Abone Ol EN

2026/78 Uluslararası Mali Gelişmeler (2026 – Üçüncü 3 Aylık Özet)

Değerli okurlarımız,
 
Uluslararası ticaret ve ekonomi üzerinde etkisi olan vergi ve mali politikalar alanındaki küresel gelişmeleri takip ederek iş dünyasını ilgilendirebilecek konularda bilgi ve değerlendirmelerimizi sizlerle paylaşmayı bir sorumluluk olarak görüyoruz. Bizi ilgiyle takip ettiğiniz için teşekkür ederiz.
 
2026 yılı dünyada devam eden jeopolitik gerilimlerin tetiklediği enerji şoklarının olumsuz etkisi ile yapay zekâ (AI) odaklı teknoloji yatırımlarının yarattığı dinamizm arasında bir dengeleme ve dönüşüm yılı olmuştur. Küresel ekonominin ana unsurları olan ABD ve Çin’de hem büyümede beklentilerinin altında kalmış hem de özellikle artan petrol ve lojistik maliyetler sebebiyle enflasyonist baskılar devam etmiştir. Artan faiz oranları ile finansal yatırım araçları arasında daha önce yüksek seviyelere ulaşmış altın ve gümüş gibi değerli metallerin yerini dolar ve devlet tahvilleri gibi görece daha güvenli ve likit yatırım araçları almış gözüküyor.
 
Küresel ticaret hacmi yeni gümrük tarifeleri ve korumacı politikalara rağmen, yapay zekâ donanımları ve enerji rotalarının değişimiyle reel bazda %4 civarında büyümüştür. AI konusundaki yüksek altyapı harcamaları küresel ticareti ayakta tutan ana unsurlar arasında olurken, piyasalarda oluşan aşırı değerlemeler ve AI konusunda "üretkenlik beklentilerinin karşılanamaması" riski, borsalar üzerinde bir düzeltme baskısı (balon) riski yaratmaktadır.
 
Bu gelişmeler ışığında Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan güncel rapora göre, Türkiye’nin 2026 büyüme tahmini %2.9’a (küresel ortalamanın altına) düşürüldü. Türkiye’de açıklanan veriler de sıkı para politikası, iç talepteki yavaşlama ve ihracatta rekabet baskılarının etkisiyle Türkiye ekonomisinin büyüme hızında yavaşlamaya dikkat çekiyor. İçerideki yüksek maliyetler ve kur politikası nedeniyle sanayicinin rekabet gücü azalırken, imalat PMI ve yeni ihracat siparişleri endeksi gibi öncü göstergeler daralmaya işaret etmektedir.
 
Uluslararası ekonomi kuruluşlarının Türkiye ekonomisine ilişkin 2026 yılı sonu tahminleri, iç talepteki yavaşlama ve uygulanan sıkı para politikaları doğrultusunda büyümede vites küçülmesine, enflasyonda ise kademeli ancak ılımlı bir düşüşe işaret etmektedir.
 
Türkiye’de 2026 yılında bütçe disiplinini sağlamak ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele etmek amacıyla kapsamlı vergi reformları ve mali tedbirler hayata geçirildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı'nın koordinasyonunda yürütülen bu politikalar hem ek gelir yaratmayı hem de uluslararası sermayeyi çekmeyi hedefleyen çift yönlü bir stratejiye dayanıyor.
 
Diğer taraftan, son dönemde patlak veren "Yatırım Fonları ve Borsa Manipülasyonu Skandalı" Türkiye sermaye piyasalarında yakın dönemin en ciddi güven ve likidite testlerinden birine yol açmıştır. Tasfiye altındaki fon büyüklüğünün 715 milyar TL'yi bulması ve yaklaşık 456 bin yatırımcıyı etkilemesi nedeniyle krizin makroekonomik yansımaları dikkatle izlenmektedir. Sevindirici gelişme, krizin makro dengeleri sarsacak bir "sistemik krize" dönüşme riskinin düşük görülmesidir. Fitch ve S&P gibi uluslararası derecelendirme kuruluşları, yaşananların negatif bir gelişme olduğunu ancak bankacılık sistemini tehdit etmediğini ve Türkiye’nin kredi notu üzerinde doğrudan aşağı yönlü bir baskı yaratmayacağını belirtmiştir.
 
Bu kapsamda, dünyada yaşanan ve Türk yatırımcıları da etkileyebilecek mali gelişmeleri gözlemleyerek, önce yabancı ülkelerde yaşanan gelişmelerle başlayacağız, sonra AB / OECD gibi uluslararası kuruluşların vergi ve mali gündemlerine değindikten sonra Türkiye’de yaşanan önemli uluslararası gelişmeleri başlıklar olarak ileteceğiz.
 
