2026/75 Döviz Dönüşüm Desteği (Eski ve Yeni Uygulama Talimatlarının Karşılaştırılması)
1 Ağustos 2026 ve 1 Ekim 2026 tarihli talimatlar
Ülkemizde para politikaları ve yaşanan döviz talebi ve kurlar nedeniyle, döviz geliri olan iş dünyasına belli koşullarla getirdikleri döviz için %2-3 dönüşüm desteği ödenmektedir. Kabaca ihracat gelirimizin %20’sinin bundan yararlandığı tahmin edilmektedir. Bu kez sistem tamamen değiştirilmektedir.
1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek yeni talimat, 26 Ocak 2023 tarihli eski talimatı kaldırıyor. Destek mekanizması bir aylık döviz almama taahhüdünden, döviz pozisyonu oranı ve firma bazında limitlerle izlenen bir yapıya geçiyor. Başvuru öncesinde firmaların SMMM/YMM onaylı pozisyon formu, satış limiti ve belgelerin birlikte kontrolü kritik hale geliyor. [Yeni m.5, 6, 7, 11-12]
Eski ve yeni uygulamanın detaylarını ve yıllar içinde yapılan değişiklikleri incelemek için
tıklayınız.
Karşılaştırma tablosu
Uygulama için kontrol listesi
- İlk işlemden önce TCMB firma satış limitinizi ve 2026 son çeyrek için hesaplamada 0,25 katsayı uygulamasını bankadan teyit edin. Faaliyet kârı verisi eksik veya olağandışı ise ilgili yıla ait e-YMM tam tasdik raporuyla düzeltme yolunu değerlendirin. [Yeni m.6/4-5, geçici m.4]
- SMMM/YMM onaylı Ek C’yi hazırlayın; hazır döviz ve altın varlıkları ile aktif/ciro verisinin dayanaklarını saklayın, sayım ve tespit tutanakları hazır olsun. Faaliyet belgesini ekleyin, 15 günlük geçerliliği takip edin. [Yeni m.5/4, 7/1, Ek C]
- Gelir türüne göre gümrük beyannamesi, fatura veya onaylı Serbest Bölge İşlem Formu; peşin ihracatta 6 aylık ibraz; aracı ihracatta sözleşme ve Ek E setini işlemden önce eşleştirin. [Yeni m.5/1, 5/6-10]
- Satış sonrasında döviz iadesi yapılamadığından ve destek hakkı doğmayan satışın kullanılan limiti geri açmadığından, koşulları satıştan önce doğrulayın. [Yeni m.5/3, 6/10]
YMM/SMMM’ler için önemli görev
Firma satış limitinin nasıl hesaplanacağı yeni Talimatın 6’ncı maddesinde yer almaktadır. Firma satış limiti, firma kârlılığı ile 12 aylık işgücü maliyeti verileri esas alınarak Merkez Bankasınca hesaplanır. Firmanın ilgili dönemde zarar etmesi halinde, katma değer tutarı hesaplamasında sadece işgücü maliyeti esas alınır. Merkez Bankası, faaliyet kârı verisi bulunmaması veya faaliyet kârı verisinin firma satış limiti hesaplamasında esas alınmasını engelleyecek nitelikte olağandışı özellikler göstermesi halinde, firma satış limiti hesaplamasını yalnızca işgücü maliyeti üzerinden yapar.
Döviz dönüşüm desteği talep eden firmalardan bu kapsamda olanlar, içinde bulunulan limit kullanım dönemindeki firma satış limiti hesaplamasında kullanılan yıla ait mali verileri içeren e-YMM tam tasdik raporuyla faaliyet kârlarını aracı bankalara tevsik etmeleri halinde, e-YMM tam tasdik raporunda tespit edilen faaliyet kârı tutarı Merkez Bankasınca firma satış limit hesaplamasına dahil edilir.
Aracı banka, SMMM veya YMM tarafından hazırlanmış ve SMMM veya YMM ile firma tarafından onaylanmış döviz pozisyonu bildirim formunu alır ve nezdinde saklar. Döviz pozisyonu bildirim formunun ekinde, formu onaylayan SMMM veya YMM’nin bağlı bulunduğu meslek odasının çalışanlar listesine kayıtlı olduğunu gösteren “Faaliyet Belgesi” nin bulunması zorunludur. Faaliyet Belgesi aslının aracı bankaya ibrazından itibaren üç ay içinde aynı SMMM veya YMM tarafından düzenlenerek onaylanan diğer döviz pozisyonu bildirim formları bakımından söz konusu faaliyet belgesinin ibrazı yeterlidir.
YMM ve SMMM’ler bu formda bildirilen fiziki döviz ve altın kıymetlerini form düzenleme tarihinde sayıp, kaydi döviz ve altın varlık ve yükümlülüklerinin form düzenleme tarihindeki bakiyesini hesap ekstresi, senet ve sözleşme gibi belgeler üzerinden tespit edip ve formdaki tüm bilgileri form açıklamalarına uygun olarak doğru, tam ve eksiksiz olarak doldurduklarını beyan edeceklerdir.
Geçiş hükümleri ve okuma notu
Eski taahhüt ihlallerine ve 1 Ekim öncesi satılmış peşin ihracat bedellerine eski talimat uygulanır. 1 Ekim öncesi tespit edilmiş usulsüzlüklerde yeni geçici madde 3’ün özel rejimi ayrıca incelenmelidir. Yeni talimat 1 Ekim’de yürürlüğe gireceği için bu karşılaştırma 28 Eylül itibarıyla ileriye dönük hazırlanmıştır. [Yeni geçici m.1-4, m.12]
Kaynak: 1.8.2026 ve 1.10.2026 tarihli TCMB uygulama talimatları. Köşeli parantezlerde ilgili talimatın madde ve ek numaraları gösterilir. Destek oranının uygulaması için 2023/5 sayılı Tebliğ ayrıca kontrol edilmelidir.
Hazırlayan: [Şaban Küçük, Bülent Demirbağ, Yaşar Çatalkaya]
Sevgi & Saygılarımızla,
Tax & International Advisory | Taxia & Taxademy
PDF İndir
