2026/47 CEO ve Yönetim Kurulları Yeni Vergi Düzenlemesini Nasıl Ele Almalı?
Nisan sonu duyurulan ve 21 Mayıs’ta Genel Kurul’da kabul edilen düzenleme 4 Haziran tarihinde resmileşmiş
oldu. Şimdi de Tebliğ Taslakları hazır. Toplam 5 tane tebliğ taslak olarak duyuruldu ve Maliye son yıllarda bu tür düzenlemeleri baştan duyuruyor, gelen görüş ve önerileri de dikkate alıyor. O yüzden varsa söyleyeceğimiz bir şeyler elimizi çabuk tutmalıyız. Tabi ki yasanın değişmesi veya düzeltilmesi gereken türde değil, idari prensiplere göre usule ilişkin konular olabilir bunlar.
Kanun Nereden Geldi, Nasıl İlerledi? Süreçte Neler Değişti?
24 Nisan’da Cumhurbaşkanı tarafından ana omurgası duyurulan Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda iki ayrı oturumda kabul edilmişti. Genel Kurul aşamasında yapılan eklemelerle birlikte özellikle imalatçılar için indirimli kurumlar vergisi oranları, transit ticaret, nitelikli hizmet merkezleri, tekno girişimlere yönelik finansman kolaylıkları, dijital şirket muafiyetleri, daha önce gelen hisse opsiyonlarında vergi istisnalarının iyileştirilmesi, tutarın artırılması ve sürelerin kısaltılması ve son olarak varlık barışı uygulamalarına ilişkin önemli düzenlemeler hayata geçirilmiş oldu.
Yasaya ilişkin tüm
ayrıntıları sizin için kaleme almıştık. Detaylı bir şekilde, kimleri nasıl etkiliyor, yürürlük tarihleri nedir, kimin için neler var sorularını ele aldık.
Genel Kurul Aşamasında Eklenen 4 Kritik Düzenleme Nedir? Kimin Sesi Çıkıyor?
Kanun teklifine Genel Kurul görüşmeleri sırasında eklenen dört önemli düzenleme dikkat çekti. Özellikle yasa yapma tekniği, düzenleyici etki analizi, maddelerin insicamı ve düzenlemelerin kapsayıcılık ve dışında bıraktığı diğer kesimler noktasında önemi olduğunu tekrar gördük.
- Yapılan düzenlemelerin iyi anlaşılması ve gerekçelerinin bilinmesi ve not alınması için verilen önergeler ve gerekçelerini iyi okumak gerekir.
- Eklenen 4 kritik düzenleme “sorumlu takip” ve yasa yapma sürecindeki önemini gözler önüne seriyor. Detayları linkten takip edebilirsiniz.
- Yasanın evveliyatını ve ilk içeriğini incelemek isterseniz linke göz atabilirsiniz.
Minik Bir Özet ile Başlayalım
- Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen ve Resmî Gazete ile yayımlanan 7582 sayılı yeni Torba Kanun teknik bir vergi düzenlemesidir. Ama çok daha önemlisi stratejik bir belgedir.
- Cumhurbaşkanı tarafından ilk açıklanan pakete göre en önemli farklılık ihracatçı için 9-14 puan olarak duyurulan vergi oranının zirai üretim değil imalatçılara %12,5 olarak kabul edilmesi olmuştur.
- Hazine ve Maliye Bakanı tarafından yoğun bir şekilde anlatılan yeni yaklaşım; üretim, ihracat, teknoloji ve bölgesel merkez yapılanmaları açısından Türkiye’nin ekonomik yön arayışına ilişkin önemli sinyaller taşımaktadır.
- Özellikle üretim ve transit ticaret lehine oluşan kurumlar vergisi farklılaşmaları; şirket organizasyonlarını, yatırım kararlarını, tedarik zinciri yapılanmalarını ve grup şirket mimarilerini doğrudan etkileyebilecek bir potansiyele sahip gibi duruyor.
- Bu nedenle konu artık yalnızca vergi veya mali işler departmanlarının gündemi olmaktan çıkmıştır. CEO’ların ve yönetim kurullarının da vergi politikalarını stratejik rekabet unsuru olarak değerlendirmesi gereken yeni bir döneme girilmektedir.
Türkiye Yeni Bir Ekonomik Mesaj mı Veriyor?
- Çıkan düzenlemeler yalnızca mali bir değişiklik değil; Türkiye’nin küresel tedarik zincirleri ve bölgesel üretim ağları içerisindeki konumuna ilişkin yeni bir yaklaşımın işaretlerini taşıyor.
- Özellikle üretim faaliyetlerine yönelik farklı kurumlar vergisi yaklaşımı ve bölgesel yönetim ve finans odaklı teşviklerin öne çıkması dikkat çekici. Bunun yanında endüstri bölgeleri ve nitelikli hizmet merkezlerine yönelik düzenlemeler; teknoloji, katma değerli üretim ve bölgesel merkez yaklaşımının daha fazla önem kazanacağını gösteriyor.
- Nearshoring, friend-shoring ve tedarik zinciri güvenliği gibi kavramların öne çıktığı mevcut küresel ortamda Türkiye, yeniden stratejik bir üretim ve koordinasyon merkezi olma yönünde konumlanıyor olabilir.
Yönetim Kurulları Neden Bu Konuyu Gündemine Almalı?
Uzun yıllar boyunca vergi politikaları daha çok mali işler departmanlarının teknik gündemi olarak görüldü. Ancak yeni dönem bunun değişmeye başladığını ve sadece kendi alanına sahip çıkan liderlik yerine “birlikte çalışma ve sonuca ulaşmanın” da önemini gösteriyor.
Yeni vergi mimarisi başka bir açıdan okunduğunda özellikle,
- Grup şirket yapılarını,
- Üretim ve ticaret modellerini,
- Yatırım lokasyonlarını,
- Transfer fiyatlandırması politikalarını,
- Tedarik zinciri organizasyonlarını,
- Bölgesel merkez yapılanmalarını doğrudan etkileyebilecek bir potansiyel taşıyor.
Bu nedenle vergi artık yönetim kurulu seviyesinde değerlendirilecek stratejik bir konu haline geldi. O yüzden gerçek kişilerin bir doktoru ve mentoru var, iyi şirketlerin de iyi “mali müşavirleri” olmalı.
CEO ve Yönetim Kurulları Hangi Soruları Sormalı?
Önümüzdeki dönemde şirketlerin şu soruları daha fazla tartışması beklenebilir:
- Grup şirket yapımız mevcut vergi / teşvik mimarisine uygun mu? Kanun çıktı, şimdi de Tebliğ Taslakları hazır, söyleyeceğiniz, önereceğiniz bir konu varsa Maliye görüş ve öneri bekliyor.
- Üretim ve ticaret faaliyetleri ayrıştırılmalı mı?
- Tedarik zinciri yapıları yeniden tasarlanmalı mı?
- Transfer fiyatlandırması risklerimiz artıyor mu?
- Türkiye bölgesel üretim / yönetim / finans üssü olarak nasıl konumlanıyor?
- Endüstri bölgeleri yeni fırsatlar yaratabilir mi?
- Operasyonel gerçeklik ile vergi optimizasyonu arasında sürdürülebilir denge nasıl kurulmalı?
Konu artık yalnızca vergi oranlarından ibaret değil; şirketlerin yeni rekabet dönemine nasıl hazırlanacağıyla ilgili. Özellikle hisse opsiyonları, teknoloji tabanlı işlere verilen destekler ve nitelikli çalışanlara sunulan imkanlarla Türkiye’nin genç yetenekleri çekebilmesi de gerekir.
Fırsatlar ve Riskler Birlikte Geliyor Olabilir!
Sayın Cumhurbaşkanının açıkladığı ve bu yasayla da şekillenen yaklaşım özellikle:
- Üretim,
- İhracat,
- Teknoloji,
- Bölgesel Koordinasyon,
- Yüksek Katma Değerli Hizmetler alanlarında faaliyet gösteren şirketler için önemli fırsatlar da yaratabilir.
Ancak yalnızca vergi avantajı amacıyla gerçekleştirilen yapay ayrıştırmalar ilerleyen dönemde transfer fiyatlandırması, uyum ve denetim risklerini artırabilir. Bu nedenle şirketlerin operasyonel gerçeklik ile vergi planlaması arasında sürdürülebilir bir denge kurması gerekecek. Bu konuyu mali danışmanlarınız ile mutlaka masaya yatırmanızı öneririz. Maliye tebliğ taslaklarını da yayımladı, mutlaka okumakta ve varsa önerileri iletmekte büyük fayda var.
Gelir İdaresi Başkanlığı
Yeni Rekabet ve İş Dönemi
- Türkiye’nin yeni vergi yaklaşımı, ülkenin üretim ve yatırım ağları içerisindeki rolünü güçlendirmeyi amaçlıyor gibi görünüyor. Ancak başarı yalnızca vergi teşvikleriyle sağlanamaz.
- Yatırımcı güveni, öngörülebilirlik, finansmana erişim, hukuk güvenliği ve kurumsal istikrar gibi başlıklar da en az vergi oranları kadar belirleyici olmaya devam edecektir.
- Önümüzdeki dönemde şirketler yalnızca ürünleriyle değil, organizasyon yapılarıyla da rekabet edeceklerdir. Yeni vergi mimarisi ise bu rekabetin en önemli belirleyicilerinden biri olmaya aday görünmektedir. Bir kısım gri alanlar olabilir; ikincil düzenlemeler geliyor, ama mesaj net, Türkiye yeni dünyada yeniden pozisyonlanmaya hazır. Biz de hazır olmalıyız.
Bilgi paylaştıkça çoğalır!
Sevgi & Saygılarımızla,
Şaban Küçük
Tax & International Advisory | Taxia & Taxademy | Taxai
PDF İndir
