MENU
Genel Kurul’da kabul edilen 7590 sayılı Kanun’u okumak için tıklayınız.
Taxia olarak Kanuna ilişkin düzenleyici etki analizini baz alarak, bütçeye ve işletmelere etkisini kaleme almıştık. Detayları linki tıklayarak okuyabilirsiniz.
Henüz Resmî Gazete’de yayımlanmamış olduğunu hatırlatalım. Kabul edilen yasada vergi, istihdam, kültür ve sanat gibi çok sayıda alanda düzenleme yapılmıştır. Önce vergiyle ilgili kısımlarından başlayalım.
Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda (ÖTV) değişikliğe gidildi. Buna göre oran farklılaştırma yetkisine "taşıtların çekiş sistemi" de eklendi. Ayrıca, binek otomobilleri ve esas itibarıyla insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar için nispi vergi oranı üzerinden hesaplanacak vergi tutarı, T sınıfı araçlar ile L sınıfında olup elektrik motor gücü 4 kW altında olanlar ve içten yanmalı motoru olanlar hariç, asgari maktu vergi tutarı L sınıfı araçlar için 30 bin, diğerleri için 100 bin liradan az olmayacak. Bu tutarlar her yıl bir önceki yıla ilişkin Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanacak. Hesaplanan tutarların 100 lirayı aşmayan kesirleri dikkate alınmayacak.
Binek otomobilleri ve esas itibarıyla insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar için ÖTV veya yeniden değerleme oranı uygulamak suretiyle belirlenmiş tutarları 10 katına kadar artırmaya, 0'a kadar indirmeye, bu sınırlar içinde kalmak şartıyla farklı matrah grupları oluşturmak suretiyle asgari maktu vergi tutarlarını farklılaştırmaya, motor gücü, motor silindir hacmi, çekiş sistemi, menzili, batarya kapasitesi, cinsi, sınıfı, üst yapı gövde tanımı, emisyon türü ve değeri, istiap haddi ile yolcu ve yük taşıma kapasitesi itibarıyla farklı asgari maktu vergi tutarları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkili olacak.
Kanunla, Damga Vergisi Kanunu'nda, nükleer enerji santrali yatırımlarını teşvik etmek ve sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla düzenleme yapılıyor.
Damga Vergisi İstisnası: Nükleer enerji santrali yatırımlarına ilişkin, nükleer enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için ön lisans ve/veya lisans alan tüzel kişilerin taraf olduğu kağıtlara damga vergisi istisnası sağlanıyor. Bu kapsamda, söz konusu şirketlerin münhasıran nükleer enerji santrali yatırımlarına ilişkin olarak gerek idare gerekse mal ve hizmet alımları, yatırım kredisi işlemleri dahil olmak üzere bütün işlemlerine yönelik kamu ve özel hukuk kişileri arasında düzenlenen kağıtlar istisna kapsamına alınıyor.
KDV İadesi: Katma Değer Vergisi Kanunu'na eklenen geçici madde ile 31 Aralık 2045'e kadar uygulanmak üzere, nükleer enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için ön lisans ve/veya lisans alan mükelleflerin yatırım teşvik belgeleri kapsamında nükleer enerji santralleri yatırımlarına ilişkin inşaat işleri nedeniyle, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yüklenilen ve takvim yılının 6 aylık dönemleri itibarıyla indirim yoluyla telafi edilemeyen katma değer vergisi, 6 aylık dönemleri izleyen 1 yıl içerisinde talep edilmesi halinde mükellefe iade edilecek.
KDV İstisnası: 31 Aralık 2045'e kadar uygulanmak üzere, nükleer enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için ön lisans ve/veya lisans alan mükelleflerin yatırım teşvik belgeleri kapsamında nükleer enerji santralleri yatırımlarına ilişkin yapılacak makine ve teçhizat teslimleri katma değer vergisinden müstesna olacak. Bu kapsamda yapılan teslimler nedeniyle yüklenilen vergiler, vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan vergiden indirilecek, indirim yoluyla telafi edilemeyen vergiler istisna kapsamında işlem yapan mükellefin talebi üzerine iade edilecek.
