2026/85 Yabancı Dijital Turizm Platformlarına Düzenleme Geliyor!
Turizm sektörü, ülkemizin ekonomik kalkınması, istihdam kapasitesi, uluslararası tanıtımı ve hizmet ihracatı bakımından stratejik öneme sahip sektörlerin başında gelmektedir. Küresel ölçekte dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte turizm faaliyetlerinin planlanması, pazarlanması ve sunulmasında elektronik ticaret ortamlarının rolü önemli ölçüde artmış; konaklama hizmetleri başta olmak üzere seyahat, ulaşım ve turizm hizmetlerinin büyük bölümü dijital platformlar aracılığıyla sunulmaya başlanmıştır.
Teklif görüşmeleri sırasında Airbnb, Booking, Expédia ve Agoda temsilcilerinin katılımıyla görüşülmüştür.
Özellikle yabancı dijital konaklama platformları, küresel ölçekte milyonlarca kullanıcıya erişim sağlayarak turizm sektörünün en önemli aktörlerinden biri hâline gelmiştir. Ancak mevcut durumda, yabancı dijital konaklama platformlarının ülkemizde elektronik ortamda yürüttükleri faaliyetlere ilişkin özel bir kanuni düzenleme bulunmamaktadır. Bu durum, faaliyetlerin denetimi, tüketicilerin korunması, vergi ve mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi, sektörde adil rekabet ortamının sağlanması ve kamu otoriteleriyle ilişkilerin yürütülmesi bakımından uygulamada çeşitli hukuki ve idari sorunlara yol açmaktadır.
Açıklamalara göre Türkiye’de yaklaşık 21 bin konaklama tesisi bulunduğu, bunların denetimlerinin belirli periyotlar ile Bakanlığa ulaşan şikâyetler doğrultusunda gerçekleştirildiği; Teklif kapsamında izin belgesine tabi olacak yabancı dijital konaklama platformlarının sayısının ise sınırlı olması nedeniyle söz konusu platformların etkin ve sürekli biçimde denetlenmesinin mümkün olacağı ve yabancı dijital konaklama platformlarının hâlihazırda fiilen faaliyet gösterdikleri ve uygulamada yüksek oranlarda komisyon alabildikleri, Teklif ile getirilen komisyon üst sınırının platformların keyfî şekilde yüksek komisyon oranları uygulamalarının önüne geçmeyi ve konaklama işletmelerinin maliyetlerini sınırlandırmayı amaçladığı anlaşılmaktadır.
Özellikle yurt dışında yerleşik platformların ülke içerisinde temsilcilik bulundurmaksızın faaliyet göstermeleri, uyuşmazlıklarda uygulanacak hukuk ve yetkili mahkeme bakımından belirsizlik oluşturmakta; kayıt dışılıkla mücadele, tüketici haklarının korunması ve kamu denetimi süreçlerini zorlaştırmaktadır. Bu çerçevede hazırlanan Kanun Teklifi ile yabancı dijital konaklama platformlarının elektronik ortam üzerinden yurt içinde gerçekleştirdikleri faaliyetlerin hukuki zemine kavuşturulması, faaliyet alanlarının belirlenmesi, izin ve denetim mekanizmasının oluşturulması, tüketici haklarının güvence altına alınması ve sektörde adil rekabet koşullarının tesis edilmesi amaçlanmaktadır.
Teklif kapsamında, yabancı dijital konaklama platformlarına Bakanlık tarafından izin belgesi verilmesi, Türkiye’de temsilci bulundurma yükümlülüğü getirilmesi, faaliyet alanlarının belirlenmesi ve yükümlülüklere aykırılık hâlinde uygulanması öngörülen idari yaptırımlar düzenlenmektedir. Ayrıca Türk hukukunun uygulanması ve Türk mahkemelerinin yetkili olması hüküm altına alınarak hukuki güvenlik güçlendirilmektedir.
Teklif görüşmeleri sırasında yapılan izahatlara göre;
- 2017 yılında Booking.com hakkında verilen mahkeme kararının münferit bir platforma ilişkin olduğu, diğer yabancı dijital platformların faaliyetlerini sürdürdüğü; daha sonra Türkiye Seyahat Acentaları Birliği tarafından diğer platformların faaliyetlerine yönelik hukuki süreçlerin başlatılmasıyla konunun tüm platformları kapsayacak şekilde kanuni bir düzenlemeye kavuşturulmasının daha acil hâle geldiği,
- Türkiye’nin turizm gelirlerinin 2017 yılındaki yaklaşık 30 milyar dolar seviyesinden 65 milyar dolar seviyesine yükseldiği ve Türkiye’nin dünyanın en fazla turist ağırlayan ülkelerinden biri hâline geldiği; küresel turizm sektöründeki teknolojik gelişmeler ve uluslararası rekabet koşulları dikkate alındığında Türkiye’nin de bu gelişmelere uygun bir hukuki ve idari yapıya sahip olması gerektiği,
- Yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de yasal olarak turizm sektörünün bir aktörü hâline gelmeleriyle birlikte diğer turizm işletmelerinde olduğu gibi Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına turizm payı ödemelerinin öngörüldüğü; söz konusu kaynağın Türkiye’nin uluslararası turizm tanıtımına ve pazar çeşitliliğinin geliştirilmesine katkı sağlayacağı,
- Beş milyon Türk lirası tutarındaki izin belgesi ücretinin yalnızca yabancı dijital konaklama platformları için öngörüldüğü; söz konusu tutarın platformların küresel ölçekteki büyüklükleri, faaliyet hacimleri, dijital hizmet vergisi kapsamında ödedikleri tutarlar ve Türkiye turizm pazarının büyüklüğü dikkate alınarak belirlendiği,
- Küresel turizm sektöründe yaşanan dijital dönüşüm ve rekabet koşulları dikkate alındığında, yabancı dijital konaklama platformlarının faaliyetlerinin yasaklanması yerine Türk hukukuna, vergisel yükümlülüklere ve kamu denetimine tabi bir faaliyet rejimine kavuşturulmasının; tüketicilerin korunması, Türkiye turizminin rekabet gücünün artırılması ve turizm gelirlerinin geliştirilmesi bakımından gerekli olduğu tespit edilmiştir.
Bunun yanında, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının gelir yapısının güçlendirilmesi amacıyla yabancı dijital konaklama platformlarının da turizm payı yükümlüleri arasına dahil edilmesi öngörülmektedir. Böylece ülke turizminin uluslararası alanda tanıtımına yönelik faaliyetlerin sürdürülebilir finansmanı desteklenmekte ve sektörde mali yük paylaşımında adalet sağlanmaktadır. Teklif ile; dijitalleşen turizm sektörünün etkin biçimde düzenlenmesi, tüketicilerin korunması, turizm gelirlerinin artırılmasına katkı sağlanması amaçlanmaktadır.
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği, Türkiye Otelciler Birliği ve Türkiye Otelciler Federasyonu ve booking.com temsilcisi tarafından Komisyon’da yapılan açıklama ve örneklerin de önemli olduğu ve konuya ilgi duyanlar tarafından mutlaka okunması gerekir.
Söz konusu Teklif Komisyon’da kabul edilmiş ve Raporu yayımlanmıştır. Şu aşamada Genel Kurul’da görüşülerek kabul edilmesi beklenmektedir.
Sevgi & Saygılarımızla,
Tax & International Advisory | Taxia & Taxademy
PDF İndir