TAXIA Kişisel Rıza Formu

2022-20 / Mart 2022 İlk Yarı Mali / Vergisel Gelişmeler Neler?

No     : 2022-20

Tarih : 16 Mart 2022

Konu : Mart 2022 İlk Yarı Mali / Vergisel Gelişmeler Neler?

Mart ayı vergi beyannameleri ile yoğun geçen bir ay olduğu için bu ay gelir vergisi beyannamesinde özellikli konuları gündeme getirmek istedik. Önemli bazı istatistikleri ve yayımlanan broşür ve rehberleri mutlaka inceleyiniz.

Ayrıca, TBMM gündemine gelen tüketicinin korunması düzenlemeleri, Rekabet Kurumu tarafından yayımlanan Birleşme ve Devralmalarda Kurul’dan izin alınması, yeni Türkiye Kamboçya Çifte Vergileme Anlaşması, Anayasa Mahkemesi tarafından vergi cezaları anlamında verilen önemli bir İptal kararı bu ay gündemin önemli başlıkları.

Geçen ay gıdada yapılan KDV indirimlerine bu ay elektrik teslimleri de eklendi. TL’ye dönüşüm kapsamında açılacak hesaplarda vadelerin 3 ay olarak belirlenmesi ve vade sonunda yenileme imkânı tanınması, KGK tarafından bu konuda yayımlanan finansal raporlama tavsiyesi, Ar-Ge için uzaktan/dışarıdan çalışma konusunda Tebliğ Taslağı mutlaka incelemeniz gereken düzenlemeler.

Yeni açılan Ar-Ge çağrılarına da göz atmayı ihmal etmeyin.

Önce mart ayına vergi gündemi ile başlayalım.

VERGİ

Anayasa Mahkemesi kaçakçılık suçu ve vergi kabahatlerine dair yargılamada diğerini etkileyebilecek unsurların dikkate alınmasını sağlayacak güvencelere engel olan kuralın Anayasa’ya aykırı olduğuna karar vermiştir.

• Olayda resen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile kesilen özel usulsüzlük cezasının iptali ile sahte faturaları ticari işletmesine ait ticari defterlerinin gider hanesine kaydetmek suretiyle kullandığı iddia olunan sanığın vergi kaçakçılığı suçundan cezalandırılması talebiyle açılan davalarda itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkemeler, iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmuştur.

• Anayasa Mahkemesi 4 Kasım 2021 tarihinde 2019/4 numaralı dosyada, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 340. maddesinin, 359. maddesinin (b) fıkrası ile son paragrafının ve 367. maddesinin dördüncü fıkrasının (anılan maddeye 29/4/2021 tarihli ve 7318 sayılı Kanun’un 5. maddesiyle eklenen dördüncü fıkra nedeniyle beşinci fıkrasının) Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve itirazın reddine; 367. maddesinin beşinci fıkrasının (anılan maddeye 7318 sayılı Kanun’un 5. maddesiyle eklenen dördüncü fıkra nedeniyle altıncı fıkrasının) Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.

• İptal edilen hüküm “Ceza mahkemesi kararları, bu Kanunun dördüncü kitabının ikinci kısmında yazılı vergi cezalarını uygulayacak makam ve mercilerin işlem ve kararlarına etkili olmadığı gibi, bu makam ve mercilerce verilecek kararlar da ceza hâkimini bağlamaz.”

2022 mart ayı gerçek kişiler için gelir vergisi beyan dönemi (2021 yılı gelirleri için)

• Mart Ayı Yıllık Gelir Vergisi Beyan Dönemi olduğu için beyannamenizi vermeden önce mutlaka gelir türünüze uygun Rehber, Broşür ve açıklamaları inceleyiniz.

Ülkemizde gerçek kişiler tarafından 2021 yılında elde edilen; ticari kazanç, zirai kazanç, ücret geliri, serbest meslek kazancı, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratlar (değer artışı kazancı ve arızi kazançlar) için yıllık gelir vergisi beyannamesi 1–31 Mart 2022 tarihleri arasında verilecektir.

• Ticari, zirai ve mesleki faaliyetinden dolayı gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükellefleri yıllık gelir vergisi beyannamelerini elektronik ortamda göndereceklerdir.
• Tam mükellef ve dar mükelleflerin yıllık beyana tabi gelir unsurları farklılık göstermektedir. Bu açıdan mukimlik ve ülkede kalış sürenize dikkat ediniz.
• Geliri sadece kira, ücret, menkul sermaye iradı veya diğer kazanç ve iratların biri veya birkaçından oluşan mükellefler yıllık gelir vergisi beyannamelerini kendileri için önceden hazırlanmış olan Hazır Beyan Sistemi üzerinden vergi dairesine gitmeden kolay, hızlı ve güvenli şekilde verebilirler. Hazır Beyan Sistemine GİB internet sayfası üzerinden 7 gün 24 saat ulaşılabilmektedir.
• Özellikle geniş kitleleri ilgilendiren, gayri menkul kira geliri, taşınmaz satışında ortaya çıkan değer artış kazancı ve belli haddi aşan ücret gelirlerinin beyanında bu Sistem önemli olmaktadır.

