süresi belirlenmemiş olan idari para cezaları için tebliğinden itibaren 1 aylık ödeme süresi getirilmektedir),
- Doktora sonrası sözleşmeli araştırmacı istihdamının uygulamaya geçirilmesi,
- Yüksek öğretimde bazı araştırma görevlilerine ve öğrencilere ilave süreler verilmesi,
- Siyasi partilere elektronik olarak yapılan ödemeler için makbuz düzenleme zorunluluğunun kaldırılması (normalde tüm gelirler için makbuz düzenlenmektedir),
- Otoyol geçiş ücretlerini ödemeden geçenlere yeni süre ve ödeme uygulanması,
- Zayi olan defter ve belgeler için 15 gün yerine 30 gün içinde dava açabilme imkânı verilmesi
kabul edilmiştir.
Genel Kurul’da Eklenenler
Genel Kurul’da verilen önergeler ile;
- Varlık Barışı Uygulaması tekrar gündeme gelmiş,
- Elektrikli araçlar için ÖTV uygulaması değiştirilmiş,
- Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına 4706 sayılı Kanuna göre yapılan satışlarda satış bedelinin sadece taşınmazın zemin bedeli dikkate alınmak suretiyle belirlenmesi sağlanmış,
- Engelli erişimi konusunda kurumlara verilen 4 yılı geçmemek üzere “uygun duruma getirme düzenlemesi” 8 yılı geçmemek üzere yeniden belirlenmiştir.
- Asgari Ücret Desteği: Ayrıca, 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 88. madde ile aylık 100TL’lik işveren prim desteği uygulamasının 2022 Temmuz – Aralık dönemi için devam etmesi sağlanmıştır.
Ayrıntılar
Kanun’da vergi ve mali hükümler açısından getirilen düzenlemeleri ve mevcut durumu birkaç cümle ile özetleyelim:
Kurumlar Vergisi oranı 2023 sonrası için de uygulanabilecektir.
- 7394 sayılı Yasa’nın TBMM’de yapılan görüşmeleri sırasında sehven yürürlük süresinde belirsizlik oluşmuştu. Özellikle Kurumlar Vergisi oran değişikliğinin hangi yıllar için uygulanacağı konusunun netleştirilmesi amacıyla bu madde ihdas edildi.
- 7394 sayılı Kanun ile yapılan kurumlar vergisi oran belirlemesinin sadece 2023 için mi uygulanacağı, diğer yıllar için bir oran belirlenmemiş olmasının oluşturduğu hukuki belirsizlik giderilmiş oldu.
Nakdi sermaye artışında kurumlar vergisi indirimine 5 yıl süre sınırı getirilmiştir.
- En son yabancı sermayeli firmalar için %75 olarak uygulanmasına karar verilen nakdi sermaye artışlarında belirlenmiş oranda faiz indirimine ilişkin sürenin 5 yıl ile kısıtlanması gündeme gelmiştir.
- Bahsedilen Kanunla ilgili TBMM’de dağıtılan Düzenleyici Etki Analizi dokümanında yer alan bir analize göre faiz indirimi rakamı ve yararlanan mükellef sayısı artmaktaydı. Bu açıdan bakınca, daha geçen sene Ekim ayında çıkan bir Kanunla yurt dışından gelen sermaye için sağlanan %75 indirim sonrasında gelecek yıllara devreden bu kadar da yüksek bir rakam varken, 5 yıllık süre sınırı konulması tartışmaları da beraberinde getirecektir.
- Kurumlar Vergisi Kanunu’nda bu konuda bir süre sınırlaması bulunmamaktaydı. Maddenin kabul edilmesiyle birlikte örnek olarak 2022’de sermaye artışı yapan bir firma bu uygulamadan, 2022 dahil olmak üzere 2026 yılı dahil olmak üzere 5 yıl boyunca faydalanabilecektir.
- Uygulamadan daha önce yararlanmaya başlayanlar ise 2026 yılı dahil olmak üzere 5 yıl daha uygulamadan yararlanmaya devam edecektir.
- Bu konuda geçen sene yapılan değişiklikle yurt dışından gelen nakit sermaye için indirim oranı %50 yerine %75 olarak belirlenmişti.
- Hukuki belirlilik ilkesi gereği, süresiz yararlanmak üzere nakit sermaye artışı yapan firmaların bu düzenlemeyi olumlu karşılamaları mümkün görünmemektedir.
