Sirküler

2021-083 / Ağustos Ayı İkinci Yarı Mali / Vergisel Gelişmeler

No          : 2021-083

Tarih     : 31.08.2021

Konu     : Ağustos Ayı İkinci Yarı Mali / Vergisel Gelişmeler

Ağustos ayının ikinci 15 gününde yaşanan tüm mali ve vergisel gelişmeleri sizler için değerlendirdik ve özet haline getirdik.

Özenle hazırladığımız bültenimizi kolay takibiniz için diğer aylarda olduğu gibi, Vergi & SGK, Teşvik & Ar-Ge, Para & Finans, Ticaret Düzenlemeleri, Dış Ticaret & Gümrük, Ertelemeler & Kolaylaştırıcı Mevzuat ve Diğer Mevzuat olarak tasnif ediyoruz.

Her ay yayımladığımız ve sizlerden yoğun ilgi ve teveccüh gören bülten formatını daha kolay okunması için ilk 15 gün ve ikinci 15 gün olarak yayımlamaya başladık. Bu konuda sizlerden gelecek geri bildirimlere önem veriyoruz.

Toplumun tüm kesimlerini gözeterek sorumlu ve sürdürülebilir müşteri ilişkileri yaratma misyonu ve sunmuş olduğumuz kaliteli hizmetlerimizi tüm müşterilerimize ulaştırma vizyonu ile çalışıyoruz.

Şimdi ağustos ayının ikinci yarısındaki gelişmeleri, önce başlıklar, daha detaylı bilgi isteyen okurlarımız için de ayrıntı seviyesine göre sekmeler halinde sizlere sunuyoruz.

Ekonomi & Kamu Bütçesi

  • Hazine ve Maliye Bakanlığı, IMF tarafından sağlanan özel çekme hakkına (SDR) ilişkin yazılı bir açıklamada bulundu;
    • Ülkemizin 1947 yılından bu yana IMF üyesi olup, bahse konu kuruluşta yüzde 0,98 sermaye payına sahip olduğu,
    • IMF’nin, 23 Ağustos 2021 tarihinde Kovid salgını nedeniyle üye ülkeleri desteklemek amacıyla toplam 650 milyar ABD Doları tutarında SDR tahsisatı, başka bir ifadeyle koşulsuz rezerv desteği sağladığı,
    • SDR tahsisatlarının üye 190 ülkeye kota payları oranında yapılmakta olduğu
      • Yapılan son tahsisatla; ABD’ye 112,9 milyar ABD Doları, Almanya’ya 36 milyar ABD Doları, Güney Afrika’ya 4,15 milyar ABD Doları tutarında rezerv imkânı sağlandığı,
      • Türkiye’ye ise, IMF’deki kota payına karşılık gelmek üzere 6,3 milyar ABD doları tahsis edildiği,
    • IMF ile bu konuda bir anlaşma imzalanmadığı ya da program ilişkisine girilmediği, bu imkânın, tüm üye ülkelerin kullanımına açılmış bir kaynak olduğu,
    • SDR tahsisatı tutarının uluslararası rezervlerimizde yer almakla birlikte, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın TCMB nezdindeki hesaplarında takip edileceği açıklanmıştır.
    • SDR tahsisatına ilişkin bilgilere IMF’nin internet sitesinden ulaşılabilmektedir.