Konuyla ilgili olarak bazı istatistiki bilgiler verelim…

• 2021 yılında Gelir Vergisi faal mükellef sayısı 2.109.976 iken 2022 yılı şubat ayı itibariyle Gelir Vergisi faal mükellef sayısı 2.251.803 kişi olmuştur. 2002 yılı ocak ayında ise bu rakam 1,7 milyon kişiydi.
• Mükelleflerin illere göre dağılımında İstanbul 599.170 mükellefle ilk sırada yer almış, 160.384 mükellefle Ankara ve 152.035 mükellefle İzmir sıralamayı takip etmiştir.
• Mükellef başına matrah tutarında İstanbul, Bursa, İzmir ve Muğla ilk 4 il iken, mükellef başına vergide ise ilk 4’te İstanbul, Bursa, İzmir ve Ankara yer almaktadır.
• İllerin sosyo-ekonomik seviyesine göre beyan edilen kişi başına gelir ve vergi rakamları azalmaktadır.
• Beyana dayanan gelir vergisinin toplamdaki payı %1,1, gelir vergisi tevkifatının payı ise %19’dur.
• Yıllar itibariyle vergi rekortmenlerinin isimlerini gizleme sayısı ve oranı maalesef artmaktadır. Geçen sene 100 kişiden 67 kişi Gelir Vergisi Rekortmeni olduğunun duyurulmasını istememiştir. Bu konu önemsememiz gereken bir hususa işaret etmektedir.
• Bazı gelir unsurlarında indirim olarak dikkate alınan Engellilik İndirimi için engellilik raporu sayısı 1981-2017 arasında kümülatif olarak 646bin civarındadır.
• Türkiye maalesef OECD ülkeleri arasında medeni durum, yaş vb kriterleri dikkate almadan vergileme yapan en duyarsız ülkedir. (OECD, Tax Wedge Raporu, 2021)

Mükelleflerin ve ilişkili gerçek kişilerin, yıllık gelir vergisi beyannamesini verirken yararlanmaları amacıyla her bir gelir unsuru için aşağıda yer alan Rehber ve Broşürler GİB tarafından hazırlanmıştır.

Bu Rehber ve açıklamalar, gelir vergisi mükellefleri için yol gösterici niteliktedir.

• Hazır Beyan Sistemi Broşürü
• Kira Geliri Elde Eden Mükellefler İçin Vergi Rehberi
• Ticari Kazanç Elde Eden Mükellefler İçin Vergi Rehberi
• Ücret Geliri Elde Edenler İçin Vergi Rehberi
• Menkul Sermaye İradı Elde Eden Mükellefler İçin Vergi Rehberi
• Diğer Kazanç ve İratların Vergilendirilmesi Rehberi
• Gayrimenkullerin 5 Yıl İçinde Elden Çıkarılmasında Gelir Vergisi Beyanı Broşürü
• Serbest Meslek Kazancı Elde Eden Mükellefler İçin Vergi Rehberi
• Zirai Kazanç Elde Eden Mükellefler İçin Vergi Rehberi
• Türkiye’de Yerleşmiş Olmayanlar (Dar Mükellefler) İçin Kira Geliri Rehberi
• The Guidebook On Rental Incomes For Non-Resident Taxpayers

Ödeme vadesi, taksitler ve ödeme yöntemleri nasıldır?

2021 yılı kazançlarına ilişkin olarak verilecek yıllık gelir vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan gelir vergisinin, 2022 yılının Mart ve temmuz aylarında iki eşit taksit olmak üzere;

• Birinci taksitin damga vergisi ile birlikte 31 Mart 2022,
• İkinci taksitin 1 Ağustos 2022 (31 Temmuz 2022 resmî tatile rastladığından) tarihine kadar ödenmesi gerekmektedir.
• Kişiler vergilerini; GİB’e ait www.gib.gov.tr internet adresinde yer alan anlaşmalı bankalardan ve tüm vergi dairelerinden ödeyebileceklerdir.
• Ayrıca, Hazır Beyan Sistemi ile beyan edilen kira geliri, ücret geliri, menkul sermaye iradı, diğer kazanç ve iratlardan kaynaklı gelir vergisi Hazır Beyan Sistemi üzerinden “Anlaşmalı Banka Kartı-Kredi Kartı ile Ödeme” bölümünden banka kartı veya kredi kartıyla 02:00-23:45 saatleri arasında kolayca ödenebilmektedir.
• İnternet üzerinden yapılacak ödemelerde herhangi bir mağduriyetin oluşmaması için, web tarayıcınıza www.gib.gov.tr ya da bankaların resmi internet adresleri yazılarak giriş yapılmasına dikkat edilmesi gerekmektedir.
• Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesinin "Ekler" kulakçığına son dönemde mevzuatta yapılan güncellemelere paralel olarak aşağıdaki tablolar eklenmiştir:
  • Serbest Bölgelerde Elde Edilen Kazançlar
  • Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Elde Edilen Kazançlar
  • Ar-Ge/Tasarım Bilgileri
  • Teknogirişim Sermaye Desteği
  • İndirimli Gelir Vergisi "Gelir Bildirimi" kulakçığında bulunan "Beyan Edilecek Gelirlerden İndirim" tablosundaki "İndirim Türü" seçmeli alanına aşağıdaki satırlar eklenmiştir.
  • Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesiyle Mal İhracatı Kapsamında Elde Edilen Kazançların %50'si (GVK89/16)- KVK Geçici Madde 14/1-a Kapsamında Değerlemeden Doğan Kazanç İstisnası satırları eklenmiştir.
    • Değişiklikler için Beyanname Düzenleme Programını "Gerekli Programlar" bölümünden güncelleyiniz.