- Aşağıdaki tabloda, 7338 sayılı Yasa görüşmeleri sırasında TBMM gündemine gelen bilgi notunda yer alan bazı bilgiler derlenmiştir. Görüldüğü üzere, 2019 ve 2020 yıllarında uygulamadan yararlanan mükellef sayısı binlerle ifade edilmektedir. O yıl yararlanılamayan tutarlar gelecek yıla devredebildiği için 2020 yılında bir artış görülmektedir.
|
Yıl
|
Yararlanan Mükellef Sayısı
|
Toplam İndirilecek Kazanç Tutarı (TL)
|
Gelecek Yıla Devreden Faiz İndirimi Toplamı (TL)
|
|
2019
|
3.105
|
2,174,294,181
|
11,901,470,534
|
|
2020
|
4.077
|
4,581,822,735
|
19,615,736,871
|
|
Artış Oranı
|
31%
|
111%
|
65%
|
Gerçek faydalanıcı bilgisinin verilmemesine ilişkin özel usulsüzlük cezaları 3 kat yükselmiştir.
- Geçen yıl uygulamasına başlanan ve %25 nihai ortağı belirlemeye yönelik “gerçek faydalanıcı” bilgisinin temin edilmesine yönelik olarak Hazine ve Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir.
- 2021’de uygulama başlanan gerçek faydalanıcı bilgisinin temin edilmesine yönelik olarak VUK mükerrer 257’inci maddeye bu konuyla ilgili özel ve ayrı bir yetki eklenmekte, buna uyulmamasının yaptırımı diğer özel usulsüzlüklerin 3 katı, elektronik ticarete yönelik olan yükümlülüklere uyulmamasının cezası da katlamalı olarak belirlenmektedir.
- Mevcut uygulamada 529 nolu VUK genel tebliği ile getirilen bu düzenleme ve uygulama, Mali Eylem Görev Gücü ve OECD Vergi Amaçlarına Yönelik Şeffaflık ve Bilgi Değişimi Küresel Forumu’nun çalışmaları ve tavsiyeleri ile de uyumludur.
- Söz konusu Tebliğe ilişkin ayrıntılara ve yapılması gereken bildirime linkte yer alan Taxia bülteninden ulaşabilirsiniz.
Kanun’da sayılan fatura vb. belgelerin cezaları yükseltilmiştir.
- Vergi Usul Kanunu’nda öngörülen bazı özel usulsüzlük cezası tutarlarının artırılması gündeme gelmiştir. Kanun’un ceza sistematiğinde alınması, verilmesi, bulundurulması gereken tevsik edici belgelerle ilgili kurallara uyulmaması parasal cezalar getirmektedir.
- Hali hazırda, caydırıcılığın sağlanması için, fatura ve benzeri belgelerin alınmaması, verilmemesi, bulundurulmaması, kullanılmaması vb. durumlarda kesilen cezalar belge başına, her bir tespit başına ve yıl için azami üst limit şeklinde uygulanmaktadır. Sırasıyla, 500, 25 bin ve 250 bin TL olan bu tutarlar sırasıyla, 1.000, 50 bin ve 500 bin TL olarak revize edilmektedir.
Sözleşmeli araştırmacı uygulaması yürürlüğe girmiştir. (Ar-Ge merkezleri dahil)
- Doktora sonrası sözleşmeli araştırmacı istihdamının uygulamaya geçirilmesi gündeme gelmiştir.
- Bu uygulamanın 5746 sayılı Ar-Ge Kanunu kapsamında ar-ge, yenilik veya tasarım projelerinde görev alan araştırmacıları da kapsama aldığı anlaşılmaktadır.
- Aynı şekilde Yükseköğretim Kanunu’na eklenen yeni bir madde ile belli yerlerde çalışan nitelikli Türk veya yabancı uyruklu nitelikli araştırmacıların kısmi zamanlı olarak görevlendirilebilmelerine olanak sağlanmaktadır. Kanuna ilave edilen ek madde 46 ile bu kimselerin, görevlendirildikleri yüksek öğretim kurumlarında lisans veya lisansüstü öğretim, danışmanlık, bilimsel araştırma ve uygulama, Ar-Ge, yenilik veya tasarım çalışmaları yapmaları gereklidir.
Kefalet senetleri de artık teminat yerine geçebilecektir.
- Yeni uygulamaya giren kefalet sigortası kapsamında düzenlenen kefalet senetlerinin Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun açısından teminat olarak kabul edilebilmesi mümkün olmuştur.
- Mevcut uygulamada para yanında bankalar ve özel finans kurumları tarafından verilen süresiz teminat mektupları, milli esham ve tahvilat, menkul ve gayrimenkul varlıklar ile devlet iç borçlanma senetleri teminat olarak kabul edilmektedir.
Zayi defterlerde dava açma süresi 30 güne çıkarılmıştır.
- Türk Ticaret Kanunu’nda yapılan değişiklikle, defter ve belgelerin zayi olmasında dava açma süresi otuz güne çıkartılmıştır.
Varlık barışı uygulaması tekrar gündeme gelmiştir.
- Varlık barışına ilişkin dikkat çeken konuları şu şekilde özetleyelim.
- Yapılan düzenleme ilk kez Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen geçici 15. madde ile yapılmıştır. Daha önce ayrı kanunlarda yer almaktaydı. En son varlık barışı ise Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen bir geçici madde ile yapılmıştı.
- Yurtiçi varlık barışında %3 sabit oranlı bir vergi oranı öngörülmüştür. Yurtdışı varlık barışında ise Kanun maddesinde yer alan bildirim tarihlerine göre %3, %2 ve %1 oranlarında bir vergilendirme yapılacaktır.
- Varlık barışı kapsamında bildirimi yapılan varlıkların banka veya aracı kurumlarda en az bir yıl süreyle tutulması halinde daha önce alınan vergi iade edilecektir. İadenin sadece yurt dışı varlık bildirimleri için öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
- Yurtdışı varlık barışında bildirimi yapılan varlıkların 3 ay içerisinde Türkiye’ye getirilmesi gerekmektedir. İlgili varlıklar bu süre içerisinde Türkiye’ye getirilmezse Kanunun sağladığı avantajlardan faydalanılması mümkün değildir. Ayrıca bildirime konu varlıklar üzerinden alınacak vergi gecikme zammı ile birlikte 6183 sayılı Kanuna göre takip ve tahsil edilecektir.
- Yurtiçi varlık barışı kapsamında işletmeye devrolunan taşınmazların devrinde tapu harcı alınmayacaktır. Normalde bu işlemlerde %4 tapu harcı alınmaktadır.
- Yurtiçi ve yurtdışındaki varlıkların bildirime konu edilmesi halinde işletmeler söz konusu varlıkları aktif hesaplarına kaydedecek ve karşılığında pasifte özel bir fon hesabı oluşturacaklardır. Fon hesabına alınan tutarların sermayeye ilave dışında iki yıl süreyle işletmeden çekilmemesi gerekmektedir. Bu yeni bir uygulamadır.
- Yurtiçi ve yurtdışından getirilen varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin olarak vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılamayacaktır.
- Varlık barışı kapsamında ödenen vergilerin gelir veya kurumlar vergisi açısından indirim veya gider olarak dikkate alınması da mümkün bulunmamaktadır.
Elektrikli Araçlar İçin ÖTV Uygulaması Değiştirilmiştir.
- Eski uygulamada motor gücü açısından 85 kW, 120 kW ve üzeri olarak yapılan vergileme, tek motor gücü kıstası olarak 160 kW ve ÖTV matrahına (700.000TL ve 750.000TL üzeri ve altı olarak) belirlenmiş, alt ve üst barem ÖTV oranları korunmuş, ara oran olarak %40 ve %50 ÖTV oranları eklenmiştir.
|
|
Eski Oran
|
%
|
Yeni Oran
|
%
|
|
87.03
|
Motor gücü 85 kW'ı geçmeyenler
|
10
|
Sadece elektrik motorlu olanlar
Motor gücü 160 kW’ı geçmeyenler
Özel tüketim vergisi matrahı 700.000 TL’yi aşmayanlar
Diğerleri
|
10
40
|
|
Motor gücü 85 kW'ı geçen fakat 120 kW'ı geçmeyenler
|
25
|
Sadece elektrik motorlu olanlar
Motor gücü 160 kW’ı geçenler
Özel tüketim vergisi matrahı 750.000 TL’yi aşmayanlar
Diğerleri
|
50
60
|
|
Motor gücü 120 kW'ı geçenler
|
60
|
|
|
- Mevcut ÖTV tutarları ve oranları için linki tıklayınız.
Konuyu önemine binaen sizler için yakından takip ettik, uygulamanın detayları yakında ikincil düzenlemeler ile duyurulacaktır. Her türlü sorunuz için bize ulaşabilirsiniz.
Saygılarımızla,
Tax & International Advisory | Taxia & Taxademy
PDF İndir
MENU