Keyifli okumalar dileriz.
 
A. Ülkelerde Yaşanan Mali Gelişmeler
 
UK – “Uluslararası Kontrol Edilen İşlem” Raporlama tasarısı tartışmaya açıldı
 
UK Vergi Gelirleri ve Gümrük İdaresi (HMRC) Uluslararası Kontrol Edilen İşlemler raporu olarak adlandırılan yeni bir yükümlülüğünü tartışmaya açtı. Transfer Fiyatlaması (TF) mevzuatı kapsamında olan çok uluslu şirketler için geçerli olması beklenen uygulama 2027 yılında hayata geçirilecek. Geleneksel TF raporlamalarına ilave olarak talep edilecek olan standart ve yapılandırılmış veriler içeren bu raporlar yardımıyla otomatik ve teknolojik araçlar kullanılarak daha kapsamlı analizler yapılması hedefleniyor.
 
Avustralya – Yabancı Yatırımcılar için “Değer Artış Vergisi” reformu meclise sunuldu
 
Avustralya hükümeti, yabancı yatırımcıların tabi olduğu sermaye değer artış kazancı vergisi (Capital Gains Tax) rejimi ile ilgili güncellemeyi meclise sundu. Daha önce 2024 ve 2025 yıllarında tartışmaya açılan tasarının yenilenmiş halinde çok tartışma konusu olan 2006 yılına kadar geçmiş işlemlerin kapsama alınması önerisi kaldırılmış durumda. Böylece düzenleme içinde yabancı yatırımcıların en çok kaygılandığı ve itiraz ettiği geçmişe etki etme durumu ortadan kalkmış gözüküyor. 
 
Ancak, tasarının geri kalanı büyük ölçüde korundu ve geçmişte Avustralya’da vergi kapsamına girmeyen sermaye yatırım kazançları yeni tasarı yürürlüğe girdikten sonra vergilendirilebilir hale gelebilir. Avustralya’da yatırımı olan yabancı yatırımcıların bir etki analizi yapmaları ve gerekirse yeni kanun yürürlüğe girmeden yeniden yapılanma planlamaları tavsiye ediliyor. Yeni düzenleme, yasanın kabul edilmesinden sonraki ilk bütçe yılında hayata geçirilmiş olacak.   
 
Lüksemburg – Hisse Primi geri ödenmesi konusundaki karar tartışma yarattı
 
Lüksemburg vergi idare mahkemesi tarafından verilen yeni bir kararda hisse (emisyon) primlerinin ortaklara geri ödenmesi halinde buna karşılık gelen bir sermaye azaltımı yapılmadıysa bunun örtülü sermaye kazancı (disguised dividend) olarak görülerek stopaja tabi tutulması gerektiği ifade edildi. Özellikle yabancı yatırımcıların Lüksemburg holding yapılarından vergisiz olarak nakit çıkarmak için sıklıkla kullandığı bir yöntem olan hisse (emisyon) primlerinin geri ödenmesi bu karardan olumsuz etkilenebilir. Ancak, söz konusu karar vergi uzmanları tarafından tartışmalı olarak değerlendirildi bundan önceki kararların aksine işlemin gerçek ekonomik yapısından çok hukuki formuna ağırlık verdiği için eleştirildi. Bu konuda ileride farklı yargı kararları da olabileceğine dikkat çekilerek etkilenecek yatırımcıların konuyu uzman bir ekip yardımıyla takip etmesi tavsiye ediliyor.  
 
Lüksemburg – Yeni ESOP vergi rejimi tasarısı hazırlandı
 
Lüksemburg hükümeti, ülkenin inovasyon merkezi olarak cazibesini arttırmak için girişim şirketi (start-up) çalışanlarına özel bir hisse planı (Employee Stock Options Plan / “ESOP”) vergi rejimi tasarısı hazırladı. Tasarının amacı rekabetçi ve hukuken net prensipler içeren bir vergi rejimi yardımıyla yeni ve yaratıcı sektörlere yatırım yapan ve hızlı büyüme gösteren girişim şirketlerinin yüksek nitelikli işgücünü çekmesi ve elde tutabilmesine yardımcı olmak. Tasarı aynı zamanda mevcut mevzuat içinde yer alan ve hisse planlarının vergilenmesine uygulanan standart kuralları da derleyerek uygulamada bir karışıklık yaşanmasının önüne geçmeyi hedefliyor.    
 
Daha önce Lüksemburg hükümetinin hazırladığı ancak 2020 yılında geri çekmek zorunda kaldığı ESOP düzenlemesi sonrasında bu yeni tasarı yatırımcılar tarafından ilgiyle karşılanıyor. Tasarının ana hatları ise şöyle özetlenebilir:
 
  • Kapsama giren “girişim şirketleri” (faaliyet alanı, ölçek gibi kriterleri) ve yararlanabilecek çalışanların niteliği (eğitim, yaş şartı gibi) yasada belirlenecek
  • Vergileme genel olarak çalışanların elde ettiği hisseleri sattığı tarihe kadar ertelenecek
  • Hisseler elden çıkarıldığında normal oranlardan daha düşük bir oranda vergilenecek
  • Yasanın yürürlüğe girdiği yıldan itibaren elde edilen yeni hisseler için uygulanacak
  • Sanal hisse hakları (virtual / phantom stock) öngörülen vergi rejiminden yararlanamayacak
 
Hindistan – Uluslararası Fon Yatırımları için yeni vergi düzenlemesi yayımlandı
 
Hindistan ülke dışındaki fonların yönetilmesi için (off-shore fund management) Hindistan’da kurulan yapıların vergilendirilmesi ile ilgili yeni bir düzenleme yayımladı. Yeni düzenlemede en önemli değişiklikler arasında Hindistan’da yatırımları yöneten kişilerin (investment managers) hangi faaliyetlerinin vergiyi doğurmayan olay olarak kabul edileceğini belirleyen “güvenli liman” (safe harbour limit) ölçütlerinin daha geniş tanımlanması yer alıyor. Türkiye’de de “Istanbul Finans Merkezi” yapısı altında sunulan vergi ve idari kolaylıklara benzer bir şekilde, Hindistan uluslararası yatırım yapan fonların bölgesel cazibe merkezi olmak amacıyla modern ve etkin bir vergi rejimi oluşturmayı hedefliyor. 
 
Estonya – Satın alma sonrası finansal giderlerin indirimini teyit eden özelge yayımlandı
 
Estonya Vergi İdaresi şirket satın alımı için kullanılan kredilere ilişkin finansman giderinin satın alınan şirketin vergi matrahından indirilebileceğini teyit eden bir özelge (advance tax ruling) yayımladı. Söz konusu özelge içinde, hangi durumda ve koşullarda satın alma sonrası hedef şirkete aktarılan borç (debt push down) ile ilgili gider indiriminin kabul edileceğine yönelik ilave bilgi ve açıklamalar yer alıyor. Özellikle, satın alınan şirketin yüklendiği borç sonrası ticari / ekonomik faaliyetlerinin iyileşmesi ve geliştirilmesi ile ilgili faydaların öne çıkartıldığını görüyoruz. Bu şekilde devir alınan borcun satın alınan şirketin ekonomik gelişimini desteklediği ölçülebilir verilerle (iş planı, faaliyet alanı, hedef pazarlar vb) gösterilebildiği müddetçe benzer yapılarda finansal gider indiriminin talep edilebileceği anlaşılıyor. Ancak bu gibi özelgelerin tüm benzer yapılar için koşulsuz örnek teşkil etmeyeceğinin altı çiziliyor.
 
İsviçre – “Kişisel Vergilendirme” prensibi içeren yasa 2032’de yürürlüğe girecek
 
İsviçre Federal Konseyi “kişisel vergileme” prensibini içeren yeni vergi rejiminin yasanın öngördüğü en geç tarih olan 1 Ocak 2032 tarihinde yürürlüğe gireceğini teyit etti. Bu karar kanton yönetimlerine yeni vergi rejimini uygulamak için yeterli politik, kanuni ve teknik düzenlemeleri yapması için yeterli zaman sağlamayı amaçlıyor. Bu yıl içinde halk tarafından onaylanan yasa tasarısı, evli çiftlerin ve kayıtlı olarak birlikte yaşayan (evli olmayan) çiftlerin ortak vergi beyanı esası yerine kişisel vergileme prensibini esas alıyor. Yeni kanunun etkisinin her bir kişinin öngörülen gelir ve varlık birikimine göre özel yapılması ve gerekirse yeniden yapılanmaların gündeme getirilmesi gerektiğine işaret ediliyor.  
 
UK – Vergi Danışmanlarının kayıt altına alınması zorunluluğu ile ilgili istisnalar belirlendi
 