Türkiye Kamboçya Çifte Vergileme Önleme Anlaşması imzalanmıştır.

• Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kamboçya Krallığı Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması 27 Şubat 2022 tarihinde Ankara’da imzalanmıştır.
• Bu Anlaşma ile her iki ülke yatırımcıları açısından Türkiye ve Kamboçya’nın daha cazip hale getirilmesi amaçlanmaktadır. Anlaşma iki ülke Parlamentosu tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girecektir.
• Anlaşma ile kazanç unsurları itibariyle gelirin hangi ülkede vergilendirileceği, gelirin iki ülkede de vergilendirilmesi durumunda ise çifte vergilendirmenin nasıl önleneceği belirlenmektedir. Gelirin elde edildiği ülkenin vergilendirme hakkı kâr payı, faiz ve gayri maddi hak bedellerinde belirli oranlarla sınırlandırılmaktadır.
• Diğer taraftan, Anlaşma’da yer alan Bilgi Değişimi maddesi ile iki ülkenin vergi kayıp ve kaçağı ile daha etkin bir mücadele yürütmeleri mümkün olacaktır.
• Türkiye’nin, imzalanan bu anlaşma ile bugüne kadar sonuçlandırdığı Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarının sayısı 99’a ulaşmış olup, bunlardan 88’i yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.
• Çifte Vergileme Anlaşmalarını ve Türkiye’nin imzaladığı Karşılıklı Yatırımların Teşviki ve Sosyal Güvenlik Sözleşmelerini yakından takip ediyoruz. Bu konuda yayımladığımız en son 3 aylık Uluslararası Vergi Bülteni ve Rehberler için linklere tıklayınız.

• 14 Ekim 2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunla 213 Sayılı Vergi Usul Kanuna eklenen Geçici Madde 32 kapsamında Yeniden Değerleme Beyannamesi e-Beyanname sisteminde kullanıma açılmıştır. Mükelleflerin Beyanname Düzenleme Programını güncellemeleri gerekmektedir.

• 1 Mart 2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 5249 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile; 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki (II) sayılı listeye 34’üncü sıra eklenmek suretiyle “Mesken ve tarımsal sulama abone gruplarına yapılan elektrik teslimlerine uygulanan KDV oranı %18’den %8’e indirilmiştir.
  • Bu kapsamda, meskenlerde ve tarımsal sulamada kullanılan elektrik teslimlerinde, söz konusu Kararın yayımlandığı 1/3/2022 tarihinden itibaren tahakkuk ettirilen bedellere %8 oranında KDV uygulanacaktır.
  • Cumhurbaşkanı kararına ulaşmak için tıklayınız.
  • Açıklayıcı bilgi notuna ulaşmak için tıklayınız.

Basit Usulde Tespit Olunan Kazançlarda Gelir Vergisi İstisnası Uygulamasına İlişkin açıklamaların yer aldığı 320 Seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği Taslağı hazırlanmıştır.

Bu tebliğ taslağı; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nda, 26/10/2021 tarihli ve 31640 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan 14/10/2021 tarihli ve 7338 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan değişiklikler ile 193 sayılı Kanunla ilgili diğer bazı hususların açıklanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.

• Söz konusu Tebliğ Taslağı için tıklayınız.

• İnternet Vergi Dairesi Kdv İade Taleplerine Ait Listeleri Gönderme Kılavuzunda değişiklikler yapılmıştır. İndirimli Oranda Satışlara İlişkin Satış Fatura Listesinde konut satışları ile ilgili olan “Satışı Yapılan Taşınmaza Ait” bilgiler bölümündeki; “İl/İlçe Kodu” alanı ile “UAVT Numarası” alanı kaldırılmıştır. İlgili listeye; “Tapu Kayıt Yevmiye Numarası” alanı ile “Konut Teslimi Yapılan Kişi/Kurum” alanı eklenmiştir. İlgili değişiklikleri gösterir 10.03.2022 tarihli broşür yayınlanmıştır. Broşüre ulaşmak için tıklayınız.