Vergi

  • 20 Ağustos 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve aynı gün yürürlüğe giren 37 seri no.lu KDV Genel Uygulama Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile, 7326 sayılı Kanun kapsamında KDV artırımında bulunan mükelleflerin özel esaslar karşısındaki durumuna ilişkin açıklamalar yapılmıştır. Ayrıca, Türkiye’de ikamet etmeyen yolcuların KDV iadesi işlemlerine aracılık yapan firmaların yetki belgesi başvurularında aranan belgelerde de değişiklik söz konusu olmuştur.
  • Vergilerde pişmanlıkla beyan uygulaması broşürü yayınlanmıştır.
    • Mükelleflerin pişmanlık ve ıslah hükümlerinden hangi şartlarla yararlanacağı ve bu uygulamanın mükelleflere sağladığı avantajlara ilişkin açıklamaların yer aldığı “Vergilerde Pişmanlıkla Beyan Uygulaması Broşürü” güncellenerek kullanıma sunulmuştur. Söz konusu broşürde;
      • Pişmanlık ve ıslah uygulamasının kapsamı,
      • Pişmanlık hükümlerinden kimlerin yararlanabileceği,
      • Pişmanlık ve ıslah kapsamına giren vergiler,
      • Pişmanlık ve ıslah hükümlerinden yararlanma şartları,
      • Pişmanlıkla beyannamenin nasıl verileceği,
      • Pişmanlık zammı oranı ve nasıl hesaplanacağı,
      • Pişmanlık şartlarının ihlalinin sonuçları gibi konularda genel bilgilere ve örneklere yer verilmiştir.
        • Vergilerde Pişmanlıkla Beyan Uygulaması Broşürüne ulaşmak için tıklayınız.
  • 7326 sayılı Yapılandırma Kanunu kapsamında yapılandırma başvuru süresi ve ilk taksitin ödeme süresi Cumhurbaşkanı kararı ile 1 ay uzatılmıştır.
    • 4420 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı gereği, başvuru, bildirim ve beyan süresi 30 Eylül 2021 tarihine, ilk taksitlerin ödeme süresi ise (31 Ekim 2021 tarihi hafta sonuna denk geldiğinden) 01 Kasım 2021 tarihine ertelenen işlemler aşağıdaki gibidir:
      • Kesinleşmiş alacakların yapılandırılması işlemleri,
      • Kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan alacakların yapılandırılması işlemleri,
      • İnceleme ve tarhiyat safhasındaki işlemler neticesinde ortaya çıkan alacakların yapılandırılması ile Vergi Usul Kanunu kapsamında pişmanlıkla veya kendiliğinden verilen beyannamelerin yapılandırılması işlemleri,
      • Matrah ve vergi artırımları,
      • Kasa, ortaklardan alacaklar, stoklar ve demirbaşlar ile ilgili hesapların düzeltilmesi imkanları.
    • Kanun kapsamında tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla aktiflerine kayıtlı bulunan taşınmazlar ile amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerini (sat-kirala-geri al işlemine veya kira sertifikası ihracına konu edilen taşınmaz ve iktisadi kıymetler hariç) yeniden değerleme uygulaması ise 31 Aralık 2021 tarihine kadar devam etmektedir.
  • Mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde 7256 ve 7326 sayılı kanunlar kapsamındaki taksitlerin ödeme süreleri 4419 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla uzatılmıştır.
    • Düzce, Rize, Artvin, Osmaniye, Antalya, Mersin, Adana, Muğla, Kastamonu, Sinop ve Bartın İllerine bağlı bazı yerleşim yerlerinde meydana gelen afetler nedeniyle Bakanlık tarafından mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki dairelere (alacaklı idarelere) 7256 sayılı ve 7326 sayılı sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun kapsamında yapılandıran borçların mücbir sebep halinin başladığı tarih ile sona erdiği tarih arasına rastlayan taksitlerinin ödeme süreleri uzatılmıştır.
    • Yapılan düzenleme ile mücbir sebep hali ilan edilen döneme rastlayan taksitlerden birincisinin ödeme süresi, mücbir sebep halinin sona erdiği tarihi izleyen ayda, sonraki taksitlerin ödeme süreleri bu ayı takip eden ikişer aylık dönemler halinde; belediyelerin bu döneme rastlayan taksitlerinin ödeme süreleri ise mücbir sebep halinin sona erdiği ayı takip eden aydan başlayarak aylık dönemler halinde ödenmesi gerekmektedir.
  • Çok sayıda fırsat sunan yeniden değerleme imkânı için başvuruyu kaçırmayın.
