Sirküler Yayınlar

2021-086 / Orta Vadeli Programla Hedeflenen 25 Kalemde Ar-Ge ve Teşvik Stratejileri

No       : 2021-086

Tarih   : 14.09.2021

Konu  : Orta Vadeli Programla Hedeflenen 25 Kalemde Ar-Ge ve Teşvik Stratejileri

Özü

Her sene Orta Vadeli Plan ve Orta Vadeli Mali Plan olarak iki ayrı doküman şeklinde hazırlanan ve orta vadede gelecek hedefleri ve buna ilişkin stratejileri belirleyen bu dokümanlar 20 Mayıs 2021 tarihli ve 7319 sayılı Kanunla 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda yapılan değişiklikle Orta Vadeli Program (OVP) olarak tek başlık altında birleştirilmiştir.

Son olarak 2021-2023 dönemine ilişkin olarak yayımlanan Orta Vadeli Program ve Orta Vadeli Mali Plan kapsamında vergisel hedefleri ele aldığımız “Orta Vadeli Belgeler 2021-2023 Ne Diyor?” başlıklı bültenimizi ve Onbirinci Kalkınma Planının; vizyonu, amacı, hedefleri ve önceliklerini değerlendirdiğimiz 2020-92 numaralı bültenlerimizi sizler için kaleme almıştık. Bu bültenimizde ise; 2022-2024 dönemine ilişkin olarak hazırlanan Orta Vadeli Programı Makroekonomik hedefler ve politikalar kapsamında sunulan Ar-Ge ve teşvik paketleri çerçevesinde sizler için değerlendiriyor olacağız.

Keyifli okumalar dileriz.

Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan ve Türkiye ekonomisinin 3 yıllık yol haritası niteliğini taşıyan 2022-2024 dönemine ilişkin Orta Vadeli Program 5 Eylül 2021 tarihli mükerrer Resmî Gazete’ de yayımlanmıştır.

Merkezi yönetim bütçesinin hazırlanma sürecini başlatan Ora Vadeli Program, makro politikaları, ilkeleri, hedef gösterge niteliğindeki temel ekonomik büyüklükleri, gelecek üç yıla ilişkin toplam gelir ve gider tahminlerini, bütçe dengesi ve borçlanma durumu ile kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarını içeren temel politika dokümanıdır.

Önemi

Orta Vadeli Programın Temel Özellikleri:

  • Kamu ve özel kesim için öngörülebilirliği artıracak bir yol haritası niteliğindedir.
  • Çeşitli alanlarda birbirleriyle tutarlı bir amaç, politika ve öncelikler seti sunmaktadır.
  • Makro politikaların yanı sıra, temel gelişme eksenlerini ve ana sektörleri kapsar.
  • Uzun vadeli amaçlara katkıda bulunacak şekilde, üç yıllık dönemde üzerinde yoğunlaşılacak öncelikleri tespit eder.
  • Uygulamaların sonuçları ve genel şartlardaki değişmeler dikkate alınarak, her yıl yenilenecek dinamik bir yapı arz eder.
  • Üç yıllık perspektife sahiptir.

Orta Vadeli Program, bütçe sürecini başlatarak stratejik amaçlar temelinde kamu politikaları ve uygulamalarını şekillendirmesi ve kaynak tahsisini bu çerçevede yönlendirilmesini amaçlamakta olup, aynı zamanda, kamu ve özel kesim için öngörülebilirliği artırması planlanan bu Program ile son yıllarda sosyal ve ekonomik alanda sağlanan gelişmelerin daha sağlam bir zeminde sürdürülmesi suretiyle güven ve istikrara da katkıda bulunulması hedeflenmektedir.

Çeşitli alanlarda birbirleriyle tutarlı bir amaç, politika ve öncelikler seti sunan Orta Vadeli Program, makro politikaların yanı sıra, temel gelişme eksenlerini ve ana sektörleri kapsamaktadır.

Temel Parametreler

Temel metinlerde kullanılan önemli parametreler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

202220232024
GSYH Büyümesi (%, Sabit Fiyatlarla)5,05,55,5
GSYH (Milyar Dolar, Cari Fiyatlarla)8509251.002
Kişi Başına Milli Gelir (GSYH, Dolar)9.94710.70311.465
TÜFE Yılsonu (%)9,88,07,6
İşsizlik (%)12,011,410,9
İstihdam (%)46,146,947,8

Orta Vadeli Programda temel makroekonomik göstergeler yanında, bütçe giderlerine ilişkin temel politikalar, bütçe gelirlerine ilişkin temel politikalar, merkezi yönetim bütçe büyüklükleri ve merkezi yönetim bütçe açığının finansmanı ile kurumsal ödenek teklif tavanları ile bütçe sürecine ilişkin hususlar yer almaktadır.

Bütçe Gelirlerine ilişkin olarak öngörülen temel politikalar, kamu kurum ve kuruluşları kadar mükellefler için de özellikle önemli tahmin, politika öncelikleri ve inisiyatifleri yansıtması açısından önem arz etmektedir.

Ne Diyor?

Makroekonomik Hedefler ve Politikalar (OVP)

Orta Vadeli Programın “Makroekonomik Hedefler ve Politikalar” başlığı altında; Büyüme, Yeşil Dönüşüm, İstihdam, Fiyat İstikrarı, Ödemeler Dengesi, Fiyat İstikrarı ve Kamu Maliyesi olmak üzere toplam yedi alt başlık halinde temel politika ve hedefler özetlenmiştir. Bu kapsamda öngörülen temel politikalar şunlardır;