Yatırımın tamamlanmaması halinde zamanında alınmayan veya iade edilen vergiler yatırımcıdan, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilecek. Bu vergiler ile vergi cezalarında zaman aşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlayacak.
Cumhurbaşkanı, söz konusu süreleri 31 Aralık 2050'ye kadar uzatmaya, Hazine ve Maliye Bakanlığı da bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.
Ortakla İşlem Kolaylığı: Kurumlar Vergisi Kanunu'na eklenecek geçici madde ile nükleer enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için ön lisans ve/veya lisans alan kurumların, nükleer enerji santrali yatırımları kapsamında sadece ilişkili şirketlere finansman temin eden kredi şirketlerinden yapılan borçlanmalar hariç olmak üzere, ana faaliyet konusuna uygun olarak faaliyette bulunan ve ortak veya ortakla ilişkili kişi sayılan banka veya benzeri kredi kurumlarından yapılan borçlanmalar 31 Aralık 2045'e kadar yüzde 25 olarak uygulanacak.
Cumhurbaşkanı, bu süreyi 5 yıla kadar uzatmaya yetkili olacak.
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığına yapılacak başvurular ve Bakanlıkça sunulacak hizmetler karşılığı alınacak her türlü hizmet bedeli, Bakanlık döner sermaye hesabına gelir kaydedilecek.
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na ihdas edilen hükümle, kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanan her türlü plan, proje, yapım ve benzeri işler kapsamında talep edilenler hariç olmak üzere, Kanun kapsamındaki Kültür ve Turizm Bakanlığının yetkili olduğu her türlü belge talebi ile itiraz ve yeniden değerlendirme başvurularından ve Kültür ve Turizm Bakanlığınca özel bir çalışma, araştırma ve inceleme gerektiren talep ve başvurulardan kültürel mirasın korunması amacıyla gerçekleştirilecek hizmetlerin yürütülmesinde kullanılmak üzere düzenlemeye eklenen Ücret Tarifesi'ndeki hizmet bedelleri alınacak.
Hizmet bedeli olarak alınacak tutarlar, başvuru sahipleri tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğünün ilgili banka hesabına yatırılacak.
Hesapta toplanan tutar Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi bütçesine gelir kaydedilecek. Tarifede belirlenen hizmet bedelleri, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu'nun ilgili hükmü uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere arttırılarak uygulanacak. Hüküm kapsamında yapılacak başvurular ve sunulacak hizmetler karşılığı alınacak bedellere ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenecek.
Teklif metninde bu alanda yer alan 2 düzenleme ise Genel Kurul’da metinden çıkarılmıştır. Bunlardan bir tanesi dijital platform ve medya kuruluşlarından alınması planlanan %2 pay ile 2252 sayılı Kültür Bakanlığı Döner Sermaye Kanununa eklenmesi planlanan bir hükümdür.
İşsizlik Sigortası Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile ilgili ve bağlı kuruluşlarınca, imalat sektöründe 2025, 2026 ve 2027 yılında istihdamın korunması amacıyla teşvik ve destek programlarının uygulanması sürdürülecek.
İstihdamı koruma odaklı politikalar doğrultusunda uygulanan destek programlarının kaynağının İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanmasına ilişkin süre 31 Aralık 2026'dan 31 Aralık 2028'e uzatılacak.
2026: 51 milyar TL, 2027: 62 milyar TL, 2028: 75 milyar TL
Kanun'a eklenen hükme göre, Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı turizm işletmesi belgesine sahip özel sektöre ait konaklama tesisi iş yerlerinde, bu yılın mayıs ila aralık aylarına/dönemlerine ilişkin olmak üzere, tesisin faaliyette bulunduğu aylar/dönemler ile sınırlı olarak, ilgili ayda/dönemde verilen muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ilgili hükmü kapsamında uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak bildirilen sigortalıların prim ödeme gün sayısının 116,67 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu iş yerlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilmek suretiyle İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanacak.