UK vergi idaresi (HMRC) daha önce duyurulan Vergi Danışmanlarının (yerli veya yabancı) UK’de zorunlu beyan ve kayıt altına alınması yükümlülüğü ile ilgili istisnaları açıkladı. Yeni düzenlemede özellikle dışarıdan ticari bir ilişki çerçevesinde vergi danışmanlığı hizmeti almayan şirket gruplarının kendi içlerindeki (in-house) vergi ekiplerince sağlanan vergi desteğinin kayıt altına alınması gereken bir “vergi danışmanlık” hizmeti olarak görülmeyeceği açıklığa kavuşturuluyor. Özellikle sermaye/fon yönetimi yoluyla çoklu yatırımlar yapan şirketlerde portföy şirketlerine ve yatırımcılarına fon yöneticisi veya fon bünyesindeki (in-house) vergi ekiplerince sunulan vergi destek hizmetlerinin istisna kapsamında olacağı teyit edildi. Söz konusu yasanın yürürlüğe gireceği 2027 yılına kadar tüm işletmelerin ticari çerçevede hizmet aldığı (yerli veya yabancı) vergi danışmanlarının HMRC’ye beyan edilmesi ve kayıt altına alınması gereği tekrar hatırlatılırken istisna kapsamında işlemler için şüpheye düşülmesi halinde HMRC’den görüş alınabileceğine açıklık getiriliyor.
 
Yunanistan – Yeni sigorta ve emeklilik sistemi hayata geçiriliyor
 
Yunanistan mesleki sigorta ve toplu emeklilik uygulamalarını güçlendiren yeni bir yasayı hayata geçiriyor. Böylece şirketlerde işgücünün cazibesi ve uzun süreli olarak elde tutulmasına destek olunması hedefleniyor. Yeni yasada çalışanların (Türkiye’de uygulanan toplu BES sistemlerine benzer) mesleki sigorta ve toplu emeklilik planları için oluşturulan fonlara katılma imkanı veriyor. Özellikle Yunanistan’da işletmesi olan veya yatırım yapmayı planlayan kişilerin yeni uygulama ve getireceği fayda/maliyetler konusunda görüş alması tavsiye ediliyor.  
 
Almanya – Federal Mahkeme finansman gider indirimine ilişkin örnek bir karar verdi
 
Almanya Federal Vergi Mahkemesi, Almanya ve Hollanda’da ortak yatırımları olan bir işletmenin kullandığı finansmana ilişkin giderlerin Almanya’da vergi matrahından indirilmesinin kabul edilmeyeceğine dair bir kararı onayladı. Söz konusu olayda, Hollanda merkezli bir grubun Almanya’daki yatırımlarını finanse etmek için kullandığı söylenen kredilere ilişkin giderlerin Almanya’daki ortaklık (partnership) bünyesinde vergi matrahından indirilmesi ve arından konsolidasyon yoluyla bu zararın Hollanda şirketi bünyesine aktarılması tartışma konusuydu. Mahkeme, vergi idaresinin yorumunu destekleyerek finansmanın birden fazla ülkede fayda sağladığı iddia edilse de her iki ülkede de vergi indirimi talep edilmesini kanuna aykırı buldu. Bu karar benzer yapılanmaların da vergisel olarak gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ediyor.  
 
Kanada – Yeni yatırımları için “Mega Vergi İndirimi” gündemde
 
Kanada hükümeti, işletmelerin sermaye yatırımlarının amortisman yoluyla değil de tamamının bir kerede vergi matrahından indirilmesini sağlayan “Mega Vergi İndirimi” uygulamayı planlıyor. Bu tasarı yatırımı teşvik etmek, verimliliği arttırmak ve Kanada’nın rekabet gücünü yükseltmek gibi kriterleri amaçlıyor. Planlandığı gibi hayata geçirilirse, kanundaki koşulları sağlayan nitelikli yatırımlar (eligible investments) için büyük bir grup yatırım harcaması için vergi indirimi uygulanabilecek. Ancak ilk planda bina, gayri-maddi haklar ve taşıtlar gibi yatırım gruplarının uygulama dışında kalacağı ifade ediliyor. Ayrıca ilişkili kişi ve kurumlardan yapılacak satın almaların da (kanunun kötüye kullanımını önlemek için) özel kurallara tabi olacağı anlaşılıyor. Özellikle yatırım yoğun sektörler olan Enerji, Telekom, Altyapı ve Üretim şirketleri için etkili olacak olan tasarısının yeni yatırım planları ve vergi etkileri bakımından dikkate alınması öneriliyor.   
 
B. Avrupa Birliği Düzenlemeleri
 
AB –Vergi Gelirleri gözden geçiriliyor, yeni vergi gelirleri hedefleniyor
 
AB Komisyonu’nun yayımladığı 10 yıllık mali veri analizlerine göre, 2023 yılında en düşük düzeye inen Vergi Geliri / GDP oranı 2024’te kısmen iyileşme gösterdi. İşgücü piyasasının hareketlenmesine ve ücretlerde kısmi artışlara bağlı olarak çalışanlarından elde edilen vergi geliri halen en yüksek payı oluşturmaya devam ediyor (AB Vergi Gelirleri içinde 51.5%). Tüketimden alınan vergiler ve sermaye kazançlarından alınan vergiler ise daha ılımlı artış gösteriyor. Avrupa Komisyonu 2028-2034 dönemi AB bütçesini finanse etmek için yeni vergi gelirleri üzerinde çalışıyor. Üye ülkeler ile paylaşılan planlara göre dijital hizmetler, online bahis ve kripto yatırımları üzerine vergi düzenlemelerinden 11 milyar EUR ek gelir hedefleniyor.
 
Bundan önce de tartışmaya açılan benzer tasarılar üye ülkelerin bazılarından itiraz ile karşılanmıştı.  Şu anda özellikle online bahis sitelerinin daha etkin vergilendirilmesi konusunda bir ortak anlayışa varılmış görülüyor (hedeflenen vergi geliri 2 milyar EUR). Dijital hizmet vergisi alanında ise halen bazı ülkelerde (Fransa, İspanya, İtalya) uygulanan düzenlemelerin AB geneline yayılması bekleniyor (hedeflenen vergi geliri 5-6 milyar EUR). Özellikle dijital reklamcılık, aracılık, kullanıcı verileri üzerinden gelir elde edilmesi gibi faaliyetleri yürüten büyük ölçekli çok uluslu şirketlerin hedefleneceği anlaşılıyor. Kripto varlık düzenlemesi ise en muğlak alanlarından birini oluşturuyor. İşlem değeri üzerinden 0.1% kripto vergisi salınması halinde yılda 3-4 milyar EUR ek gelir toplanacağı bütçeleniyor. Değer artış kazançları üzerinden alınacak vergi ise 1-2 milyar EUR olarak tahmin ediliyor. AB içinde politik ve ekonomik tartışmalar devam etse de yeni vergi gelirlerine olan ihtiyaç doğrultusunda bu tedbirlerin bir kısmının yakın zamanda hayata geçmesi bekleniyor.
 
AB Komisyonu – Sınır ötesi iş yapış ve uyum maliyetlerini düşürmeyi hedefliyor
 
AB Komisyonu, AB ülkeleri arasındaki sınır ötesi iş yapış süreçlerini kolaylaştırmak ve uyum (compliance) maliyetlerini düşürmek için geniş kapsamlı bir vergi reformu tasarısı hazırlıyor. Doğrudan vergiler alanında yapılacak düzenleme ile AB ülkeleri arasında temettü, faiz ve gayri maddi hak ödemelerinin vergilendirilmesinin gözden geçirilmesi ve özellikle stopaj uygulanmasının kaldırılması hedefleniyor. Ayrıca reform tasarısı içinde vergi kayıp ve kaçağı ile mücadele kurallarının (anti tax avoidance rules) modernize edilmesi, faiz giderlerinin vergi matrahından indiriminin basitleştirilmiş kurallara bağlanması ve “Ortak Pazar” hedefi ile iş ortamını kolaylaştıracak düzenlemelere gidilmesi hedefleniyor.
 
Yeni Vergi tasarısına ilave olarak, yeni bir AB Direktifi ile üye ülkeler arasında vergi ile ilgili İdari Yardımlaşma (Administrative Cooperation) alanında ortak bir raporlama kurulması ve iş birliğinin arttırılması hedefleniyor. Böylece AB ölçeğinde işletmelerin vergi ile ilgili uyum maliyetleri önemli ölçüde azaltılırken üye ülkelerin vergi kayıp/kaçağı ile ilgili kaygılarının da giderilmesi amaçlanıyor. Henüz üye ülkelerin görüş ve önerilerine açık olan düzenleme içinde değişiklikler beklense AB pazarında iş yapma kolaylığının sağlanması için ortak bir amaç olduğu görülüyor.
 
C. OECD ve Diğer Uluslararası Kuruluşlar
 
OECD TF Rehberi-Grup Şirketleri arası hizmet anlaşmaları ile ilgili revizyon
 
OECD Transfer Fiyatlaması (TF) rehberi kapsamında grup şirketleri arası hizmet anlaşmasına yönelik yeni düzenlemeleri tartışmaya açtı. Önerilen değişiklikler ile mevcut rehberin modernize edilmesi, daha açık bir düzenleme yapılması ve “emsal değer” (arm’s length) prensibinden sapmadan daha kullanışlı örnekler sunulması hedefleniyor. Taslak aynı zamanda grup içi hizmetlerin fiyatlamasında daha esnek bir yaklaşımın işaretlerini veriyor, otomatik fiyat düzeltmeleri yerine öngörülen fayda ve menfaatlere daha fazla önem vereceği anlaşılıyor.
 
OECD – Model Vergi Anlaşması'nın güncellenmiş tam metni yayımlandı
 
OECD, 18 Kasım 2025 tarihinde kabul edilen güncellemeleri de içeren Gelir ve Sermaye Üzerinden Alınan Vergiler Bakımından Model Vergi Anlaşması'nın tam metnini 30 Eylül 2026 tarihinde yayımladı. Güncelleme, özellikle sınır ötesi uzaktan çalışma ile doğal kaynakların aranması ve işletilmesine ilişkin işyeri değerlendirmelerinde hukuki belirliliğin artırılmasını amaçlıyor.
 
Sınır ötesi uzaktan çalışma ve ev ofisin işyeri niteliği
 
Model Anlaşma'nın 5. maddesine ilişkin Şerh'te yapılan değişikliklerle, çalışanların konutlarından veya benzeri yerlerden yürüttükleri faaliyetlerin işveren açısından sabit bir işyeri oluşturup oluşturmadığına yönelik açıklamalar güncellendi. Değerlendirmede, çalışma süresinin ne kadarının söz konusu yerde geçirildiği ve çalışanın ilgili ülkede bulunmasının işletme açısından ticari bir gerekçeye dayanıp dayanmadığı gibi unsurlar dikkate alınıyor.
 
Doğal kaynak faaliyetlerinde süre eşiği
 
Güncellemede, doğal kaynakların aranması ve işletilmesiyle bağlantılı faaliyetler için taraf devletlerin belirleyeceği süre eşiklerini esas alan alternatif bir hükme de yer veriliyor. Bu yaklaşım, özellikle enerji ve madencilik sektörlerinde sınır ötesi faaliyet gösteren şirketlerin işyeri yükümlülükleri açısından önem taşıyor.
 
Model Tax Convention on Income and on Capital 2025 (Full Version) | OECD
 
OECD – 2026 Vergi Politikası Reformları Raporu yayımlandı
 
OECD, 8 Eylül 2026 tarihinde yayımladığı Tax Policy Reforms 2026 raporunda 92 ülkede 2025 yılında uygulamaya konulan veya açıklanan vergi reformlarını karşılaştırmalı olarak değerlendirdi. Rapora göre ülkeler, artan kamu harcaması ve borçlanma baskıları karşısında gelir artırıcı tedbirler ile yatırım ve büyümeyi destekleyen vergi teşvikleri arasında denge kurmaya çalışıyor. Kurumlar vergisi alanında araştırma-geliştirme, yapay zekâ ve stratejik sektörlere yönelik hedefli teşvikler öne çıkarken, gelir vergisi ve sosyal güvenlik primlerinde farklılaşan reform yaklaşımları dikkat çekiyor.

Kaynak:https://www.oecd.org/en/about/news/press-releases/2026/09/governments-reforming-tax-systems to-boost-growth-but-revenue-pressures-continue-to-mount.html 
 
OECD – Küresel Asgari Verginin Uygulanmasına İlişkin Yeni Teknik Paket açıklandı
 
OECD/G20 BEPS Kapsayıcı Çerçevesi, 11 Eylül 2026 tarihinde küresel asgari kurumlar vergisinin ülkeler arasında tutarlı uygulanmasını destekleyen yeni bir paket yayımladı. Paket, ülkelerin iç mevzuatının GloBE kurallarıyla uyumunun incelenmesine yönelik yöntem, GloBE Bilgi Beyannamesi (GIR) güncellemeleri ve bazı teknik konularda idari açıklamalar içeriyor. Yeni düzenlemeler özellikle farklı ülkelerde faaliyet gösteren çok uluslu grupların raporlama sistemleri ve yerel asgari tamamlayıcı vergi hesaplamaları bakımından önem taşıyor.
 
Kaynak:https://www.oecd.org/en/about/news/announcements/2026/09/global-minimum-tax-inclusive-framework-releases-a-package-to-strengthen-consistency-and-certainty-for-mnes-and-jurisdictions.html
 
OECD – Küresel ekonomik büyüme tahminleri güncellendi
 
OECD, 23 Eylül 2026 tarihli ara dönem Ekonomik Görünüm Raporunda küresel ekonominin enerji arzındaki şoklara beklenenden daha dayanıklı olduğunu, ancak enflasyon ve jeopolitik belirsizliklerin görünüm üzerindeki baskısını sürdürdüğünü belirtti. Raporda küresel büyümenin 2026 yılında %2,9, 2027 yılında ise %3,0 olması öngörülüyor. Yapay zekâ yatırımları ekonomik faaliyeti desteklerken enerji fiyatları ve tedarik zincirlerine ilişkin risklerin devam ettiği vurgulanıyor.
 
Kaynak:https://www.oecd.org/en/about/news/press-releases/2026/09/global-growth-holds-up-despite-successive-shocks-but-risks-persist.html
 
IMF – G20 toplantısında küresel dengesizlikler ve mali politikalar ele alındı
 
IMF Başkanı tarafından 1 Eylül 2026 tarihinde G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları toplantısı sonrasında yapılan açıklamada, küresel büyümenin 2026 yılında %3 civarında seyrettiği ve enerji arzındaki şokun beklenenden daha sınırlı etkiler yarattığı belirtildi. IMF, dış dengesizliklerin ve yüksek borçluluğun oluşturduğu risklere karşı mali tamponların güçlendirilmesi, yapısal reformlar ve uluslararası iş birliğinin önemini vurguladı.
 
Kaynak:https://www.imf.org/en/news/articles/2026/09/01/pr26284-imf-md-statement-conclusion-g20-finance-ministers-central-bank-governors-meeting
 
Dünya Bankası – Gelişmekte olan ülkeler için rekor düzeyde özel sermaye harekete geçirildi
 
Dünya Bankası Grubu, 17 Eylül 2026 tarihinde yaptığı açıklamada 2026 mali yılında gelişmekte olan ülkeler için harekete geçirilen özel sermayenin 112 milyar ABD dolarına ulaştığını duyurdu. Söz konusu tutar 2022 mali yılındaki 35 milyar ABD doları seviyesinin üç katından fazlasına karşılık geliyor. Açıklamada yatırım ortamının iyileştirilmesi, garanti mekanizmalarının genişletilmesi ve özel sektör yatırımlarının istihdam yaratma kapasitesinin artırılması hedefleri öne çıkıyor.
 
Kaynak:https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2026/09/17/world-bank-group-mobilizes-record-private-capital-for-developing-countries-driving
 
UNCTAD – Dijital Hizmet Ticareti büyürken kalkınma farklılıkları derinleşiyor
 
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD), 4 Eylül 2026 tarihli Küresel Ticaret Güncellemesinde hizmetlerin dünya ihracatındaki payının 2025 yılında %27’ye yükseldiğini açıkladı. Dijital ortamda sunulabilen hizmetlerin toplam hizmet ihracatının %56’sını oluşturduğu belirtilirken en az gelişmiş ülkelerin bu büyümeden sınırlı pay alabildiğine dikkat çekildi. Raporda dijital altyapı, beceriler ve uluslararası ticaret kurallarına katılımın geliştirilmesi öneriliyor.
 
Kaynak:https://unctad.org/publication/global-trade-update-september-2026-services-are-reshaping-global-trade
 
UNCTAD – Stratejik sektörlere yönelen yatırımların ülkeler arasındaki dağılımı incelendi
 
UNCTAD, 2 Eylül 2026 tarihli değerlendirmesinde küresel doğrudan yabancı yatırımların 2025 yılında %6 artışla 1,6 trilyon ABD dolarına ulaştığını, ancak yatırımların az sayıda ekonomide yoğunlaştığını açıkladı. Yapay zekâ altyapısı, yarı iletkenler, kritik mineraller ve enerji dönüşümü teknolojilerinin yeni yatırım projelerindeki ağırlığının yükseldiği belirtildi. Bu eğilim, gelişmekte olan ülkelerin yatırım çekme stratejileri ve sanayi politikaları bakımından önem taşıyor.
 
Kaynak:https://unctad.org/news/strategic-investment-boom-risks-leaving-developing-economies-behind
 
D. Ülkemizde Neler Var?
 
Türkiye – Dünya Bankasından tarım ve gıda sektörüne 750 milyon dolarlık finansman
 
Dünya Bankası Grubu, 24 Eylül 2026 tarihinde Türkiye’de tarım ve gıda değer zincirlerini güçlendirmeyi amaçlayan TARGET Projesi için 750 milyon ABD doları tutarında finansman paketini onayladı. Proje kapsamında çiftçiler ile tarımsal işletmelerin finansmana erişiminin artırılması, kırsal istihdamın desteklenmesi ve özel sektör kaynaklarının harekete geçirilmesi hedefleniyor. Dünya Bankası, projenin yaklaşık 225 bin çiftçiye fayda sağlamasını ve 670 milyon ABD doları özel sermaye mobilizasyonuna katkı vermesini bekliyor.
 
Kaynak:https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2026/09/24/turkiye-strengthens-agrifood-value-chains-boost-investment-markets-and-rural-jobs
 
Küresel Asgari Kurumlar Vergisinde ülke listeleri belirlendi
 
11511 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile çok uluslu işletme gruplarına yönelik küresel asgari kurumlar vergisi (Pillar Two) uygulamasında esas alınacak ülke listeleri yayımlandı. Kararda güvenli liman (safe harbour) uygulamasından yararlanılabilecek ülkeler ile nitelikli yerel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi ve gelir dahil etme kuralını uygulayan ülkeler ayrı ayrı belirlendi. Düzenleme, Türkiye’de tamamlayıcı vergi yükümlülüğü bulunan çok uluslu grupların ülke bazında hesaplama ve raporlama süreçlerini doğrudan ilgilendiriyor.
 
Yurt dışı kazançlar için vergisel gözetim programı başlatıldı
 
Vergi Denetim Kurulu, uluslararası bilgi değişimi kapsamında edinilen verilerin vergi beyanlarıyla karşılaştırılmasına dayanan Yurtdışı Kazançlar Gözetim Programını başlattı. Ortak Raporlama Standardı (CRS) ve Ülke Bazlı Raporlama (CbCR) bilgilerinin diğer veri kaynaklarıyla birlikte risk analizine tabi tutulması öngörülüyor. İlk aşamada özellikle yurt dışında finansal varlık, yatırım ve ortaklıkları bulunan yüksek gelir ve servet profiline sahip mükelleflere odaklanıldığı; uyumsuzluk tespit edilen mükelleflerden bilgi ve açıklama istenebileceği belirtiliyor.
 
Yurt Dışı Varlıkların Türkiye’ye Getirilmesine İlişkin Esaslar açıklandı
 
Çıkan Kanun sonrasında Temmuz ayında yayımlanan Varlık Barışı Tebliği ile gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını 31 Temmuz 2027 tarihine kadar bildirerek Türkiye’ye getirmelerine yönelik usul ve esaslar açıklandı. Genel olarak %5 vergi öngörülürken, varlıkların belirli yatırım araçlarında tutulmasına ilişkin şartların sağlanması halinde farklı oranların uygulanabilmesi mümkün. Uygulamadan yararlanılabilmesi için bildirim, transfer, süre ve diğer koşulların birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
 
Türkiye – Nitelikli Hizmet Merkezlerine vergi teşvikleri getirildi
 
2026 yılında yapılan düzenlemelerle uluslararası şirketlerin Türkiye’de nitelikli hizmet merkezi kurmalarını destekleyen vergi teşvikleri gündeme geldi. Birden fazla ülkede faaliyet gösteren gruplara hizmet sunan ve gelirinin belirli bölümünü yurt dışından elde eden merkezler için kurumlar vergisi kazanç indirimi; bu merkezlerde çalışan uygun nitelikteki personel için de ücret gelir vergisi istisnası öngörülüyor. Teşviklerin kapsamı ve oranları, faaliyet yeri ile mevzuatta belirlenen diğer koşullara göre değişiyor. Düzenlemenin Türkiye’nin bölgesel hizmet ve yetenek merkezi olma hedefi açısından önem taşıdığı değerlendiriliyor. Uzun zamandır Bakanlık’tan ikincil düzenleme bekleniyor.
 
İthalatta İndirilemeyen KDV için yeni bildirim ve raporlama süreci
 
İthalatta hesaplanan bazı KDV tutarlarının indirim konusu yapılmasına ilişkin kısıtlamanın denetimi için bildirim ve raporlama yükümlülükleri getirildi. 57 Seri No.lu KDV Genel Uygulama Tebliği kapsamında belirli durumlarda Gelir İdaresi Başkanlığına bildirim yapılması veya Yeminli Mali Müşavir raporuyla doğrulama sağlanması öngörülüyor. İthalat yapan şirketlerin kapsama giren işlemleri, belge düzenini ve süreleri gözden geçirmeleri önem taşıyor. Düzenleme Ocak ayında yayımlanmış olmakla birlikte Temmuz dönemindeki uygulama yükümlülükleri nedeniyle bu çeyreğin gündemine de girdi. Bu konuda bize başvurabilirsiniz.
 
Sermaye Hareketleri Genelgesinde dış finansmana ilişkin değişiklikler yapıldı
 
Hazine ve Maliye Bakanlığının 3 Temmuz 2026 tarihli yazısıyla Sermaye Hareketleri Genelgesinin bazı dipnotları güncellendi. Değişikliklerde yurt dışında yerleşik kişilerin sermaye piyasası gelirlerinin transferine ilişkin atıflar yenilenirken, kamu kurum ve kuruluşlarının uluslararası dış finansman kapsamında kullandırdığı krediler ve döviz cinsinden kredi uygulamalarına ilişkin açıklamalar yapıldı. Düzenlemelerin özellikle uluslararası finansman kullanan ve sınır ötesi sermaye hareketleri gerçekleştiren işletmeler tarafından takip edilmesi gerekiyor.
 
 
Bu bültende geçen herhangi bir konuyla ilgili sorularınız için danışmanlarımıza ulaşabilirsiniz.
 
 
Sevgi & Saygılarımızla,
 
Tax & International Advisory | Taxia & Taxademy



PDF İndir