  1. Makroekonomik istikrar, düzenleyici çerçeve ve iş ortamı güçlendirilerek sanayi sektöründe teknoloji seviyesi yüksek sabit sermaye yatırımları ve doğrudan yabancı yatırımlar özendirilecektir.
  2. Yatırım teşvik sisteminde sadeleşme sürecine devam edilecek, yenilikçi ve katma değerli üretime yönelen, öz sermaye ağırlıklı gerçekleştirilen, küresel değer zincirinin bir parçası olan ve bölgesel kümelenme öncelikleriyle uyumlu yatırımlara münhasıran destek sağlanacaktır.
  3. KOBİ’ler başta olmak üzere firmaların modern teknolojiler ve iş modelleriyle çalışma kapasiteleri geliştirilecek, verimlilik arttırılacak, bölgesinde veya sektöründe rekabetçi olan ve hızlı büyüyen KOBİ’lerin kurumsal gelişim projeleri önceliklendirilecek, salgın sonrası dönemdeki yeni düzene uyumlarını hızlandırmak için KOBİ’lerin dijital dönüşüm projeleri desteklenecektir.
  4. Sanayileşme İcra Komitesi tarafından yenilik, yerlileşme ve teknoloji transferi içeren kamu alımları ve politikaları yoluyla Ar-Ge’den ticarileşmeye kadar uçtan uca tüm süreci kapsayacak özel modeller geliştirilerek, öncelikli sektörlerde kritik bileşenler başta olmak üzere üretimdeki yerli katkı oranı arttırılacaktır.
  5. Fikri mülkiyet varlıklarının değerlemesine dönük çalışmalar hızlandırılacak, değerlenmiş ve patent gibi gayri maddi varlıkların şirket bilançolarına ve ülke ekonomisine katkısı arttırılacak, üniversitelerde, araştırma kurumlarında ve Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde geliştirilen patentli teknolojilerin sanayiye etkin bir şekilde aktarılması sağlanacaktır.
  6. Başta yükselen ve yıkıcı teknolojiler olmak üzere yeni açılacak çağırılar ile Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programının uygulanmasına etkin bir şekilde devam edilecektir.
  7. Çığır açıcı teknolojilere yönelik yeni Ar-Ge projeleri başlatılacak, kuantum, yapay zekâ, biyoteknoloji, genetik, yeni nesil nükleer enerji gibi alanlarda öncül araştırmalar desteklenecektir.
  8. Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin niteliği arttırılarak Ar-Ge ve yenilik kapasitesi güçlendirilecek, teknoloji standartlarının belirlendiği yurtdışı komitelerde özel sektörün daha fazla temsil edilmesi teşvik edilecektir.
  9. Düşük teknolojili ürünlerin yoğun olduğu sektörlerde kalite, tasarım ve markalaşmayı sağlayacak politikalar izlenerek ihracatın katma değeri arttırılacaktır.
  10. Yüksek teknoloji ürünlerinin üretileceği, büyük ölçekli yerli ve yabancı yatırımların yer alacağı, etkin yönetişim modeline sahip yeni nesil endüstri ve teknoloji bölgeleri kurulacaktır.
  11. Sanayi, ticaret, ulaştırma, çevre ve enerji alanlarında yeşil dönüşüm ve döngüsel ekonomiye geçişi destekleyici yeni yaklaşımlar, dış finansman imkânları da dikkate alınarak destek ve kredi teşvik mekanizmaları çerçevesinde hayata geçirilecek; başta geri dönüşüm teknolojileri olmak üzere verimlilik artıran ve sera gazı emisyon artışını sınırlamayı hedefleyen yatırımlar desteklenerek uluslararası ticaret alanında iklim değişikliği politikalarıyla uyumlu şekilde ihracatın rekabet gücü arttırılacaktır.
  12. Yeşil dönüşümü hızlandırmak amacıyla Ar-Ge çalışmaları desteklenerek yeşil üretim için gerekli teknolojiler geliştirilecek ve yaygınlaştırılacaktır.
  13. Yeşil OSB ile yeşil endüstri bölgesi sertifikasyon sistemi tamamlanarak, çevreye duyarlı, sürdürülebilir sanayi ve döngüsel ekonomi alanları oluşturulmasına hız verilecektir.
  14. Çevreye duyarlı yatırımların finansmanı amacıyla uluslararası standartlara uyumlu rehber hazırlanarak yeşil tahvil ve sukuk ihraçları teşvik edilecektir.
  15. Küresel iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini en aza indirmek amacıyla enerji ve üretim kaynaklarını verimli bir şekilde kullanan, çevre dostu üretime yönelik yatırımlar desteklenecektir.
  16. Finansal sektörün düzenleyici çerçevesi sanayinin yeşil dönüşümünü kolaylaştıracak şekilde düzenlenecektir.
  17. İstihdam teşviklerine ilişkin etki değerlendirmesi yapılarak teşviklerin sade ve etkin bir yapıya kavuşturulması, makroekonomik hedefler ve bütçe ile uyumu sağlanacaktır.
  18. Dijitalleşme ve yeşil dönüşüm alanları başta olmak üzere geleceğin işlerine yönelik farkındalık geliştirilecek, bu alanların bölgesel ve sektörel dönüşümünde mevcut istihdam durumu, yeni istihdam olanakları ve becerilere yönelik çalışmalar yapılacaktır.
  19. Eğitim-istihdam-üretim ilişkisini güçlendirmek için yenilikçi eğitim sektör iş birlikleri arttırılarak mesleki eğitim programlarının aynı zamanda dijital ekonominin değişen gereklerine cevap verecek şekilde uyumlaştırılması sağlanacaktır.
  20. Girişimcilik eğitimlerinin aktif işgücü programları içindeki payı arttırılacak, girişimcilere yönelik danışmanlık hizmetleri dijital imkanlardan da faydalanılarak geliştirilecektir.
  21. İhracat yükünün daha hızlı ve kaliteli lojistik sunumuyla hedef pazarlara ulaştırılmasını teminen ihracat odaklı izinli gönderici sistemi yaygınlaştırılacaktır.
  22. Başta e-ihracat olmak üzere hizmet ihracatına yönelik destekler etkinleştirilecek ve yeni destek mekanizmaları geliştirilecektir.
  23. Serbest bölgelere yüksek teknoloji içeren yatırımlar çekilerek ülke rekabet gücü arttırılacaktır.
  24. Ülkede faaliyet gösteren uluslararası firmaların Ar-Ge ve Tasarım Merkezi yatırımları özendirilecektir.
  25. Teknolojik imkân ve araçlar, nitelikli insan kaynağıyla birleştirilerek finansal sektörün boyutuna, karmaşıklığına ve gelişimine uygun “denetleyici teknolojiler” odaklı yeni denetim uygulama ve metodolojileri hayata geçirilecektir.

Bu bülten ile ilgili sorularınız için danışmanlarımızla iletişime geçebilirsiniz.

PDF indirmek için tıklayınız.

Sevgi ve saygılarımızla,

Tax & International Advisory | Tax & Innovation

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir