MENU
Tarih : 29 Aralık 2022
No : 2022-105
Yıl sonu işlemleri ve dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?
Yıl sonu işlemlerine genel bir bakış ve hatırlatmalar sunacak olan bu bilgilendirme yazımız şirketlerin dönem sonu işlemlerine yardımcı olması amacıyla hazırlanmıştır.
Bu hatırlatmalara uyarak önemli kazanımlar elde edebilir, gereksiz risk almaktan kaçınabilirsiniz.
Kurumlar vergisi mükellefleri Nisan 2023 dönemine kadar (Kurumlar Vergisi) gider kayıtlarını düzenleyebilirler. Öncelikli olarak KDV açısından değerlendirmeleri yapmamız daha uygun olacaktır.
1- Binek araç kısıtlamasına tabi giderler vergi daireleri tarafından izahı en çok talep edilen konular arasında yer almaktadır. Binek araç kısıtlamasına uygunluk denetlenmelidir. Binek araçlara ait yapılan giderlerin ve indirime konu KDV tutarının %70’ini indirim olarak kullanabileceğimiz unutulmamalıdır.
2- KDV kayıtları için 191 ve 391 hesapların kullanılması gerekmektedir. Aylık olarak kayıtlanan KDV tahakkuklarının KDV Beyannameleriyle mutabakatı sağlanmalı ve 190 hesabında takip edilen devreden KDV tutarı kontrol edilmelidir.
3- İndirimli orana tabi KDV iade taleplerinde, KDV iade tutarı iadeye konu yılı takip eden Kasım dönemi Beyannamesinde bildirilmeli ve yıl sonuna kadar internet vergi dairesine gerekli listeler girilerek onaya gönderilmelidir.
4- Tam istisna ve kısmi tevkifata tabi işlemlerle ilgili iadeler işlemin gerçekleştiği dönemi takip eden 2. yılın sonuna kadar KDV beyannamesinde belirtilmeli ve gerekli belgeler ibraz edilmelidir.
5-KDV istisnasına tabi satışlar kontrol edilmeli ve KDV hesaplanmadığı teyit edilmelidir.
6-KDV Kanunu 11-1/c kapsamında ihraç kayıtlı satışların, teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren 3 ay içerisinde ihraç edilmesi gerekmektedir. Bu işlemlerde 192 ve 392 hesaplar kullanılacak olup, tecil terkin işlemlerinin takip edilmesi gerekmektedir.
7- Firmaya bir şekilde geç ulaşan faturalarda yer alan KDV tutarlarının gelecek yıl içerisinde indirime konu edileceği unutulmamalıdır.
8- Yurtdışından alınan hizmetlere ilişkin KDV hesaplanarak, KDV 1 Beyannamesi aracılığıyla indirim konusu yapılması ve KDV-2 Beyannamesi ile ödenmesi söz konusu olabilmektedir. Ayrıca şahıstan yapılan araç kiralamalarının da KDV-2 beyannamesine konu oluşturduğu unutulmamalıdır.
9- Gider kayıtlarının kontrol edilmesi: Şirketinizde rutin olarak bulunan giderlerin kayıtları kontrol edilmelidir. Kira gideri, Ücret Tahakkuku gibi kalemlerin gider yazılması vergi tutarınızı etkileyecektir.
10-Amortisman tutarının kontrol edilmesi: Amortismana tabi iktisadi kıymetler için Vergi Usul Kanunu ve ilgili Genel Tebliğe uygun olarak ayrılması gereken amortisman tutarı hesaplanarak gider yazılmalıdır.
11- Finansman Gider Kısıtlaması çalışması hazırlanmalıdır. Dönemsel olarak gelir ve gider kayıtlarının kapatılıp sermayeye eklenmesi sonrası oluşacak özsermaye tutarı üzerinden hesaplama yapılması gerekmektedir.
12- Maliyet kayıtlarının yapılması öncesinde stok sayımının yapılması gerekmektedir. Maliyet kaydı için seçilecek yönteme göre kayıtlar yapılmalıdır.
13- Şüpheli ticari alacaklar hesabı kontrolleri sağlanmalı ve ilgili hesaplara kayıtlanmalıdır. Alacağın şüpheli ticari alacak hükümleri şartlarına uygunluk sağladığı kontrol edilmelidir. 4.000 TL tutarını aşmayan şüpheli ticari alacaklar doğrudan gider yazılabilir.
14- Gelecek aylara ait giderler hesabında bulunan kayıtlar gider hesaplarına alınmalıdır.
15- İstisna kapsamında yapılan satış kayıtları kontrol edilmelidir.
16- Matrah artırımı yapılan dönemlerde geçmiş yıl zararlarının %50’si kullanılabilmektedir. Geçmiş yıl zararları tablosu oluşturulmalı ve ilgili yıllarla ilgili matrah artırımı çalışmaları kontrol edilmelidir.
17- 7 grubu hesapların tamamı 6 grubu hesaplara yansıtılarak kapatılmalı ve bakiye vermemelidir.
18- Döviz hesaplarının değerleme işlemleri yapılmalı ve kambiyo karı/zararı hesaplarına kayıtlanmalıdır.
19- Döviz cinsinden yapılan ticari işlemlere ilişkin kur farkı faturaları düzenlenmesi için çalışmalar yapılarak fatura düzenlemek üzere firmalarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Söz konusu faturalarda KDV uygulanacaktır.
20- Kanunen Kabul Edilmeyen Giderlere ait kayıtlar kontrol edilmeli ve beyannamede ilgili alanlara yazılabilmesi adına sınıflandırılmalıdır.
21- Transfer fiyatlandırması çalışması için şube veya ortaklara ait bilgiler hazırlanmalı ve konusunda uzman ekibe iletilmelidir.
22- Mizan üzerinde tüm hesaplara ait kontroller gerçekleştirilerek tek düzen hesap planına uygunluk kontrolü sağlanmalıdır.
a. Özellikle ters bakiye veren hesaplar kontrol edilmeli ve kayıtlar ilgili alanlara virmanlanmalıdır
b. Banka hesaplarının mutabakatı, çek ve senet mutabakatları, 120 ve 320 hesaplarının cari hesap mutabakatları gerçekleştirilmelidir.
c. İleride oluşacak ticari davalarda delil olarak sunulacak yasal defterlerin uygun şekilde basılması ve tasdik edilmesi gerekmektedir.
d. Amortisman listesini revize ederek itfa durumları kontrol edilmeli, banka kredi hesapları için mutabakat yapılmalıdır.
23- Şirketin bağımsız denetim kriterlerinden olan aktif büyüklüğü, yıllık ciro ve çalışan sayısı kriterlerini sağlayıp sağlamadığı kontrol edilmeli ve şartlar aşıldıysa denetçi seçimi konusu genel kurul gündemine eklenmelidir.
24- E-Defter’e geçiş tarihleri ve hadleri aşağıdaki şekildedir.
geçmek zorundadır.
Tutulacak Ticari Defterler, Defter Tutma Usulleri ve Tasdikleri bültenimize ulaşmak için tıklayınız.
Bu bültenle ilgili tüm sorularınız için danışmanlarımıza ulaşabilirsiniz.
Saygılarımızla,
Tax & International Advisory