• Vergiye Uyumlu Mükelleflere %5 Vergi İndirimi Broşürü yayınlanmıştır. Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefleri ile kurumlar vergisi mükelleflerinin, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5’ini, ödenmesi gereken vergiden indirme imkânı hakkında Vergiye Uyumlu Mükelleflere %5 Vergi İndirimi Broşürüne ulaşmak için tıklayınız.

SGK & İŞKUR

İŞKUR işbaşı eğitim programlarında yeni düzenleme yapılmıştır.

• Bilindiği üzere İŞKUR Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan 08/12/2021 tarih ve 10286333 sayılı talimat gereği, çağrı merkezi faaliyetinde bulunan işyerleri ve toptan veya perakende ticaret yapan market ve süpermarketler ile kurs ve/veya program düzenlenmemesi gerektiği belirtilmiştir.
• Ayrıca işyeri faaliyet kodu farklı sektörlerde olmakla birlikte, belirtilen kapsamda faaliyette bulunan işyerleri ile de kurs ve/veya program düzenlenmemesi gerektiği belirtilmiştir.
• Konuya ilişkin olarak 07/03/2022 tarihinde yayınlanan yeni talimat gereğince, 08/12/2021 tarihli talimat kapsamında kurs veya program düzenlenip düzenlenmeyeceği hususuna karar verilirken kullanılacak kontenjana esas alınacak çalışan sayısının belirlendiği işyerlerinin faaliyet alanına ve mesleğe bakılarak değerlendirme yapılması gerekmektedir.
• Bu çerçevede ticareti yapılan ürün veya hizmete bakılmaksızın toptan veya perakende ticaret yapan işyerleri ile çağrı merkezi faaliyetinde bulunan işyerleri ile hiçbir şekilde kurs veya program düzenlenmeyecektir.
• Yurtdışı Provizyon, Aktivasyon ve Sağlık Sistemi (YUPASS) sağlık uygulaması bulunan tüm sözleşmeli ülkeleri kapsayacak şekilde yeniden tasarlanarak güncellenmiş olup tescil ve hak sahiplik ekranları 1 Mart 2022 tarihi itibariyle kullanıma açılmıştır.
• İşsizlik Sigorta Fonu varlığı Şubat/2022 itibariyle toplam 94.915.165,00 TL’dir

Türkiye- Kuzey Makedonya Sosyal Güvenlik Sözleşmesine ilişkin SGK Genelgesi yayımlanmıştır.

• Sözleşme; Genel Hükümler, Uygulanacak Mevzuat ile İlgili Hükümler, Özel Hükümler, Tıbbi Kontrol, Çeşitli Hükümler ile Geçici ve Nihai Hükümler olmak üzere 6 bölümden oluşmaktadır.
  • Birinci bölümde; Sözleşmenin mevzuat ve kişisel olarak kapsamı, Sözleşme kapsamındaki kişilerin eşit haklara sahip olduğu, sosyal güvenlik alanındaki hakların diğer Akit Tarafta da kullanılabileceğine ilişkin hükümler,
  • İkinci bölümde; çalışanlar, geçici görevliler, uluslararası taşımacılık personeli ve gemi adamları ile diplomatik temsilcilik görevlilerinin hangi Akit Tarafın sosyal güvenlik mevzuatına tabi tutulacağına ve geçici görev süresinin azami sınırlarına ilişkin hükümler,
  • Üçüncü bölümde; iş kazası ve meslek hastalığı, geçici iş göremezlik ve analık ödenekleri, işsizlik yardımları, cenaze yardımı ile yaşlılık, malullük ve ölüm sigortalarına ilişkin hükümler,
  • Dördüncü bölümde, tıbbi kontrol,
  • Beşinci bölümde, Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin çeşitli hükümler,
  • Altıncı bölümde ise Sözleşmenin yürürlüğe girmesi ve yürürlükte kalma süresi ile Sözleşme öncesi ve sonrası haklara ilişkin hükümler, yer almaktadır.
    • Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayınlanan 2022/06 Sayılı Genelge ile ikili Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar açıklanmıştır.

Teşvik & Ar-Ge

1702 Patent Lisans 2022 Yılı 1. Dönem Çağrısı açılmıştır.

• Bu çağrı ile Teknoloji Sağlayıcı Kuruluşlar tarafından araştırma, geliştirme ve yenilik projeleri sonucunda ortaya çıkan ve patent ile korunan teknolojilerin lisanslama veya devir yolu ile Türkiye’de yerleşik sermaye şirketlerine aktarılması hedeflenmektedir.
• Müşteri kuruluş tanımına uyan sermaye şirketleri ve teknoloji sağlayıcı kuruluş tanımına uyan yükseköğretim kurumları, araştırma altyapıları, kamu kurumları, kamu araştırma merkezi/enstitüleri, teknoloji transfer ofisleri veya 4691 sayılı Kanun’a göre teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyet gösteren sermaye şirketleri bu çağrı kapsamında proje önerisi sunabilir.
• Proje kapsamında, KOBİ ölçeğindeki müşteri kuruluşlar için %75, büyük ölçekli müşteri kuruluşlar için %60 destek oranı uygulanır. Destek kapsamına alınabilecek kavram doğrulama, prototip geliştirme ve test-analiz hizmet alımlarının toplam üst tutarı 250.000 TL’dir.
• Proje başvuruları PRODİS üzerinden 7 Mart 2022 tarihine kadar yapılmalıdır.
• Kuruluş bazlı ön kayıt son tarihi ise 25 Mayıs 2022’dir.
  • Detaylı bilgi için tıklayınız.

TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) bünyesinde yürütülen destek programları Mali Rapor Hazırlama Kılavuzu güncellenmiştir.

• Mali Rapor Hazırlama Kılavuzunda yapılan en önemli değişiklik genel kurul kararında noter onayı şartının kaldırılmasıdır.
• Daha önceki Mali Rapor Hazırlama Kılavuzunda projede görev alan anonim şirketlerde yönetim kurulu üyelerinin ve limited şirketlerde müdürlerin maliyetlerinin desteklenebilmesi için genel kurul kararının alınması ve bu kararın en geç Mali Müşavirlik Proje Harcamaları Değerlendirme Raporu düzenleme tarihine kadar notere onaylatılması gerektiği yönünde hüküm yer alıyordu. Mali Rapor Hazırlama Kılavuzunda yapılan değişiklik neticesinde anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeleri ve limited şirketlerde müdürlerin projede çalışması durumunda mevzuata uygun olarak genel kurul kararının alınması yeterli olacak olup, ayrıca notere onaylattırılmayacaktır.

• Güncel Mali Rapor Hazırlama Kılavuzuna (Sürüm 01.02) ulaşmak için tıklayınız.

Dışarıda geçirilen süreler konusunda 9 Seri Numaralı 5746 Sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Genel Tebliği Taslağı hazırlanmıştır.

7346 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunu ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununda, merkez veya bölge dışında çalışılan sürelerde gelir vergisi stopaj teşviki uygulanmasına yönelik olarak yapılan düzenlemelere  ilişkin açıklamaların yer aldığı 9 Seri No.lu 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Genel Tebliği Taslağı hazırlanmıştır. Bu taslakta;

• Bölgede çalışan personelin toplam sayısının veya teşvike konu edilen toplam çalışma sürelerinin yüzde yirmisini aşmamak kaydıyla bölge dışında geçirilen süreler de gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir.
• 17/10/2021 tarihli ve 31631 sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanan gelir vergisi stopajı teşvikine konu edilen toplam çalışma sürelerine uygulanmak üzere söz konusu bölge ve merkezler dışında geçirdikleri süreler bakımından yüzde yirmi olarak belirlenen oranın, 31/12/2022 tarihine kadar yüzde elli olarak uygulanmasına karar verilmiştir.
  • Söz konusu Tebliğ Taslağı için tıklayınız.

Finans & Para

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, döviz/altın dönüşümlü kur/fiyat korumalı TL mevduat hesaplarının muhasebeleştirilmesine yönelik açıklama yapmıştır.

• Bilindiği üzere yurt içi yerleşik gerçek ve tüzel kişiliklerinin döviz, altın mevduat ve katılım hesaplarının fiyatlara karşı korunmak amacıyla “Kur/ Altın Fiyatı Korumalı TL Vadeli Mevduat/Katılım Hesaplarına (KKMH) dönüştürülmesi amaçlanmaktadır.
• Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları tarafından bunların muhasebeleştirilmesi hakkında bir duyuru yayınlanmıştır. Bu duyuruya göre KKMH, finansal durum tablosunda Finansal Yatırımlar” sınıfında sunulacak ve raporlama dönemi sonunda Kâr veya Zarar ve Diğer Kapsamlı Gelir Tablosunda “Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler/Giderler” kalemine yansıtılacaktır.
  
  • Detaylı bilgiye link üzerinden ulaşabilirsiniz.

Türk Lirası Mevduat Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğde 3 aya izin verilmiş ve yenilemeye imkân tanınmıştır.

• TCMB tarafınca 21/12/2021 tarihli ve 31696 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2021/14)’in 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrası 07/03/2022 tarihli Tebliğle şu şekilde değiştirilmiştir.
• “(3) Banka tarafından yurt içi yerleşik gerçek kişiler ve yurt içi yerleşik tüzel kişiler için 3 ay, 6 ay veya 1 yıl vadeli Türk lirası mevduat veya katılma hesabı açılır.”
• Aynı Tebliğin 5 inci maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
• "(4) Merkez Bankası tarafından bu uygulama kapsamında açılan Türk lirası mevduat veya katılma hesaplarına vade sonunda yenilenme imkânı tanınabilir. Yenilenen hesap ilk açılışta dönüşümü yapılan döviz tutarı ve dönüşüm kuru üzerinden destekten yararlanmaya devam eder. Hesabın yenilenmesine ilişkin kapsam, usul ve esaslar Merkez Bankasınca belirlenir.”

• Detaylı bilgi için tıklayınız.

Altın Hesaplarından Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğde de aynı değişiklikler yapılmıştır.

• 29/12/2021 tarihli ve 31704 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Altın Hesaplarından Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2021/16)’in 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
• (3) Banka tarafından yurt içi yerleşik gerçek kişiler ve yurt içi yerleşik tüzel kişiler için 3 ay, 6 ay veya 1 yıl vadeli Türk lirası mevduat veya katılma hesabı açılır.
• Aynı Tebliğin 5 inci maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
• Merkez Bankası tarafından bu uygulama kapsamında açılan Türk lirası mevduat veya katılma hesaplarına vade sonunda yenilenme imkânı tanınabilir. Yenilenen hesap ilk açılışta dönüşümü yapılan altın miktarı ve dönüşüm fiyatı üzerinden destekten yararlanmaya devam eder. Hesabın yenilenmesine ilişkin kapsam, usul ve esaslar Merkez Bankasınca belirlenir.
  
  • Detaylı bilgi için tıklayınız.

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu yüksek enflasyona göre Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardına ilişkin değişiklikler yapmıştır.

• Bu değişikliğe göre ağırlıkla kullanılan para birimi olarak yüksek enflasyonlu ekonominin para birimini kullanan işletmelerin finansal tablo hazırlanmasına ve sunulmasına ilişkin muhasebe ilkeleri düzenlenmiştir.
• Bu karara ilişkin birtakım paragraflarda değişiklik yapılmamış birtakım paragraflar değiştirilmiş ve de silinmiştir. Değiştirilen kısımlar şu şekildedir;
  • İşletmeler; faiz oranlarının, ücretlerinin ve fiyatların fiyat endeksine bağlı olması, son üç yılın kümülatif enflasyon oranının %100’e yaklaşması veya bu oranı aşması, nüfusun çoğunluğunun servetini istikrarlı yabancı paralarda ve parasal olmayan varlıklarda tutması gibi durumlarından ötürü yüksek enflasyonun olup olmadığını belirler.
  • Finansal tabloların düzeltilmesi sırasında satın alma gücüne ilişkin değişikleri belirten genel bir fiyat endeksinin kullanılması gerektiği belirtilmiştir.
  • İşletme yüksek enflasyon sona erdiğinde enflasyon muhasebesine de son vermelidir.
• Silinen kısımlar ise şu şekildedir;
  
  • İşletmeler TÜİK tarafından, Yurt İçi Üretici Fiyatları Genel Endeksindeki artışın son üç raporlama döneminde %100’den ve içinde bulunduğu raporlama döneminde %10’dan fazla olması halinde finansal tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutarlar.
  • Tüm bu kararlar 01.01.2021 tarihi ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde geçerli olmak üzere yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
  • Detaylı bilgiye link üzerinden ulaşabilirsiniz.

Ticari Düzenlemeler

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Değişikliği Teklifi TBMM gündemindedir.

• 8 Mart 2022 tarihinde sunulan Kanun Teklifi Sanayi ve Ticaret Komisyonunda esas olarak görüşülecek olup 19 maddeden oluşmaktadır. Kanun Teklifi ile kısa maddeler olarak aşağıdaki düzenlemeler öngörülmektedir;
  • Taksitli satış sözleşmelerinde tüketicinin temerrüde düşmesi halinde kalan borcun tamamının muaccel hale gelmesine ilişkin koşulların tüketici lehine olacak şekilde değiştirilmesi,
  • Cayma süresi içerisinde kredi borcunun tamamını erken ödeyen tüketicilerin de cayma hakkını kullandıkları kabul edilerek iadesi gerekli ücretlerin de iadesinin sağlanması,
  • Belirsiz süreli kredi sözleşmelerinde faiz oranındaki indirimin yürürlüğe girmesi için otuz gün öncesinde bildirim yapılması şartının kaldırılması,
  • Ön ödemeli konutlar için sözleşmede belirlenen teslim tarihine uyulmasının zorunlu hale getirilmesi,
  • Platformlar aracılığı ile tüketicilerin taraf olduğu mesafeli sözleşmelere ilişkin olarak aracı hizmet sağlayıcılara çeşitli sorumluluklar getirilmesi, ayni hakka konu devre tatil sözleşmelerinin sadece Kat Mülkiyeti Kanunu'nda belirtilen usul ve esaslar kapsamında devre mülk sözleşmesi şeklinde kurulmasının zorunlu kılınması,
  • Tüketicinin devre tatil sözleşmesinden cayma hakkına yönelik düzenleme yapılması,
  • Ekonomik ömrü tamamlanmamış ürünlerin donanım, yazılım veya fiziki özelliklerinde iyileştirme yapılarak yeniden ekonomiye kazandırılması,
  • Üretici ve ithalatçılara, tüm yetkili servis istasyonlarına ilişkin bilgilerini Ticaret Bakanlığınca kurulan sisteme kaydetme zorunluluğu getirilmesi,
  • Bakanlıkça belirlenen kullanım ömrü süresince üretici ve ithalatçılar tarafından mala ilişkin satış sonrası hizmetin sağlanmaması durumunda tüketicilere zararın tazminini talep etme hakkı verilmesi,
  • Ticaret Bakanlığına tüketici hakem heyetlerini oluşturmanın yanı sıra bunların yetki alanları ile iş bölümünü belirlemeye yönelik yetki tanınması,
  • Tüketici hakem heyetlerinin iş durumu dikkate alınarak verimli ve etkin çalışmasının sağlanması amacı ile bazı düzenlemeler yapılması ve
  • İdari para cezalarının yeniden düzenlenmesi.

Dış Ticaret

Gümrük Kanunu’nun bazı maddelerinin uygulanmasına ilişkin Karar’da değişiklikler yapılmıştır.

• 15 Mart 2022 tarihli Resmî Gazete ile yayımlanan 5303 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile posta ve hızlı kargo taşımacılığıyla gelen eşya vb konularda düzenlemeler yapılmıştır.
• Bu Karar 1 Mayıs 2022 tarihinde yürürlüğe girecektir.

İthal edilen mal bedellerinde sonradan ortaya çıkan ödemeler Gümrük ve GİB arasında farklı değerlendirme ve uygulama önerilmektedir.

• İthalat yapan firmalarda benzeri durumlar olması ihtimaline karşın, GİB ithal edilen malın bedelinde sonradan ortaya çıkan ödemeleri kendisine beyan edilmesi gerektiğini söylerken, akabinde Ticaret Bakanlığı beyanların kendisine yapılması gerektiğini ifade eden bir yazı yayımlamıştır.
  • GİB tarafından e-beyanname sayfasında yayımlanan duyuru ve detayları şu şekildedir.
  • 09.02.2022 2 No.lu Katma Değer Vergisi Beyannamesinde Değişiklik
    • 2 no.lu Katma Değer Vergisi Beyannamesine, Vergi Bildirimi - Tam Tevkifat Uygulanan İşlemlere Ait Bildirim - İşlem Türü seçmeli alanına "106-İthal Edilen Malın Bedelinde Sonradan Ortaya Çıkan Ödemeler" eklenmiştir. Ayrıca Ekler bölümünde, İthal Edilen Malın Bedelinde Sonradan Ortaya Çıkan Ödemeler ilgili bilgilerin ayrıntılarına ilişkin "Tam Tevkifat Kapsamında İthalat İşlemlerine İlişkin Bilgiler" tablosu oluşturulmuştur. Söz konusu değişiklikler için beyanname düzenleme programının güncellenmesi gerekmektedir.
  • Ticaret Bakanlığı’nın yazısında bahsi geçen Gümrük Yönetmeliğinin 53’üncü maddesine göre bu durumda ayrı bir beyan verilir.
    • (5) (Değişik: RG-26/3/2011-27886) İthal eşyasının gümrük kıymetine veya katma değer vergisi matrahına girmesi gereken, ancak gümrük beyannamesinin tescili anında beyan sahibi tarafından mevcudiyetinin bilinmesi mümkün olmayan kıymet veya matrah unsurları için, en geç söz konusu kıymet veya matrah unsurunun öğrenildiği ayı takip eden ayın yirmi altıncı günü akşamına kadar beyanda bulunulur ve vergileri de aynı süre içinde ödenir.
    • (6) (Ek: RG-31/3/2012-28250) İstisnai kıymetle beyana ilişkin tamamlayıcı beyanların süresi içerisinde verilmemesi nedeniyle zamanında ödenmeyen gümrük vergileri için eşyanın serbest dolaşıma girişine ilişkin beyannamenin tescil tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi tahsil edilir ve Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca işlem yapılır.
  • Yazıda, bu beyanın mutlaka Gümrük idaresine yapılması gerektiği ifade ediliyor. İki ayrı durum şu anda geçerli gibi göründüğü için, gelişmeleri yakından takip etmekte ve cezalı duruma düşmemekte fayda var.
  • GİB ve Gümrük tarafını iyi takip etmek ve cezalı duruma düşmemek için benzeri işlemi çok olan mükelleflerin dikkatli olması gerekir. Böyle bir durumda İlave 106 nolu kulakçığın sadece bilgi verme amaçlı mı olduğunu, yoksa bu rakamın doğrudan matraha mı yansıdığını kontrol etmek gerekir.

2022 Şubat Ayı Dış Ticaret Verileri açıklanmıştır.

• 2022 yılı Şubat ayında geçen yılın aynı ayına göre;
  • İhracat, %25,4 artarak 20 milyar 3 milyon dolar,
  • İthalat, %45,6 artarak 28 milyar 99 milyon dolar,
  • Dış ticaret hacmi, %36,5 artarak 48 milyar 101 milyon dolar olarak gerçekleşti.

• 2022 yılı Şubat ayında geçen yılın aynı ayına göre;
  • İhracatın ithalatı karşılama oranı 11,6 puan azalarak %71,2 olarak gerçekleşti.
  • Enerji verileri hariç tutulduğunda, ihracatın ithalatı karşılama oranı 2,3 puan artarak %95,4 olarak gerçekleşti.
  • Şubat ayında en fazla ihracat yaptığımız ülkeler sırasıyla; Almanya %19,5 artışla 1 milyar 785 milyon dolar, ABD %41,9 artışla 1 milyar 298 milyon dolar ve İngiltere %14,4 artışla 1 milyar 98 milyon dolar oldu.
  • Şubat ayında en fazla ithalat yaptığımız ülkeler sırasıyla; Rusya %123,7 artışla 3 milyar 801 milyon dolar, Çin %41,8 artışla 3 milyar 177 milyon dolar ve Almanya %8,1 artışla 1 milyar 840 milyon dolar oldu.
    • Şubat ayı veri bülteni için tıklayınız.

İhracat Genelgesinde malın gideceği ülke ile ilgili forma ekleme yapılmıştır.

• Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 8 Mart 2022 tarihli 997754 sayılı yazıya istinaden ihracat bedellerinin yurda getirilmesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen İhracat Genelesinin ‘Açık İhracat Hesabı İhbar Formu’nun Gümrük Birliği’ne Ait Bilgiler bölümüne ‘Gideceği Ülke’ ibaresi eklenmiştir.
• Söz konusu değişikliğin yürürlük tarihi 15.04.2022 olarak belirtilmiştir.
• Söz konusu genelgenin en güncel haline tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Ukrayna’dan Yapılacak Tarım Ürünleri İthalatında Uygulanacak Esaslar Hakkında Karar 3 Mart 2022 tarihli ve 31767 sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

• Tarım ve Orman Bakanlığınca yapılması gereken resmi kontroller,
• Ukrayna’da yaşanan gelişmeler nedeniyle ülkemizde gıda arz güvenliğinin sağlanması ve gıda ürünlerine erişimde sorun yaşanmaması amacıyla, Ukrayna’da yüklenen tarımsal ürünlerin ithalatında veya transit ticaretinde 11 Haziran 2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda Ve Yem Kanunu kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığına sunulması gereken resmi sertifika ve belgeler, söz konusu ülke yetkili otoriteleri tarafından yeniden düzenlemeye başlayıncaya kadar aranmaması kararı alınmıştır.
• Resmi kontroller, Bakanlık tarafından risk esaslı analiz sıklığına göre yürütülecektir.
  • Detaylı bilgi için tıklayınız.

Diğer Mevzuat

Muhasebat Genel Müdürlüğü vadesi geçmiş vergi borcu ve kesintilerin hakkedişlerden mahsubuna yönelik 77 numaralı Tebliğ yayımlamıştır.

• Bu Tebliğin amacı, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin ödemelerinde, öncelikle vadesi geçmiş vergi borcu ile yasal tevkifat ve diğer kesintilerin mahsubuna ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

• 7 Ekim 2010 tarihli ve 27722 sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanan Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’de (Tebliğ No: 2010/4) gerçekleştirilen değişiklikler 4 Mart 2022’de yayınlanan tebliğle Resmî Gazete ‘de duyurulmuştur.

• Detaylı bilgi için tıklayınız.

İcra ve İflâs Kanunu Uyarınca Elektronik Ortamda Yapılacak Satışların Usulü Hakkında Yönetmelik Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

• Yönetmeliğin amacı, İcra ve İflâs Kanunu kapsamında yapılacak açık artırma suretiyle satış işlemlerinin Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine (UYAP) entegre Elektronik Satış Portalı üzerinden yürütülmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Bu Yönetmelik hükümleri, UYAP’a entegre Elektronik Satış Portalı üzerinden açık artırma suretiyle yapılacak satış işlemlerine ilişkin hususları kapsar.
• Yönetmelik’te düzenlemenin ayrıntıları, şartname ve ilan yöntemleri, hazırlık ve ilan işlemleri, teminat miktarı, teminatın yatırılma usulü, teklif verme süresi ve usulü, ihalenin teknik sebeplerle teklif verilememesi nedeniyle uzaması, ihale bedelinin ödenmesi, tutanakların düzenlenmesi, ihale bedelinin ödenmemesi, teminatın iadesi, ihale bedelini ödenmesi ve malın teslimi, satış kayıt raporu, artırma işlem kaydı raporu, idari tedbirler ve geçiş hükümleri şeklinde düzenlenmiştir. Yönetmelik ekinde taşınırın ve taşınmazın açık artırma şartnamesi, ilanı, gazete ilanı, sonuç tutanağı gibi ekler yer almaktadır.

Bu bülten ile ilgili sorularınız için danışmanlarımızla iletişime geçebilirsiniz. Bir sonraki 15 günlük bültenimizde tekrar önemli konuları sizler için özetleyeceğiz.

Sevgi & Saygılarımızla,

Tax & International Advisory | Taxia & Taxademy