Sirküler

“Gerçek Faydalanıcı Bilgisi” Bildirimi Zorunluluğu (529 No.lu VUK Genel Tebliğ) Ne Getiriyor?

No: 2021 / 080

Tarih: 9 Ağustos 2021

Konu: “Gerçek Faydalanıcı Bilgisi” Bildirimi Zorunluluğu (529 No.lu VUK Genel Tebliğ) Ne Getiriyor?

Suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanının önlenmesi kapsamında uluslararası standartları belirleyen Mali Eylem Görev Gücü (FATF), finansal kuruluşların (aynı zamanda finansal olmayan belirli iş ve mesleklerin de), aklama ve terörizmin finansmanı konusunda doğrudan veya aracı olarak kullanılmasını engelleyebilmek için özellikle müşterilerin tanınmasına ilişkin (“Know Your Client” veya “KYC” olarak atıf yapılan) oldukça geniş kapsamlı yükümlülükler getirmiştir. Müşterinin tanınmasına ilişkin yükümlülükler aynı zamanda gerçek faydalanıcının tanınmasına/tespit edilmesine ilişkin tedbirleri de kapsamaktadır. Söz konusu tedbirler, özellikle uluslararası şirket yapılanmalarında kullanılan ara şirketler, holding şirketleri veya temsilciler vasıtasıyla elde tutulan şirketlerin tespiti ve doğru vergilendirilmesi (bu gibi yapılanmalar yoluyla vergi planlamasının önüne geçilmesi) için önem arz etmektedir.

Bu kapsamda 13 Temmuz 2021 tarih ve 31540 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan ve yürürlüğe giren “529 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği” ile kurumlar vergisi mükellefleri ile diğer bazı kişilere gerçek faydalanıcı bilgisini bildirme zorunluluğu getirilmiştir.

İlgili tebliğde, tüzel kişiler ve tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin gerçek faydalanıcı bilgisinin güncel, tam ve doğru bir şekilde tespit edilebilmesi amacıyla gerçek faydalanıcının belirlenmesine ve bildirilmesine ilişkin olarak bildirim zorunluluğu getirilen mükelleflerin kapsamı, bildirimin şekli, bildirimde bulunulacak dönem, bildirim verme, zamanı, bildirimin gönderilme usulü ile uygulamaya ilişkin diğer usul ve esasların belirlenmesine ilişkin açıklamalar yer almaktadır.

Gerçek Faydalanıcı (“Ultimate Beneficial Owner” veya “UBO”) kimdir? Tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri nihai olarak kontrolünde bulunduran (bu teşekküllerden elde edilecek ekonomik fayda ve menfaatlerin gerçek sahibi/yararlanıcısı) ya da bunlar üzerinde nihai nüfuz sahibi olan gerçek kişi veya kişileri ifade etmektedir.

  • Gerçek faydalanıcı bilgisi bildirimini, bildirim verme süresinin başladığı 1 Ağustos 2021 tarihi itibarıyla faal olan (tasfiye işlemi devam edenler dâhil) aşağıda sayılan kişiler vermek zorundadırlar.
    • Kurumlar vergisi mükellefleri (geçici vergi ve kurumlar beyannamesiyle),
    • Şahıs şirketleri ve trustler ve benzeri teşekküllerde aşağıda sayılan kişiler (her yıl Ağustos ayı içinde)(Kollektif şirketlerde şirketi temsile yetkili kimse veya ortak, eshamsız komandit şirketlerde komandite ortaklardan biri ve adi ortaklıklar adına en yüksek ortaklık payına sahip kişi, Türkiye’de yönetim merkezi olan veya Türkiye’de mukim yöneticisi olan yabancı ülkede kurulmuş trust ve benzeri teşekküllerin yöneticileri, mütevellileri veya temsilcileri)

Ayrıca Tedbirler Yönetmeliğine göre 5549 Sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasında yükümlü sayılan; Bankalar, Finansman ve Faktöring Şirketleri, Ödeme kuruluşları ile elektronik para kuruluşları, Finansal kiralama şirketleri ve diğer kuruluşlar Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından talep edildiğinde müşterileri tarafından gerçekleştirilen işlemlerin gerçek faydalanıcı bilgisini Başkanlığa bildirmek zorundadır.

  • Gerçek faydalanıcının belirlenmesi konusunda tebliğde yapılan açıklamalar kapsamında dikkate alınması gereken hususlar şu şekildedir;
    • Tüzel kişilerde;
      • Tüzel kişiliğin %25’i aşan hissesine sahip gerçek kişi ortakları,
      • Tüzel kişiliğin %25’i aşan hissesine sahip gerçek kişi ortağının gerçek faydalanıcı olmadığından şüphelenilmesi veya bu oranda hisseye sahip gerçek kişi ortak bulunmaması durumunda, tüzel kişiliği nihai olarak kontrolünde bulunduran gerçek kişi ya da kişiler,
      • Yukarıdaki maddelerde gerçek faydalanıcının tespit edilemediği durumlarda, en üst düzey icra yetkisine sahip gerçek kişi ya da kişiler gerçek faydalanıcı olarak kabul edilerek bildirime konu edilecektir.
  • Bildirim dönemi ve verilme zamanı ile ilgili olarak;
    • Kurumlar vergisi mükellefleri, gerçek faydalanıcı bilgisini geçici vergi beyannameleri ve yıllık kurumlar vergisi beyannamesi ekinde bildirmek zorundadır.
    • Kurumlar vergisi mükellefleri dışında kalan diğer mükellefler ile diğer kişiler; gerçek faydalanıcı bilgisini her yılın Ağustos ayı sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bir form ile elektronik ortamda bildirmek zorundadır.
    • Yukarıda belirtilenlerin yeni mükellefiyet tesis ettirmesi veya daha önce bildirime ekledikleri bilgilerde değişiklik olması halinde, yeni mükellefiyet tesisini veya bilgi değişikliğini, bunların gerçekleştiği tarihi takip eden bir ay içerisinde bildirmeleri gerekmektedir.
    • Ancak tebliğe eklenmiş olan Geçici Madde kapsamında ilk uygulama yılı olan 2021 için gerçek faydalanıcı bilgisi verme yükümlülüğü getirilen kurumlar vergisi mükellefleri dâhil bütün mükellefler ile diğer kişilerin, gerçek faydalanıcı bilgisine ilişkin ilk bildirimlerini en geç 31 Ağustos 2021 günü sonuna kadar elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığına bildirmeleri gerekmektedir.
  • Bildirimin şekli başlıklı Tebliğin 7. maddesi kapsamında;
    • Kurumlar vergisi mükellefleri yıllık ve geçici vergi beyannamelerinin ekinde, Kurumlar vergisi mükellefleri dışında kalan mükellefler ile bildirim yapması gereken diğer kişiler ise İnternet Vergi Dairesinde yer alan açıklamalara uygun şekilde elektronik ortamda İnternet Vergi Dairesi üzerinden “gerçek faydalanıcıya ilişkin bildirim formu” doldurarak bildirim yapacakladır.
    • Bildirim yapma yükümlülüğü getirilen kurumlar vergisi mükellefleri söz konusu beyannameler aracılığıyla; gerçek faydalanıcıların adı, soyadı, vatandaşlıkları, kimlik numaraları ve adresleri, varsa telefon, faks ve elektronik posta bilgileri ile gerçek faydalanıcılığın sebebini bildireceklerdir.
    • Kapsama giren mükellefler ve diğer kişilerin bağlı bulunduğu vergi dairesinden kullanıcı kodu, parola ve şifre almaları gerekmektedir. Kağıt ortamında (elden veya posta ile) bildirim formu kabul edilmeyecektir. Bildirim formunun elektronik ortamda verilmiş sayılabilmesi için sistem üzerinden onaylama işleminin yapılması şarttır. Onaylama işlemi en geç bildirimin verilmesi gereken sürenin son günü saat 23:59’a kadar tamamlanmalıdır.
    • Elektronik ortam dışında gönderilen bildirim verilmemiş sayılacaktır.