    • Bu konuda başvuru yapmak isteyen mükellefler, avantajlara ilişkin blog yazımıza buradan ulaşabilirler.
      • Konuyla ilgili detaylı tabloyu da buradan inceleyebilirsiniz. Yıl sonuna kadar vakit olmakla birlikte, hesabınızı şimdiden yapmanızda fayda görüyoruz.
    • Bazı madenlerden alınan Devlet hakkı oranlarının %25 artırımlı uygulanması kararlaştırılmıştır.
      • 18 Ağustos 2021 tarih ve 4384 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla alüminyum, bakır, çinko, demir, krom ve kurşun için belirlenen Devlet hakkı oranları %25 artırımlı olarak uygulanacaktır.
      • Devlet hakkı maden istihracı ile sağlanacak gelirden Devlet payına düşen ve ödeme yükümlülüğü ruhsat sahibine ait olan kısımdır. Devlet hakkı, ocaktan çıkarılan madenin ocak başındaki fiyatından alınır.
      • Madenlerde devlet hakkının tespit raporları Yeminli Mali Müşavirler tarafından yazılmaktadır. Yeminli mali müşavirler yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, kaybına uğratılan Devlet hakkından ve kesilecek cezalardan ruhsat sahibi ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.
  • Anayasa Mahkemesi alınan ve iade edilmeyen Güvence Bedelinin mülkiyet hakkı ihlali olduğuna karar verdi. (Karar 18 Ağustos 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır)
    • Enflasyonist ekonomilerde Devletin herhangi bir ad altında aldığı Bedel/Tutarı sahibine zamanında iade etmesi gerekir. Anayasa Mahkemesi’nin güvence bedeliyle ilgili olarak aldığı kararla nakdi güvence karşılığında tahliye edilen kişinin mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir. Her ne kadar meşru amaç yönünden müdahalenin meşru bir amacı olduğu değerlendirilse de müdahalenin kamu yararı ile başvurucuların mülkiyet hakkının korunması arasında olması gereken adil dengeyi başvurucular aleyhine bozduğu ve ölçülü olmadığı sonucuna varılmıştır.
    • Bu nedenlerle Mahkeme tarafından oybirliğiyle, mülkiyet hakkının ihlaline, manevi tazminat ödenmesine ve geç ödeme durumunda faiz uygulanmasına karar verilmiştir. Kararı okumak için tıklayınız.
    • Bu tür konularda şirketlerinizin hukuk ve mali hak ihlalleri konusunda avukat ve Partner uzmanlarımıza başvurabilirsiniz.
  • Akreditasyon Kullanım Ücret ve Paylarına Dair 2021-1 sayılı Tebliğ yayımlanmıştır.
    • Buna göre, yurt içinde faaliyet gösteren akredite kuruluşlardan;
      • Akredite oldukları kapsamlarda yürüttükleri faaliyetler dolayısıyla 2021 yılında elde ettikleri brüt gelirleri toplamı yirmi bin (20.000) Türk Lirası ve altında olanlar ile akreditasyon kapsamındaki faaliyetlerden herhangi bir gelir elde etmeyenler, gelirleri ile ilgili bildirimde bulunur, ancak akreditasyon kullanım ücret/payı ödemez.
      • Akredite oldukları kapsamlarda yürüttükleri faaliyetler dolayısıyla 2021 yılı içinde elde ettikleri brüt gelirlerinin toplamı yirmi bin (20.000) Türk Lirasının üzerinde olanlar, brüt gelirlerinin toplamı üzerinden binde altı (%0,6) oranında hesaplanacak ücret/payı, izleyen yılın Mart ayı sonuna kadar Türk Akreditasyon Kurumunun bildireceği banka hesap numaralarına öderler.
    • Yurt dışında faaliyet gösteren akredite kuruluşlar ise, akreditasyon kullanımı ile ilgili herhangi bir bildirimde bulunmaz ve kullanım ücret/payı ödemez.
    • Yurt içinde faaliyet gösteren kuruluşların kullanım ücret/payı ile ilgili bildirim yapmaması ya da hesaplanan ücret ve payı süresi içerisinde Türk Akreditasyon Kurumu hesaplarına yatırmaması halinde, kuruluş hakkında hem yasal takip işlemi hem de akreditasyonun askıya alınması işlemi başlatılır.
    • Yurt içinde faaliyet gösteren akredite kuruluşların söz konusu bildirimlerini ispat eden mali belgeleri, serbest muhasebeci mali müşavirler veya yeminli mali müşavirler ya da 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61 inci maddesinde sayılan genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe yetkilileri tarafından imzalanıp onaylanır. İmzalı onaylı örneği e-türkak kurumsal hizmet portalına yüklenir ve ihtiyaç duyulması halinde TÜRKAK’a gönderilmek üzere saklanır.

