MENU
Ticaret, tarafların yükümlülüklerini tam ve zamanında yerine getirmeleri üzerine kuruludur. İktisadi açıdan toplam refahı artırmak üzerine çalışan ekollerin her birinde mal ve hizmetlerin üretici ve tüketici açısından optimum seviyede ve fiyatlarda temin edilebilmesi sürdürülebilirlik açısından önemlidir. Mal ve hizmet üretiminde ifa koşulları sürekliliği sağlamakta ve işletme iktisadı çerçevesinde pazara sunulan bu ürün ve hizmetler başka bir üretim için girdi mahiyetinde işlev görmekte ve ekonomilerin reel olarak büyümelerinde ve genişlemelerinde rol oynamaktadır.
Peki borçlar zamanında ifa edilmezse ne olur? Hukuk, tarafları korumak üzerine kurulan bir sistemdir.
Ülkemizde zamanında ifa edilmeyen edimler için hukuki koruma edimin ifasına yönelik bazı önlemler ile geç ifaya yönelik zararın tazminine yöneliktir. Tabi şartları sağlıyorsanız.
Temerrüt Nedir?
Borçlunun, borç yükümlülüğünü zamanında yerine getirmemesine temerrüt denir.
Temerrüt, sadece parasal bir borcun yerine getirilmemesi ile olmaz. Mal ve hizmet teslimi, sözleşme şartlarının yerine getirilmemesi de temerrüt durumunu ortaya çıkarır.
Temerrüde Düşmek Ne Demektir?
Genel olarak temerrüt borçlunun edimini yerine getirmesinin mümkün olmaması ve bu durumun borçlunun hata ve kusurundan kaynaklanması durumunu ifade etmektedir.
İyi bir sözleşme ve fatura kurgusu, muhasebe alt yapısı, karşı tarafı temerrüde düşürmek, geç ödemenin sonuçlarını öngörmek ve bu konuda mali tabloları ve finansal süreci hukuki destek alarak tasarlamak çok önemlidir. Muhasebe standartları geç ödemeye farklı şekilde bakarken, vergi mevzuatında KDV oranı ve uygulaması, kurumlar vergisi tarafında ise emsale uygunluk, ilişkili taraf işlemleri, finansman gider kısıtlaması ve transfer fiyatlandırması ile TMS açısından finansal gösterim ve raporlama önemli konular olarak karşımıza çıkmaktadır.
Türk Ticaret Kanunu ticari işlerde faiz, faizin başlangıç süresi, tacir olmanın sonuçları, fatura ve teyit mektubu verilmesi ve alınması gibi konuları ayrıntılı olarak düzenlemiştir. Esas olarak geç ödeme konusu, vade, uygulanacak faiz oranı gibi konuların sözleşmede düzenlenmiş olması gerekir. Hiç sözleşme yokken gecikme faizi uygulanması konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Yargıtay tarafından bu konuda verilmiş önemli kararlar da bulunmaktadır. Bu konuyla ilgili detaylar için şirket olarak kaleme aldığımız makaleye başvurabilirsiniz. Burada önemli bir konu da sözleşmede faiz konusunda bir serbestlik olup olmadığı ve kanuni faize başvurulup başvurulmayacağıdır.
Temerrüt Faizi Nedir?
Borçlunun edimini geciktirmesi durumunda alacaklı tarafın kullanamadığı paranın telafi edilmesi amacıyla belirlenen faiz türüdür. Peki siz faturaya bir vade satırı ekliyor musunuz?
Temerrüt faizi taraflar arasında sözleşmede belirlenmemiş ise her yıl Türk Ticaret Kanunu’nun 1530/2 maddesinde belirlenen temerrüt faiz oranı dikkate alınır.
Kural olarak gecikmenin yaşandığı her gün için temerrüt faizi işletilir.
Temerrüt faizi aşağıdaki formül ile hesaplanır:
Temerrüt Faizi = Anapara x Faiz Oranı x (Gecikme Günü / 365)
2026 Yılı Temerrüt Faiz Oranı Nedir?
02 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan faiz oranı yıllık %43,00 ve alacağın masrafı için talep edilebilecek asgari giderim tutarı 2.020,00 Türk lirası olarak tespit edilmiştir.
Temerrüt Faizi Hangi Durumlarda Uygulanır?
Ödeme süresi ve günü sözleşmede belirtildiği hallerde, ödeme süresinin geçmesi durumunda alacaklının ihtarına gerek olmaksızın borç temerrüde düşer.
Ödeme süresi ve günü sözleşmede belirtilmediği hallerde, borçlunun faturayı alması veya borçluya fatura gönderilmesinden itibaren otuz gün içerisinde ödemede bulunmamışsa temerrüt oluşur.
Fatura, mal veya hizmet tesliminden önce verilmiş veya alınmış ise, teslim süresinden itibaren otuz gün içerisinde ödeme yapılmadıysa temerrüt oluşur. Türk Ticaret Kanunu’nun 1530’uncu maddesi geç ödemenin sonuçlarını düzenlerken, vade sürelerini de belirlemekte ve ilkesel olarak büyük işletmelerin alıcı, küçük işletmelerin de satıcı olduğu hallerde vadenin 60 günden daha uzun olmamasını kabul etmektedir. Bu KOBİ’ler ve küçük işletmeler için çok önemlidir.
*TCMB’ye ait sayfaya ulaşmak için tıklayınız.
Sevgi & Saygılarımızla,
Tax & International Advisory | Taxia & Taxademy
