MENU
Değerli okuyucularımız,
Vergi mevzuatının uygulamasında yol gösterici nitelik taşıyan özelgeler, mükellefler ve uygulayıcılar açısından önemli bir referans kaynağı oluşturmaktadır.
Bu kapsamda hazırlanan içeriğimizde, 01/01/2025 – 02/02/2026 tarihleri arasında GİB tarafından yayımlananlar arasından seçilen bazı özelgeler özetlenerek değerlendirilmiştir.
Bu çalışma kapsamında, Kurumlar Vergisi Kanunu, Gelir Vergisi Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve Katma Değer Vergisi Kanunu’na ilişkin özelgeler ele alınmış; söz konusu özelgeler, uygulamada yöneltilen sorulara cevap verecek şekilde özetlenerek sizlerin bilgisine sunulmuştur.
Kurucumuz Şaban Küçük’ün Özelgelere ilişkin Linkedin üzerinden yayımladığı bazı içeriklerin linkleri aşağıdadır:
İyi okumalar dileriz.
Kurumlar Vergisi Kanununa İlişkin Özelgeler
POS cihazı veya cep telefonu uygulaması üzerinden tahsil edilen bahşişler hangi vergiler açısından ve nasıl vergilendirilir?
Kurumlar Vergisi Kanunu yönünden ilgili hüküm ve açıklamalara göre, pos cihazı ve/veya cep telefonu uygulaması üzerinden teslim ve hizmet bedelinden ayrı olarak tahsil edilen bahşişlerin, şirket kayıtlarında diğer gelir hesaplarında takip edilmesi ve çalışanlara ödenen tutarların da ücret gideri olarak indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır.
Gelir Vergisi Kanunu yönünden ilgili hüküm ve açıklamalara göre, şirkette çalışan personele müşteriler tarafından bazen bahşiş kutusuna bırakılmak suretiyle veya doğrudan verilmek suretiyle bazen de kredi kartına ödeme yapılmak suretiyle verilen bahşişlerin ücret olarak kabul edilerek, çalışanların şirketten aldığı ücretlerle birleştirilmesi ve Gelir Vergisi Kanunu’nun 61, 94, 103 ve 104. maddeleri uyarınca gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması gerekmektedir.
Katma Değer Vergisi Kanunu yönünden ilgili hüküm ve açıklamalara göre, teslim ve hizmet bedelinden ayrı olarak, pos cihazı ve/veya cep telefonu uygulaması üzerinden ödemesi yapılan bahşişler, herhangi bir teslim ya da hizmet bedeli olarak değerlendirilemeyeceğinden KDV'ye tabi tutulmayacaktır. Bununla birlikte, alınan bahşiş tutarının yapılan teslim ya da ifa edilen hizmet bedeline eklenmesi halinde, KDV Kanununun 24/c maddesi gereğinde KDV matrahına dahil edilmesi gerektiği tabiidir.
İndirimli kurumlar vergisi kapsamında, üretim ve ihracat faaliyetlerinden elde edilen kazançların tespitine yönelik hesaplamalarda “müşterek gelirler” nasıl dikkate alınır?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, Kurumlar Vergisi Kanununun 32. maddesinin yedinci ve sekizinci fıkraları kapsamında kabul edilen faaliyetler ile bu kapsama girmeyen işlerin birlikte yapılması halinde indirim uygulanacak kazanca ilişkin hasılat, gider ve maliyet unsurlarının ayrı olarak tespit edilmesi esastır. Gider ve maliyet unsurlarının ayrı hesaplarda izlenmek suretiyle tespitinin mümkün olmadığı hallerde ise müşterek genel giderlerden, indirim kapsamında olan faaliyetler ile indirim kapsamında olmayan faaliyetler arasında uygun bir dağıtım anahtarı çerçevesinde pay verilmesi gerekmekte olup bunun aksine bir işlem yapılması mümkün değildir.
Öte yandan, kurumlar vergisi oranının 5 puan indirimli uygulanması şirketlerin münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançları ile 1 puan indirimli uygulanması ise şirketlerin münhasıran üretimden elde ettikleri kazançları ile sınırlı olup, gerek ihracat faaliyeti gerekse üretim faaliyeti kapsamındaki alacakların tahsilinden sonra oluşan kur farkı, faiz ve benzeri gelirler için söz konusu indirim uygulamasından yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
Sanayi sicil belgesini haiz her mükellef kurumlar vergisi oranını 1 puan indirimli uygulayabilir mi?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, bir şirketin kurumlar vergisi oranını 1 puan indirimli uygulayabilmesi için fiili üretim şartını sağlaması gerekmektedir.
Aynı serbest bölge içerisinde yapılan her satış ihracat faaliyeti kapsamında değerlendirilebilir mi ve bu faaliyet için bir vergi istisnası uygulanabilir mi?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, serbest bölge içerisinde üretilen ürünlerin doğrudan yurt dışına ihraç edilmeyip, aynı serbest bölge sınırları içerisinde faaliyet gösteren başka bir firma tarafından hammadde olarak kullanılarak farklı bir ürünün imalatında değerlendirilmesi ve söz konusu ürünün niteliği değiştirilerek yurt dışına satılması, bir ihracat olarak kabul edilemeyeceğinden, anılan satışlardan elde edilen kazançların, 3218 sayılı Kanunun geçici 3. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi kapsamında kurumlar vergisinden istisna edilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Finansman gider kısıtlaması hesaplanırken, vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki yabancı kaynak/öz kaynak oranı mı yoksa vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplandıktan sonraki yabancı kaynak/öz kaynak oranının mı dikkate alınması gerekir?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, finansman gider kısıtlaması hesaplaması yapılırken vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki yabancı kaynak/öz kaynak mukayesesi sonucu bulunan tutarın dikkate alınması gerekmektedir.
Teknokent kazanç istisnasının belirli bir kısmı her yıl aynı kuluçka firmasına sermaye olarak konulabilir mi?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazancın 2.000.000 Türk Lirası ve üzerinde olması halinde, söz konusu tutarın yüzde üçü, sermaye desteği sağlamak amacıyla kuluçka merkezlerinde faaliyet gösteren girişimcilere kuruluşunda veya sonrasında ortak olmak ve (emisyon primi dahil) sermaye olarak koyulmak suretiyle şart yerine getirilebilecektir.
Sermaye olarak konulan tutarların kuluçka merkezlerinde faaliyet gösteren firmalarda kalma süresine ilişkin bir sınır bulunmadığı gibi, aynı kuluçka firmasına yukarıda belirtilen şartlar dahilinde birden fazla yıl sermaye konulması da mümkündür.
Yurt dışı mukimi firmanın Türkiye şubesinin Anonim veya Limited şirkete dönüşmesi işlemi Kurumlar Vergisi açısından devir olarak değerlendirilir mi?
Kurumlar Vergisi Kanunu yönünden ilgili hüküm ve açıklamalara göre, Kurumlar Vergisi Kanununun 19 ve 20. maddeleri kapsamında bir işlemin devir olarak değerlendirilmesi için infisah eden kurumun kanuni veya iş merkezinin Türkiye'de bulunması şarttır. Dolayısıyla bağlı olunan ana merkezin aldığı karar doğrultusunda tür değişikliği yoluyla anonim veya limited şirkete dönüşme işleminin anılan Kanun hükümleri çerçevesinde devir olarak değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Katma Değer Vergisi Kanunu yönünden ilgili hüküm ve açıklamalara göre, şubenin tür değişikliği yoluyla anonim veya limited şirkete dönüşme işleminin, Kurumlar Vergisi Kanununun 19 ve 20. maddeleri kapsamında devir olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından, bu tür değişikliği işleminin 3065 sayılı KDV Kanununun 17/4-c maddesi gereğince KDV'den istisna tutulması mümkün bulunmamaktadır.
Kısmî bölünme yoluyla kurulan yeni şirket, vergiye uyumlu mükelleflere tanınan vergi indirimi avantajından yararlanabilir mi?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, bir şirketin en az 3 yıldır faaliyette bulunuyor olması ve Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 121. maddesinde yer alan vergiye uyumlu mükelleflere uygulanan vergi indirimine ilişkin diğer tüm şartları da sağlaması halinde, söz konusu vergi indirimi uygulamasından yararlanabileceği tabiidir.
Gelir Vergisi Kanununa İlişkin Özelgeler
Kaldıraçlı alım satım işlemlerinde tevkifat matrahı nasıl tespit edilir?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, yatırımcıların belirli bir teminat karşılığında kaldıraçlı bir şekilde pozisyon açmasına imkân tanıyan, döviz, kıymetli madenler ve Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenen diğer varlıklar üzerinden yapılabilen kaldıraçlı işlemler, ters işlem mantığı ile kapatılmakta ve pozisyonlar kapatılırken ilk başta alındığı varsayılan varlığın satıldığı, satıldığı varsayılan varlığın ise alındığı mantığıyla pozisyonun kar/zarar bakiyesi hesaplanmaktadır.
Ayrıca, kar veya zararın yabancı para cinsinden hesaplandığı kaldıraçlı işlemlerde (döviz/döviz pariteli işlemler vb.) tevkifat matrahının tespitinde kur farkının dikkate alınmaması, yabancı para cinsinden hesaplanan kazanç tutarının pozisyonun kapatıldığı tarihteki Türk lirası karşılığının tevkifat matrahı olarak dikkate alınması gerekmektedir. İşlemin zararla sonuçlanması durumunda ise, zarar tutarının geçici 67. maddenin ilgili hükümleri çerçevesinde takvim yılı aşılmamak kaydıyla aynı tür işlemlerden doğan karlardan mahsup edilmesi gerektiği tabiidir.
Öte yandan, varsa kaldıraçlı işlemlere bağlı olarak yapılan swap işlemlerinden doğan faiz gelirleri ile taşıma maliyeti olarak adlandırılan faiz ödemeleri ve dayanak varlığın pay senedi olduğu işlemlerde temettü ödemesi veya bedelsiz sermaye artırımı nedeniyle müşteri hesabına yansıtılan tutarlar da bu işlemlere ilişkin tevkifat matrahının tespitinde dikkate alınacaktır.
Bu çerçevede, pozisyon açılması ve ters işlemle pozisyon kapatılması esasına göre çalışan kaldıraçlı alım satım işlemlerinin karla sonuçlanması durumunda, yukarıda yer verilen esaslar çerçevesinde tespit edilecek tevkifat matrahı üzerinden aracı kurumlarca 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 67. maddesi kapsamında %10 oranında tevkifat yapılması gerekmektedir.
Zoom uygulaması üzerinden verilen özel derslerden elde edilen gelirler sosyal içerik üreticiliği istisnası kapsamında değerlendirilir mi?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, “Zoom” uygulaması üzerinden verilen özel derslerden elde edilen elde edilen gelirler için mezkûr Kanunda ve ilgili Tebliğde belirtilen tüm şartların sağlanmasıyla, söz konusu istisnadan faydalanılması mümkün bulunmaktadır.
Diğer taraftan, istisna kapsamına giren faaliyet dolayısıyla defter tasdik ettirme, defter tutma (defter-beyan sistemine kaydolma/elektronik defter tutma) ve belge düzenleme gibi yükümlülüklerin bulunmayacağı tabiidir.
“Patreon” adlı siteden elde edilen bağışlar nasıl vergilendirilir?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, Patreon isimli web sitesi üzerinden bağış adı altında elde edilen gelirler için mezkûr Kanun ve ilgili Tebliğde belirtilen şartların sağlanması kaydıyla 01/01/2024 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 20/B maddesinde belirtilen istisnadan faydalanılması mümkün bulunmaktadır.
Öte yandan, Patreon isimli web sitesi üzerinden, 01/01/2024 tarihinden önce bağış adı altında elde edilen gelirler için söz konusu istisnadan faydalanılmasının mümkün olmadığı tabiidir.
Kısmi bölünmeye konu edilen iştirak hisselerinin iktisap tarihi olarak hangi tarih dikkate alınacaktır?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, bir şirket tarafından 14/04/2022 tarihinde muhasebe kayıtlarına alınarak “259-Verilen Avanslar” hesabında takip edilen ve halihazırda “242-İştirakler” hesabında kaydı devam ettiği anlaşılan kooperatif payının, iktisap edildiği tarih olarak muhasebe kayıtlarına alındığı 14/04/2022 tarihinin dikkate alınması ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 19. maddesi birinci fıkrasının (b) bendine göre aktifte bulundurma süresinin de buna göre hesaplanması gerekmektedir.
Bireysel emeklilik sisteminden 10 yıllık süre dolmadan çıkılması halinde tevkifat yapılır mı?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, bireysel emeklilik sözleşmelerinin sonlandırılması durumunda ilgili emeklilik şirketi tarafından yapılacak toplu ödemenin içerdiği irat tutarına uygulanacak tevkifat oranının tespitinde, sözleşme sahibinin ne kadar süreyle sistemde katkı payı ödemiş olduğu, emeklilik hakkı kazanıp kazanmadığı ve sistemden vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılıp ayrılmadığı önem arz etmekte olup bu hususların her bir emeklilik sözleşmesi için ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği tabiidir.
Vergi Usul Kanununa İlişkin Özelgeler
Fiziki altın stoklarının değerlemesinde maliyet bedeli mi yoksa borsa rayici mi dikkate alınır?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, 02/08/2024 tarihinden önceki tarihlerde aktife alınan ve tasarruf amacıyla tutulan fiziki altınların; 2024 hesap döneminin ikinci geçici vergi dönemi sonunda maliyet bedeli ile değerlenmesi, sonraki geçici vergi dönemi ve hesap dönemi sonlarında ise borsa rayicine göre değerlenerek oluşan değerleme farklarının kurum kazancının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir.
Abonelik öncesinde alınan güvence bedelleri enflasyon düzeltmesine tabi midir?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, güvence bedelleri, ilgili mevzuatı kapsamında güncelleştirilmek suretiyle abonelere iade edilse dahi, parasal kıymet mahiyetinde olduğundan enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacaktır.
Öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farklarının başka bir hesaba aktarılması ya da ortaklara dağıtılması halinde kurumlar vergisi matrahı nasıl hesaplanır?
Vergi Usul Kanunu yönünden ilgili hüküm ve açıklamalara göre, 31/12/2023 tarihli bilançoların düzeltilmesi neticesinde oluşan öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farklarının herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledilmesi veya işletmeden çekilmesi halinde, bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tâbi tutulacaktır. Diğer taraftan, öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farkları düzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebilecek veya kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilecek, bu işlemler kâr dağıtımı sayılmayacaktır.
Kurumlar Vergisi Kanunu yönünden ilgili hüküm ve açıklamalara göre, öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farklarının herhangi bir suretle işletmeden çekilmesi halinde, işletmeden çekilen bu tutarların öncelikle kurumlar vergisine; vergi sonrası ortaklara dağıtılan kazancın ise ortağın hukuki durumuna göre kâr dağıtımına bağlı vergi kesintisine tabi tutulması gerekmektedir. Ayrıca, işletmeden çekilen tutarların brüt olarak dikkate alınması ve bu tutar üzerinden vergisel yükümlülükler düşüldükten sonra kalan tutarın net olarak ortaklara ödenmesi gerekmektedir. Öte yandan, ortaklara net ödeme yapılması halinde ise, ortakların hukuki durumuna göre vergisel yükümlülükler dikkate alınarak net olarak ödenen tutarların brütleştirilmesi ve brüt tutar üzerinden vergisel yükümlülüklerin hesaplanması gerekeceği tabiidir.
Sermaye düzeltmesi olumsuz farkları enflasyon düzeltmesinden kaynaklı geçmiş yıl karları hesabından mahsup edilebilir mi?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, enflasyon düzeltmesi sonucunda oluşan geçmiş yıl karlarının, sermaye düzeltmesi olumsuz farkı ile mahsup edilebilmesini engelleyici bir hüküm bulunmamaktadır.
e-Serbest Meslek Makbuzu düzenleyen mükelleflerin e-Fatura uygulamasına geçme zorunluluğu var mı?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, e-Fatura Uygulamasına kayıtlı olunması, e-Fatura Uygulamasına kayıtlı mükelleflerin birbirlerine sattıkları mallar ve ifa ettikleri hizmetler için düzenlenecek faturaların e-Fatura olarak düzenlenmesi ve alınması yükümlülüğünü getirmektedir. Serbest meslek faaliyeti nedeniyle fatura düzenleme yükümlülüğünün bulunmadığı ve bu faaliyet için e- Serbest Meslek Makbuzu düzenlenmesi gerektiğinden, e-Fatura Uygulamasına geçme zorunluluğu bulunmamaktadır.
Katma Değer Vergisi Kanununa İlişkin Özelgeler
Sigorta poliçe bedelinin yansıtılması amacıyla düzenlenen faturada KDV hesaplanır mı?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, başka bir işletme adına yapılan masrafların aynen aktarılması söz konusu olduğunda masrafın aktarılmasına yönelik olarak düzenlenecek yansıtma faturasında mükellef tarafından yapılan giderlerin KDV'ye tabi olup olmadığı dikkate alınacak, KDV'ye tabi olmaması halinde KDV hesaplanmayacak, aynen yansıtılan gider KDV'ye tabi ise tabi olduğu orandan faturalandırılacaktır.
Buna göre, sigorta şirketi ile yapılacak bir zeyilname ile sigorta yararlanıcısının poliçe bedeline herhangi bir bedel eklenmeksizin düzenlenecek yansıtma faturasında BSMV'ye tabi bir sigorta hizmetinin devri söz konusu olduğundan KDV hesaplanmayacaktır.
Ancak, yansıtılan tutara ilaveten herhangi bir bedel alınması halinde bu bedel, Şirket tarafından sunulan hizmetin karşılığını teşkil edeceğinden genel oranda KDV'ye tabi tutulması gerekmektedir.
Şirket aktifine kayıtlı binek otomobilin motorunun yanması nedeniyle yapılan giderler indirim konusu yapılabilir mi?
Kurumlar Vergisi Kanunu yönünden ilgili hüküm ve açıklamalara göre, esas faaliyet konusu kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olmayan şirkete ait binek otomobilin motorunun yenilenmesi için yapılan giderler (işçilik + motor bedeli) Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre binek otomobilin maliyetine dahil edileceğinden, söz konusu taşıta yönelik ayrılan amortisman bedelinin Gelir Vergisi Kanununun 40. maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendi kapsamında gider kısıtlaması dikkate alınarak kurum kazancının tespitinde dikkate alınması mümkün bulunmaktadır.
Vergi Usul Kanunu yönünden ilgili hüküm ve açıklamalara göre, şirket aktifinde kayıtlı binek otomobilin ilk iktisabında var olan motorun değiştirilmesi halinde yeni motor otomobilin ömrünü uzatmak amacıyla yapılan bir gider olduğundan, yeni motor bedeli alındığı hesap döneminden itibaren söz konusu binek otomobili için belirlenen süre ve oranda amortismana tabi tutulur. Buna göre, söz konusu aracın motorunun yenilenmesi durumunda motor bedelinin yanı sıra motorun montajı için yapılan giderler motor için yapılan müteferri giderlerden olduğu için, toplam değer üzerinden (işçilik + motor bedeli üzerinden) amortisman ayrılması gerekmektedir.
Katma Değer Vergisi Kanunu yönünden ilgili hüküm ve açıklamalara göre, faaliyet konusu kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olmayan şirkete ait binek otomobilin ilk iktisabında var olan motorun değiştirilmesi ve yerine yeni motorun takılması otomobilin ömrünü uzatmak amacıyla yapılan bir gider olduğundan, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre binek otomobilin maliyetine dahil edileceğinden ve binek otomobilin ilk iktisabı gibi değerlendirildiğinden motorunun yenilenmesi için yapılan giderlere (işçilik + motor bedeli) ilişkin KDV'nin indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır.
Etriye faaliyeti kapsamında sunulan hizmetlerde KDV tevkifatı uygulanır mı?
İlgili hüküm ve açıklamalara göre, kolon, kiriş, çubuk ve filmaşinden elde edilen ve inşaat demiri olarak kullanılan etriye teslimlerinde KDV Genel Uygulama Tebliğinin (I/C-2.1.3.3.8.) bölümü kapsamında 01/05/2022 tarihinden itibaren (4/10) oranında, 01/11/2022 tarihinden itibaren ise (5/10) oranında KDV tevkifatı uygulanması gerekmektedir.
Arabuluculuk faaliyeti kapsamında sunulan hizmetlerde KDV tevkifatı uygulanır mı?
5018 sayılı Kanuna ekli cetvellerde sayılmayan, kendi kuruluş kanunu bulunmayan ve Tebliğin (I/C-2.1.3.2.13.) bölümü kapsamında yer almayan arabuluculuk hizmeti kapsamında düzenlenecek serbest meslek makbuzunda hesaplanan KDV için tevkifat uygulanmayacaktır.
Sevgi & Saygılarımızla,
Tax & International Advisory | Taxia & Taxademy