Gerçek Faydalanıcı Bilgisi Bildirimi Verme Zorunluluğunun Etkileri Nelerdir?

Söz konusu düzenleme uluslararası ölçekte devam eden vergi kayıp ve kaçağı ile mücadele aksiyonlarının bir parçasıdır ve Türkiye’nin söz konusu gelişmeleri takiben diğer ülkelerin bir süredir kullanmakta olduğu kontrol sistemini kendi iç hukuk sisteminde de tanımlaması ve uluslararası gelişmelere uyumlu hale getirmesi sürecinin önemli bir unsuru olarak değerlendirilebilir. Bu sayede, Türkiye’de kurulmuş ve kurulacak şirketlerin gerçek faydalanıcılarının tespit edilmesi mümkün olacaktır.

Bu bilgiler özellikle yurt dışına kar dağıtımı yapan yabancı sermayeli şirketleri etkileyebilir. Keza, kar dağıtımında gerçek lehdar konusu giderek önem kazanmaktadır ve gerçek faydalanıcının bulunduğu ülkeye göre kar dağıtımında uygulanacak stopaj oranları da değişmektedir. Ancak söz konusu kar dağıtım vergilendirilmesi konusunun sadece iç mevzuat ile düzenlenen bir alan olmadığı, yürürlükte olan çifte vergilendirmeyi önleme (double tax treaty) anlaşmalarının hükümlerinin yerel mevzuat üzerinde hüküm ifade ettiği de dikkate alınmalıdır. Bu anlaşmalarda “gerçek faydalanıcı” kavramı kar dağıtımı dahil farklı maddelerde düzenlenen gelir unsurlarının vergilendirilmesini etkileyebilir. Bu sebeple gerçek faydalanıcı bilgisinin vergi idareleri tarafından elde tutulması ve paylaşılması önemli vergi sonuçları doğurabilir.

Diğer taraftan, şirketlerin “gerçek faydalanıcı” bilgilerinin iç mevzuatımızda düzenlenen “örtülü sermaye” ve “transfer fiyatlaması” gibi şirketlerin ortaklık ve kontrol yapılarına göre ilave vergisel sonuçlar doğurabilecek düzenlemelerin uygulaması bakımından da dikkate alınması gerekecektir.

Bunun yanında, özellikle trust gibi yapıların Türkiye’de bulunan kurucuları (setlor), faydalanıcıları (beneficiaries) veya yöneticilerinin de talep edilmesi durumunda gerçek faydalanıcılara ilişkin bilgileri İdare’ye vermeleri gerekecektir. Özellikle uluslararası bilgi değişiminin başladığını düşündüğümüzde bu tür yapıların tarafları olan kişilerin Türkiye’de vergilendirme konuları ön plana çıkacaktır. Bu konuda dikkatli olunmasında ve uzman görüşü alınmasında fayda bulunmaktadır.

Tüm bu bilgilerin ışığında, gerçek faydalanıcı bilgisine ilişkin bildirimi verme zorunluluğu getirilmesi birçok açıdan Türkiye’de ve yurt dışında bulunan tarafları doğrudan etkilemektedir. Ayrıca, ilk bildirimin 31 Ağustos 2021 günü sonuna kadar yapılması gerektiğini dikkate aldığımızda, kapsama giren, şirket, kurum ve kuruluşların gerçek kişi faydalanıcıları tespit ederek gerekli bildirimde bulunmalarını öncelikle tavsiye ederiz.

Bunun yanında, gelecekte de gerçek kişi faydalanıcılara ilişkin bildirim yapma zorunluluğunun devam etmesi nedeniyle bu konuda bildirim yükümlülüğü getirilen tarafların yükümlülüklerini düzenli olarak takip etmeleri ve İdare’ye gerekli bildirimleri yapmaları da önem arz etmektedir.

“529 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği” in tamamına ulaşmak için tıklayınız.

Bu bülten ile ilgili sorularınız için danışmanlarımızla iletişime geçebilirsiniz.

PDF indirmek için tıklayınız.

Sevgi ve saygılarımızla,

Tax & International Advisory | Taxia & Taxademy

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir