2022-36 / Mayıs 2022 İlk Yarı Mali / Vergisel Gelişmeler
No : 2022-36
Tarih : 16 Mayıs 2022
Konu : Mayıs 2022 İlk Yarı Mali / Vergisel Gelişmeler
Bu bültende; üretim ve ihracatçılar için müjdesini verdiğimiz 1 puan indirimli kurumlar vergisine ilişkin detayların açıklandığı 20 seri numaralı KV Genel Tebliği, yeniden değerleme konusunda uygulamaya yön verecek olan 537 sıra numaralı VUK Genel Tebliği, Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin Yönetmelikte yapılan güncellemeyi, KDV konusunda yapılan istisna düzenlemelerinin detaylarını, madenlerden alınan Devlet Hakkındaki artışı, yatırım teşvik sisteminde iyileştirme yapılan bölgelere ilişkin listeyi, ihracatçılara yönelik kanunda yapılan düzenlemeleri, fiyat farkı uygulamasına ilişkin Kamu İhale Kurumu tarafından yapılan açıklamaları ve diğer detaylı konuları sizin için özetledik.
VERGİ
1 Puan İndirimli Kurumlar Vergisi için 20 seri numaralı Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
- İhracatçılar ve sanayiciler için öngörülen 1 puan indirimli kurumlar vergisine ilişkin 20 seri numaralı Kurumlar Vergisi Genel Tebliğ Taslağı görüşe açılmış, gelen görüş ve önerilere göre güncellenmiş ve yayımlanmıştır.
- Tebliğ 2022 yılında dileyen mükellefler tarafından ilk geçici vergi döneminde, bu hakkını bu dönemde kullanmayacak mükellefler için ise sonraki geçici vergi dönemlerinde yapılacak hesaplamayı kapsamlı örneklerle izah etmektedir.
- Tebliğde bir açıklık olmamakla birlikte uygulamadan yararlanmak için bir YMM rapor zorunluluğu olmadığı düşünülmektedir. Bu konuda Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın benzer şekilde 32/A uygulamasında olduğu gibi bir zorunluluk getirmesi mümkün ve makuldür.
- Yapılan güncellemelerde mükellef lehine bazı ilaveler ve örneklerde değişiklikler olduğu görülmektedir.
- Taslak Tebliğ ile ilgili detaylara linkte yer alan yazıdan ulaşabilirsiniz.
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun konuyla ilgili 32. maddesinin;
- Yedinci fıkrasında ihracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranının 1 puan indirimli uygulanacağı,
- Sekizinci fıkrasında sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetinden elde ettiği kazançlarına kurumlar vergisi oranının 1 puan indirimli uygulanacağı,
- Bu kazançların ihracata isabet eden kısmı için yedinci fıkra hükmüne göre ayrıca indirim uygulanmayacağı,
- Dokuzuncu fıkrasında ise, yedinci ve sekizinci fıkralardaki indirimli oranların, bu madde kapsamındaki diğer indirimler uygulandıktan sonraki kurumlar vergisi oranı üzerine uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
- Konuya ilişkin açıklamalara 20 seri numaralı Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde yer verilmiştir.
- Tebliğde, indirimli oranların uygulama sırası, kapsama girenler, indirimin uygulanacağı dönem, bu uygulamadan yararlanamayacak olanlar, üretim/ihracat dışında faaliyetlerden doğan kazançların olması, ihracat ve üretim faaliyetlerini birlikte yapan mükelleflerde uygulama, bu faaliyetlerden elde edilen kazancın ticari bilanço karından büyük olması, yurt dışına sunulan bazı özellikli hizmetlerde %50 kazanç istisnası ile birlikte uygulama, serbest bölgede istisnalı kazanç olması, halka açık şirketler için öngörülen indirimli vergi uygulaması ile yatırım teşvik belgesi kapsamında indirimli kurumlar vergisi uygulamasının birleşmesi halinde uygulamanın nasıl yapılacağı kapsamlı örneklerle açıklanmıştır.
- Tebliğde yapılan güncelleme ile,
- Yazılım, bilişim ve benzeri hususlarda gerçekleştirilen üretim faaliyetleri,
- Karşılıklı olmak şartıyla uluslararası roaming hizmetleri,
- Münhasıran üretim veya ihracat kazançlarına isabet eden kur farkları kapsama alınmış
- Örneklerde mükellef aleyhine sonuç doğuran paydada yer alan ticari bilanço karına ilişkin hesaplamalar değiştirilmiştir.
Geçici vergi beyan ve ödeme süreleri uzatılmıştır.
- 17 Mayıs 2022 günü sonuna kadar verilmesi gereken 2022 yılının ilk Geçici Vergi Dönemine (Ocak-Şubat-Mart) ait Gelir ve Kurum Geçici Vergi Beyannamelerinin verilme süreleri ile bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin ödeme süreleri 20 Mayıs 2022 Cuma günü sonuna kadar uzatılmıştır.
- Uzatma, ilgili geçici vergi dönemi itibarıyla beyanname verme tarihi 17 Mayıs 2022 günü sonu olan özel hesap dönemine tabi mükellefleri de kapsayacaktır.
42 numaralı KDV tebliğ taslağı görüş ve öneriler için web sayfasında yayımlanmıştır.
- Kanunla yapılan değişikliğe göre;
- Elektrik motorlu taşıt araçlarını Türkiye’de geliştiren ve üreten vergi mükelleflerine bu faaliyetler kapsamında verilen ve yatırım teşvik belgesi kapsamında yer alan mühendislik hizmetlerinin 2023 yılının sonuna kadar KDV’den istisna tutulması ve
- İmalat sanayii ile turizme yönelik yatırım teşvik belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki inşaat işlerine ilişkin mal teslimleri ve hizmet ifalarının 2025 yılının sonuna kadar KDV’den istisna tutulması sağlanmıştır.
- Konuyla ilgili tüm ayrıntılara linkten ulaşabilirsiniz.
7394 sayılı Kanunla KDV alanında istisna kapsamına alınan mühendislik hizmetleri ve imalat sanayii ile turizme yönelik yatırım teşvik belgesi kapsamındaki inşaat işlerine ilişkin uygulama, istisnanın şartları ve iade koşulları açıklanmıştır.
- Tebliğ ile KDV alanında Kanunla yapılan teşvik düzenlemelerine ilişkin bölümler güncellenmiş ve Tebliğe 2 yeni ek form ilave edilmiştir.
- Tebliğin 1’inci, 3’üncü ve 4’üncü maddeleri ile Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğine eklenen (EK: 30) 1 Mayıs 2022 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde, 5’ inci maddesi ile Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğine eklenen (EK: 31) 15 Nisan 2022 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde, diğer maddeleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir.
537 numaralı yeniden değerlemeyi düzenleyen VUK Genel Tebliği Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
- Tebliğ 13 Mayıs 2022 tarihinde yayımlanmış olup, 2022 yılının ilk geçici vergi döneminde şirketler tarafından uygulanabilecektir.
- Tüm detaylara ve uygulamanın hangi şirketler için faydalı olduğuna ilişkin konuya yazımızdan ulaşabilirsiniz.
- Vergi iadelerinde talep edilen faiz konusunda önemli bir karar Danıştay (dava daireleri genel kurul kararı) tarafından yayımlanmıştır.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yapılan duyuruya göre, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu sermayeli bankalar ve diğer bazı kuruluşlardan elde edilen çeşitli vergi dışı gelirlere ilişkin “Vergi Dışı Normal Gelirler” tablosu 31 Mart 2022 tarihi itibarıyla güncellenmiştir.
SGK & İŞKUR
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından muhtelif konulara ilişkin 5 adet “Genel Yazı” yayımlanmıştır.
- Genel Yazı Konusu: 7351 Sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu
- 7351 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 11. maddesiyle Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa "Ek fiyat farkı ve/veya sözleşmelerin devri" başlıklı Geçici 5. madde eklenmiştir. Konuya ilişkin olarak 24/02/2022 tarihli ve 31760 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5203 sayılı Karar ile "4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 5. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esasların" yürürlüğe konulmasına karar verilmiştir.
- İlgili Kararın Kapsam başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasında; "4734 sayılı Kanuna göre 01/12/2021 tarihinden önce ihalesi yapılan ve 22/01/2022 tarihi itibariyle devam eden mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk Lirası üzerinden yapılan sözleşmeler bu Esaslara göre devredilebilir." hükmü yer almıştır.
- Genel Yazı Konusu: Yurtdışı Yoklama Uygulaması
- Yurt dışı sürelerini borçlanmak suretiyle 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında malullük, yaşlılık ve emekli aylığı bağlanmış olanlardan altı aydan daha uzun süre yurt dışında bulunduğu tespit edilen aylık sahiplerinin ibraz edecekleri yoklama belgesinin geliş tarihinin işleneceği "Yurtdışı Yoklama" programı 25/03/2022 tarihinde işletime açılmıştır. Borçlandıkları yurt dışı süreleri dikkate alınarak malullük, yaşlılık ve emekli aylığı bağlananların aylık alma şartlarının devam edip etmediği hususu açısından bu konu oldukça önemlidir.
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
- Genel Yazı Konusu: Hollanda Karar Tebliği
- Türkiye-Hollanda Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin uygulanmasında karşılaşılan sorunları görüşmek ve her iki ülke sosyal güvenlik mevzuatındaki değişiklikler hakkında bilgi paylaşımında bulunmak amacıyla, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile Hollanda İrtibat Kurumları olan Sociale Verzekeringbank (SVB) ve İşçi Sigortaları Kurumu (UWV) arasında Türkiye-Hollanda İrtibat Kurumları Toplantısı 4-5 Mayıs 2021 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir. Toplantıda, karar tebliği, yani Türkiye’de ikamet eden Hollanda sigortalılarına gönderilen bildirim yazılarının Sosyal Güvenlik Kurumu üzerinden ilgililere ulaştırılması konusu görüşülmüştür. Yapılan müzakereler sonucu, Genel Müdürlükte yürütülmekte olan Hollanda'da çalışması bulunan sigortalılar ve bunların hak sahiplerinin Türkiye Cumhuriyeti ile Hollanda Krallığı Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesi hükümleri doğrultusundaki iş ve işlemlerin SGİM’lere devredilmiş olması nedeniyle Türkiye’de ikamet eden Hollanda sigortalılarına gönderilen bildirim yazılarının, Hollanda yetkili kurumlarınca doğrudan sigortalının ikamet adreslerinin bulunduğu ildeki SGİM’lere gönderilmesi ve tebligata ilişkin bildirilerin de SGİM’ler üzerinden Hollanda sigorta kurumuna ulaştırılması üzerinde iki ülke yetkili kurumları mutabık kalmıştır.
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
- Genel Yazı Konusu: SGK İşveren Temsilcisi
- İşyerinde çalıştırılan ve bildirimi yapılan sigortalı sayılarına göre Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenecek özel sektör işverenlerinin taşra teşkilatı nezdindeki talep ve başvurularının öncelikle ele alınması, iş süreçlerinin kısaltılması, yapılması gereken iş ve işlemlerin yakın takip edilerek hızlıca sonuçlandırılması amacıyla, Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri/Sosyal Güvenlik Merkezlerinde görev yapan personel arasından “SGK İşveren Temsilcisi”
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
- Genel Yazı Konusu: İşsizlik Sigortası Primi
- 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 4/1-(a) kapsamında sigortalı sayılan işçi sendikaları ve konfederasyonları ile sendika şubelerinin başkanlık ve yönetim kurullarına seçilenlerden 4447 sayılı Kanunun 46. maddesi uyarınca işsizlik sigortası primi kesilmemesi gerekmekte olup, konu ile ilgili olarak yayımlanan 17/03/2022 tarihli ve 42131163 sayılı Genel Yazı işlemden kaldırılmıştır.
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
Teşvik & Ar-Ge
- Yatırım teşvik kararnamesinde değişiklik yapılarak alt bölge desteğinden yararlanacak ilçelere ilişkin liste güncellenmiştir.
- Balıkesir’de yapılacak “tabanca ve tüfek fişeği” üretimi için Proje bazlı süper teşvik verilmiştir. Proje bazlı teşvik sisteminin avantajları için web sayfamızı inceleyebilirsiniz.
- E-TUYS üzerinden yapılacak yabancı sermaye bildirimini unutmayın!
- Yabancı sermayeli firmalar ve irtibat büroları için mayıs ayı içinde elektronik olarak yapılacak bu önemli bildirimle ilgili tüm detayları linkteki yazımızdan okuyabilirsiniz.
Finans & Para
İhracat Genelgesinde güncelleme yapılmıştır.
- Genelgenin ihracat bedellerinin yurda getirilmesi başlıklı maddesine göre (madde 4/8) Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı şirketleri ile Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi tarafından yapılan ihracat işlemlerinde 2018-32/48 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinin 1. fıkrası uygulanmaz.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Mayıs-Temmuz 2022 iç borçlanma stratejisi raporu açıklanmıştır.
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) ve bankacılık ve finans eğitimi bölümleri olan bazı üniversitelerin işbirliğinde ulusal ve uluslararası kapsamda akademisyenlerin ve bankacılık sektörü temsilcilerinin katılımıyla 6-7 Ekim 2022 tarihlerinde Uluslararası Bankacılık Kongresi düzenleneceği duyurulmuştur.
- Kongreye katılım, bildiri gönderimi ve detaylı tüm bilgilere ulaşabilirsiniz.
Ticari Düzenlemeler
29 Nisan 2022 tarihli 2 / 4441 numaralı Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmuştur. Bu teklif ile;
- Serbest bölgelerde bulunan üstyapılarının kullanımının etkinleştirilmesi ve yeni yatırımcı taleplerinin karşılanabilmesine katkı sağlanması,
- İhracatı Geliştirme Anonim Şirketinin güçlü bir finansal yapıya kavuşarak ihracatçılara sürekli ve etkin bir şekilde hizmet verebilmesi,
- TİM genel kuruluna belirli nitelikleri taşıyan üyelerin borçlarının terkin edilmesine karar verme yetkisi verilmesi,
- Fuarların düzenlendiği iç alanlarda yapılan ilan ve reklamlardan ilan ve reklam vergisi alınmaması,
- TİM ve ihracatçı birlikleri genel sekreter ve yardımcılarının belli bir süre içinde atanması,
- İstanbul'daki bazı hazine taşınmazlarının Türkiye İhracatçılar Meclisi ve ihracatçı birliklerine bedelsiz tahsis edilmesi,
- Helal uygunluk değerlendirme faaliyetlerinin Helal Akreditasyon Kurumu güvencesi altına alınması ve
- Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumuna finansal raporlamaların uluslararası standartlara uyumlu olacak şekilde Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarını belirlenme ve yayımlanması için yetki verilmesi amaçlanmaktadır.
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
Dış Ticaret
2022 Nisan Ayı Dış Ticaret Verileri açıklanmıştır.
- 2022 yılı Nisan ayında geçen yılın aynı ayına göre;
- İhracat, %24,6 oranında artarak 23 milyar 364 milyon dolar,
- İthalat, %34,9 oranında artarak 29 milyar 466 milyon dolar,
- Dış ticaret hacmi, %30,1 oranında artarak 52 milyar 830 milyon dolar,
- 2022 yılı Ocak-Nisan döneminde geçen yılın aynı dönemine göre;
- İhracat, %21,7 oranında artarak 83 milyar 565 milyon dolar,
- İthalat, %40,1 oranında artarak 116 milyar 73 milyon dolar,
- Dış ticaret hacmi, %31,8 oranında artarak 199 milyar 638 milyon dolar olarak gerçekleşti.
- Nisan ayında en fazla ihracat yaptığımız ülkeler sırasıyla; Almanya %21 oranında artışla 2 milyar 1 milyon dolar, ABD %50 oranında artışla 1 milyar 776 milyon dolar ve İngiltere %12,4 oranında artışla 1 milyar 167 milyon dolar oldu.
- Nisan ayında en fazla ithalat yaptığımız ülkeler sırasıyla; Rusya %151,9 oranında artışla 5 milyar 504 milyon dolar, Çin %37,3 oranında artışla 3 milyar 294 milyon dolar ve Almanya %5,6 oranında azalışla 2 milyar 9 milyon dolar oldu.
- Nisan ayı veri bülteni için tıklayınız.
Diğer Mevzuat
Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin tutarlar ve uygulama değiştirilmiştir.
- Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 20. maddesinin ikinci fıkrasının b bendinde yer alan “250.000” ibareleri “400.000” şeklinde değiştirilmiştir.
- Yönetmeliğin 20. maddesine f bendi eklenmiştir.
- En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında katkı payını, kapsamı Sigortacılık, Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenen fonlarda tutma ve 3 yıl sistemde kalma şartıyla bireysel emeklilik sistemine yatırılması ilgili kurumlarca tespit edilmelidir.
- Yönetmeliğin 20. maddesine eklenen onuncu fıkraya göre;
- İkinci fıkranın b, ç, d, e ve f bentlerinde belirtilen döviz tutarları işlem öncesinde Türkiye’de faaliyet gösteren bankaya ve bu bankaca Merkez Bankasına satılır. Satım sonucunda elde edilen Türk Liraları ilgili kurumların belirlenen fonlarında 3 yıl süre ile tutulur. Bu konuda TCMB tarafından bir düzenleme yapılacaktır.
- Detaylı bilgi için tıklayınız.
Madenlerden alınan devlet hakkı oranları diğer bazı madenler için de %25 artırımlı olarak uygulanacaktır.
- Maden Kanunu’nun 2.maddesi kapsamında yer alan I. II. ve III. Grup madenler, daha önce %25 artırımlı olarak uygulanmasına kararlaştırılan altın, alüminyum, bakır, çinko, demir, gümüş, krom ve kurşun hariç IV. Grup madenler ile V. Grup madenler için devlet hakkı oranlarının %25 artırımlı olarak uygulanmasına karar verilmiştir.
- Söz konusu uygulama 13 Mayıs 2022 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararıyla başlatılmıştır.
4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 5’inci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslara Dair Tereddütlerin Giderilmesi için karar alınmıştır.
- Kuruma intikal eden uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi için 10.05.2022 tarihinde 5. karar alınmıştır. Bu karar için tıklayınız.
4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 6’ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar yayınlanmıştır.
- Kamu İhale Kanunu’na göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi için dikkat edilmesi gereken hususlarla ilgili bir karar alınmıştır.
- Bu Karar için tıklayınız.
E-Fatura Paketi güncellenmiştir.
Elektronik ortamda düzenlenen iş dokümanları için geliştirilmiş UBL-TR (Kod Listeleri) Kılavuzu Güncellenmiştir.
- Kılavuzda faturalara ilişkin çeşitli senaryolar, kullanılan kodlar, teknik açıklamalar ve kod listeleri yer almaktadır. 1 Mayıs tarihli değişiklik ile istisna ve tevkifat kod listeleri güncellenmiştir.
- Söz Konusu Kılavuza Ulaşmak için tıklayınız.
e-Sigorta Poliçesi Teknik Kılavuzu yayınlanmıştır.
Bu bülten ile ilgili sorularınız için danışmanlarımızla iletişime geçebilirsiniz. Bir sonraki 15 günlük bültenimizde tekrar önemli konuları sizler için özetleyeceğiz.
Sevgi & Saygılarımızla,
Tax & International Advisory | Taxia & Taxademy
PDF İndir