Turizm işletmelerine prim desteği
5,36 milyar TL (1,7 milyon sigortalı çalışan için)
İş yeri ile ilgili muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin yasal süresi içerisinde verilmemesi, primlerin yasal süresinde ödenmemesi ve SGK'ye prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunması durumlarında bu hükümde belirtilen destekten yararlanılamayacak. Ancak SGK'ye olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un ilgili hükmüne göre tecil ettiren ve taksitlendiren veya ilgili diğer kanunlar uyarınca yapılandıran işverenler bu taksitlendirme veya yapılandırma devam ettiği sürece bu mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik ad, unvan veya iş birimi altında açılması, yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi veya bu madde kapsamında sağlanan destekten yararlanmak amacıyla muvazaalı işlem tesis edildiğinin anlaşılması halinde, Fon'dan karşılanan tutar, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte işverenden tahsil edilecek.
Bu yılın mayıs ila aralık ayları/dönemleri için mahkeme kararıyla veya denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerde, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalıyı fiilen çalıştırmadığı tespit edilen işyerleri ile sigortalıların prime esas kazançlarını SGK'ye bildirmediği veya eksik bildirdiği tespit edilen iş yerlerinden Fon'dan karşılanan tutar, gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınacak ve bu işyerleri hakkında bu düzenleme hükümleri uygulanmayacak. Ancak, ilgili ayda 2026 yılı Mayıs ila Aralık aylarına/dönemlerine ait aylık brüt asgari ücretin 10'da birini geçmeyecek tutarda eksik prime esas kazanç bildirimi yapıldığının tespiti durumunda SGK tarafından yapılacak ihtar üzerine 15 günlük süre içinde söz konusu eksikliği gideren iş yerleri hakkında bu düzenleme hükümleri uygulanmaya devam edecek. Bu düzenleme hükümleri, sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar, yabancı uyruklu sigortalılar ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmayacak.
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'ndaki "Prim oranları ve Devlet katkısı" hükmünün başlığı "Prim oranları" şeklinde değiştiriliyor. Aynı mahiyetteki bütçeden yapılan ödeme unsurları teke indirilerek sadeleştiriliyor, böylelikle bütçe kalemlerinin izlenebilirliği ve değerlendirme süreçlerinin etkinliğinin artırılması amaçlanıyor.
En düşük emekli aylığı temmuz ödeme döneminden itibaren 23 bin 552 liraya yükseltilecek. Kanun'da yapılan düzenlemeye göre, yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı ödenenlere ve hak sahiplerine dosya bazında 20 bin lira olarak öngörülen aylık asgari ödeme tutarı, 2026 Temmuz ayı ödeme döneminden itibaren yılın ilk 6 aylık dönemi için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan enflasyon oranı kadar artırılarak 23 bin 552 liraya çıkarılacak. Bu hüküm, 2026 Temmuz ayı ödeme döneminden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
En düşük emekli aylığının 23.552 TL’ye çıkarılması
2026’nın ikinci yarısında 79 milyar TL (5,1 milyon kişi için hesaplanan rakam)
Yasada ayrıca aşağıdaki başlıklarda da düzenlemeler yapılmıştır.
İsterseniz Plan ve Bütçe Komisyon raporunda daha fazla detay okuyabilirsiniz.
Kanun Genel Kurul’da kabul edilmiş ancak Cumhurbaşkanı tarafından henüz onaylanmamıştır. Onaylanması ve Resmî Gazetede yayımlanması akabinde sonra yürürlük tarihlerini ve işletmeler için etkilerini ayrıca ele alacağız.
Keyifle takip ettiğiniz için, teşekkürler.
Sevgi & Saygılarımızla,
Tax & International Advisory | Taxia & Taxademy | Taxai