SGK & İŞKUR 

  • 2021/Nisan ve önceki aylara ait olup 9/6/2021 tarihi veya Kanunun ilgili hükümlerinde belirtilen sürelerin sonuna kadar tahakkuk ettiği halde ödenmemiş olan SGK alacakları ile takip ve tahsili SGK’ya verilen alacaklar yapılandırılmaktadır.
    • 27 Ağustos 2021 Tarihli ve 31581 Sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan 4420 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla, 7326 Sayılı Kanun’a ilişkin yapılandırmadan yararlanmak için 31.08.2021 tarihine kadar olan başvuru süresi 30/09/2021 tarihine, ilk taksiti en son ödeme tarihi ise 01.11.2021 tarihinden 30/11/2021 tarihine kadar uzatılmıştır.
  • Asgari ücret desteğinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslarının açıklandığı SGK’nın 2021/28 Sayılı “Asgari Ücret Desteği” konulu Genelgesi 16/08/2021 tarihinde yayınlanmıştır.
  • Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından, başta 18/06/2020 tarihli ve 2020/20 sayılı “İşveren İşlemleri” Genelgesi olmak üzere, geçmiş dönemde yayınlanan ve halihazırda uygulamaya alınan birçok düzenleme, 18 Ağustos 2021 Tarihli ve 31572 Sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’le ilgili mevzuata eklenmiştir.
  • SGK, sahte işyeri tespitlerinin hızlandırılması ve gereksiz emek ve zaman kaybının önüne geçilmesi amacıyla, gerek sahte sigortalı bildiriminde bulunduğu anlaşılan kişilerin aynı fiili yeniden işlemelerinin önüne geçilmesi, gerekse sahte işyerlerinin tespit edilebilmesi için genelge yayımlamıştır.

Teşvik & Ar-Ge

  • Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “Geleneksel Kıyı Balıkçılığının Kayıt Altına Alınması ve Desteklenmesi Tebliği (Tebliğ No: 2021/29)” 27 Ağustos 2021 tarihli ve 31581 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
    • Söz konusu tebliğ ile; deniz ve iç sularda geleneksel kıyı balıkçılığının av, avcılık ve sosyo-ekonomik verilerinin güncellenerek kayıt altına alınması ve sürdürülebilir yönetiminin sağlanması amacıyla, balıkçı gemisi sahiplerine 2021 ve 2022 yıllarında yapılacak desteklemeye ilişkin iş ve işlemlerle ilgili usul ve esaslar düzenlenmektedir.
    • Tebliğ kapsamında; Su Ürünleri Bilgi sisteminde kayıtlı ve Balıkçı Gemileri İçin Su Ürünleri Ruhsat Tezkeresine Sahip, iç sularda faaliyet gösterenlerin tamamı ile denizlerde 12 metreden küçük (12 metre hariç) balıkçı gemileri desteklerden faydalanabilecektir.
    • Aynı balıkçı gemisi ve/veya ruhsat tezkeresi için birden fazla destekleme başvurusu yapılamayacak olup, birden fazla balıkçı gemisine sahip olanlar ise her bir balıkçı gemisi için ayrı ayrı müracaat edebileceklerdir.
    • İlgili Tebliğ ile sadece 2021 yılı destekleme dönemi için; bu Tebliğde belirtilen şartları sağlayan ve Marmara Denizine kıyısı olan Balıkesir, Bursa, Çanakkale, İstanbul, Kocaeli, Tekirdağ ve Yalova illerine kayıtlı balıkçı gemisi sahipleri tarafından, ortağı oldukları su ürünleri kooperatifinden alınan ve bir örneği Ek-3’te yer alan 2020-2021 balıkçılık sezonunda Marmara Denizi’nde (İstanbul ve Çanakkale Boğazları dâhil) avcılık yaptıklarına dair belgenin destekleme başvurusu esnasında ibraz edilmesi halinde, adı geçen illere kayıtlı balıkçı gemisi sahiplerine, her gemi için belirlenen birim destek tutarının iki katı ödeme yapılacaktır.
    • Söz konusu tebliğ ile 18 Kasım 2020 tarihli ve 31308 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Geleneksel Kıyı Balıkçılığının Kayıt Altına Alınması ve Desteklenmesi Tebliği (Tebliğ No: 2020/28) yürürlükten kaldırılmıştır.

Finans & Para

  • SPK, Yatırımcı Tazmin Merkezi Yönetmeliği’nde değişikliğe gitti.
    • Yapılan değişiklikler kapsamında, zaman aşımına uğrayan her türlü emanet ve alacaklar Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne gelir olarak kaydedilmeyecek, bunun yerine merkez tarafından emaneten devralınacak. Zamanaşımına uğrayacak hesaplar için alt sınır da 100 liradan 250 liraya yükseltilirken, tezgâh üstü türev araçlar üzerinden yatırımcı sayısına göre hesaplanan aidatlarda da artırıma gidildi.
  • Bilgi alışverişi kuruluşları ile risk merkezi sistemlerinin yönetim ve denetimine ilişkin Tebliğ BDDK tarafından yenilenmiştir.
    • 2013 tarihli eski Tebliğ yürürlükten kaldırılmış ve yeni Tebliğ 19 Ağustos 2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Tebliğ ile bilgilerin doğruluğunun, güvenliğinin ve güncelliğinin sağlanması ile bağımsız bilgi sistemleri ve iş süreçleri tanımlanmaktadır.
  • Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından 19 Ağustos 2021 tarih ve 31573 sayılı Resmî Gazete ile “Bilgi Alışverişi Kuruluşları ile Risk Merkezlerinin Bilgi Sistemleri Yönetimine ve Denetimine İlişkin Tebliğ” yayımlanmıştır.
    • Tebliğin amacı Risk Merkezi ve bilgi alışverişi kuruluşlarının faaliyetlerinin ifasında kullandıkları bilgi sistemleri yönetiminde ve denetiminde esas alınacak asgari usul ve esasları düzenlemektir.
    • Enflasyon yıllık bazda yüzde 18,95 oldu.
      • Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) temmuzda aylık bazda yüzde 1,8, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 2,46 artış gösterdi. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 18,95 yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 44,92 oldu.
    • Sermaye Piyasası Kurulu, Paya Dayalı Kitle Fonlaması Tebliği’ni yürürlükten kaldırması öngörülen ve hem paya hem de borçlanmaya dayalı kitle fonlamasını düzenleyen III-35/A.2. Sayılı Kitle Fonlaması Tebliğ Taslağı’nı (“Taslak Tebliğ“) kamuoyunun görüşüne sundu.

Diğer Mevzuat

  • Geçici e-Teminat mektupları 31 Aralık 2023 tarihine kadar Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Genel Tebliğin (Sıra no:63) kapsamı dışına alınmıştır.
    • 11/5/2019 tarihli ve 30771 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 63) (e-Teminat Mektuplarının Muhasebe Birimlerine İletilmesi)’ne eklenen geçici madde ile;
      • Geçici e-Teminat Mektuplarının, bankalarca düzenlenmesi ve ETMP aracılığı ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre merkezi takas kuruluşu olarak faaliyet gösteren kuruluşa aktarılması ile bu mektupların doğrulanması, iletilmesi, muhafaza edilmesi, tazmini ve iadesi işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirilmesinin merkezi takas kuruluşu aracılığı ile yürütülmesi işlemleri, 31 Aralık 2023 tarihine kadar tebliğ kapsamına dışına alınmıştır.
      • Geçici e-Teminat Mektuplarına ilişkin işlemler 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na ilişkin ilgili ihale uygulama yönetmelikleri ile ihale dokümanındaki düzenlemeler çerçevesinde yürütülecektir.
  • Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüklerinin hizmetlerinin elektronik ortamda yürütülmesine yönelik ikincil düzenleme yayımlanmıştır.
    • Yönetmelik ile nezaret, otomasyon, e-sevk fişi, uyulacak genel usul ve esaslar, beyanlar, teknik belgeler, tabi kaynak müracaatları, ihalelere ilişkin usul ve esaslar, daimî nezaretçi defteri, sınav ve sertifikasyon, yetkilendirme ve erişim gibi hususlar düzenlenmiştir.
    • Mali anlamda önemli bir konu e-sevk fişidir. Vergi Usul Kanunu’nda yer alan sevk irsaliyesindeki bilgileri ihtiva etmesi gereken bir belge türüdür.
  • Yenilenebilir Enerji konusunda belgelendirme ve destekleme süreçlerine ilişkin başvuru, itiraz ve sonuçlandırmaya ilişkin mevcut süreler 1’er ay uzatılmıştır.
  • Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi (2021-2025) Genelge ile duyurulmuştur.
    • Strateji Belgesinin tamamına https://cbddo.gov.tr/uyzs adresinden ulaşılabilmektedir.
    • 2021/18 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile duyurulan Yapay Zekâ konusu Yönlendirme Kurulu tarafından takip edilecektir.
  • Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından 27 Ağustos 2021 tarih ve 31581 sayılı Resmî Gazete ile Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarıyla tam uyum sağlamak amacıyla “Tek Bir İşlemden Kaynaklanan Varlık ve Yükümlülüklerle İlgili Ertelenmiş Vergi – TMS 12’ye İlişkin Değişiklikler” yayımlanmıştır. Söz konusu değişiklikleri detaylı görüntülemek için tıklayınız.

Bu bülten ile ilgili sorularınız için danışmanlarımızla iletişime geçebilirsiniz.

PDF olarak indirmek için tıklayınız.

Sevgi ve saygılarımızla,

Taxia & Taxademy Ekibi

Tax & International Advisory | Taxia & Taxademy

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir