Duyuru Sirküler Yayınlar

2020-99 Uluslararası Mali / Vergisel Gelişmeler (3 Aylık)

Uluslararası Bülten 

No          : 2020-99

Tarih     : 1 Eylül 2020

Konu     : Uluslararası Mali / Vergisel Gelişmeler (3 Aylık)

Merhaba, değerli okurlarımız,

Uluslararası vergi ve finansın önemine binaen birlikte çalıştığımız yurt dışı networkler ile OECD ve Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlardan gelen bilgileri de süzerek bu alandaki gelişmeler konusunda da bilgi ve değerlendirmelerimizi sizlerle paylaşmayı bir sorumluluk olarak görüyoruz.

Bu çalışmamızda son dönemdeki önemli uluslararası vergi ve finansal gelişmeler ele alınmış olup, iş dünyasını ve özellikle çok uluslu Türk şirketlerini de yakından ilgilendiren uluslararası vergilendirmeye ilişkin aşağıdaki konulara yer verilmektedir:

Bu vesile ile tüm dünyaya daha sağlıklı ve huzurlu günler dileriz.

Bültenimizin başlıklar halinde özeti şu şekildedir;

  • Birleşmiş Milletler Model Vergi Anlaşmasının Dijital Ekonomiye Yönelik Olarak Güncellenmesi
  • G20 Maliye Bakanları Toplantısı
  • OECD’nin GİG Ekonomisine Yönelik Model Kuralları
  • OECD’nin Çok Uluslu Şirketlerin Vergi Davranışlarına İlişkin Yeni Kurumlar Vergisi İstatistikleri
  • Avrupa Birliği Vergi Gözlem Grubu
  • Avrupa Birliğinde COVID-19 ile İlgili Vergi Düzenlemeleri
  • Avrupa Birliği Komisyonu Görüşü: COVID-19 Yardımları Vergi Cennetlerine Fayda Sağlamamalı
  • Devlet Yardımlarına İlişkin Apple Davası

Türkiye’deki gelişmeler kapsamında ise;

  • Türkiye’nin “İkili Sosyal Güvenlik Sözleşmeleri”, “Yatırımların Karşılıklı Teşviki Anlaşmaları” ve “Çifte Vergileme Önleme Anlaşmaları” na dair son güncel bilgiler,
  • 1 Eylül 2020’de yayımlanan 4 seri numaralı Transfer Fiyatlandırması Tebliği çerçevesinde yapılacak olan düzenlemeler kapsamında mükelleflerin hazırlayıp sunması gereken bildirim ve raporlar.
  • Türkiye açısından çok önemli sonuçlar doğuracak olan ve TBMM’ye sunulan Çok Taraflı Vergi Anlaşmalarının Uyumu Yasası ile,
  • Finansal hesap bilgilerinin diğer ülkelerle karşılıklı olarak paylaşılmasında gelinen son nokta paylaşılacaktır.

Şimdi önce ana başlıklar sonra da detayları ele alalım.

Uluslararası Vergi Dünyasındaki Son Gelişmeler

1. Birleşmiş Milletler Model Vergi Anlaşmasının Dijital Ekonomiye Yönelik Olarak Güncellenmesine Karar Verilmiştir

“Vergi Konularında Uluslararası İş birliği İle Görevli Birleşmiş Milletler (BM) Uzmanlar Komitesi”, 20. oturumunda, “Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkeler arasında BM Çifte Vergilendirmeyi Önlemeye Yönelik Model Anlaşması”na dijital ekonominin vergilendirmesine yönelik hükümler eklemeyi kabul etmiştir.

Uzmanlar Komitesi ayrıca “Birleşmiş Milletler Gelişmekte Olan Ülkeler için Transfer Fiyatlandırması Uygulama Rehberi”nde yapılan güncellemeleri de kabul etmiştir. Ayrıca, BM Model Vergi Anlaşmasına ilişkin yorumlara yönelik yapılan değişiklikler de onaylanmış ve son olarak, çevre vergisi konularında vergi uyuşmazlıklarını önleme ve çözme ile ilgili yeni bölümler BM Rehberine dahil edilmek üzere onaylanmıştır.

2. G20 Maliye Bakanları Toplantısı Gerçekleştirildi

G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları, 18 Temmuz 2020 tarihinde düzenledikleri online toplantıda tüm dünyayı etkileyen COVID-19 krizine rağmen yıl sonuna kadar dijital ekonomimin vergilendirilmesine ilişkin yeni kurallar üzerinde mutabakata varılması yönündeki taahhütlerini yinelediler.

Bakanlar tarafından yapılan açıklamaya göre, reformun her iki ayağı (Pillar 1 and Pillar 2) üzerinde çalışılmaya devam edilecek. “Birinci ayağa ilişkin reform”, çokuluslu şirket grubunun müşterilerinin bulunduğu ülkelere grup geliri üzerinden ek vergi alma hakkı sağlayacak. “İkinci ayağa ilişkin reform ise, çok uluslu grup gelirine yönelik olarak yeni ve uluslararası olarak koordine edilmiş asgari bir vergi uygulanmasına ilişkindir.

Bazı ülkeler, her iki ayaktaki reformları bağımsız olarak uygulama fikrini desteklerken, kimi ülkeler de iki ayağın bir paket olarak benimsenmesi ve uygulanması yönünde görüş belirtmişlerdir. Bu konudaki çalışmalar devam ettiği için henüz G-20 ülkeleri nihai bir uzlaşıya varmış durumda değillerdir ancak sene sonu itibariyle bir uzlaşıya varılacağı yönündeki taahhütlerini tekrarlamışlardır.

3. OECD, GİG Ekonomisi Olarak Adlandırılan Platform İşleten Şirketler Tarafından Yapılacak Vergi Raporlamasına Yönelik Model Kuralları Yayınladı

3 Temmuz 2020 tarihinde OECD tarafından, paylaşım ve “GİG ekonomisi”[1]nde satış yapan taraflara aracılık yapan platform işleticisi şirketler tarafından vergi raporlaması yapılabilmesi için model kurallar yayınlanmıştır. Dijital ekonomide yaşanılan vergi sorunları dikkate alındığında bu çalışma vergi konularında bilgi değişimi yoluyla şeffaflığın sağlanması için atılmış önemli bir adımı temsil etmektedir.

Model, hizmetlerini belirli bir yazılım aracılığıyla kullanıcılara sunmak isteyen satıcılarla sözleşme yapan kuruluşlar gibi platform işleten şirketlerin vergi raporlaması gerçekleştirmeleri için gerekli olan kuralları düzenlemektedir. Modelde yer verilen kuralların ülkeler tarafından benimsenmesi, vergi mükelleflerinin vergiye uyumlarını artıracağı ve yüklerini azaltacağı düşünülmektedir.

OECD’nin bu yöndeki hedefi, platform üzerinden satış yapan şirketlerin ilgili ülke tarafından uygulanacak raporlama kurallarını standart hale getirmektir.

4. OECD’nin Yeni Kurumlar Vergisi İstatistikleri, Çok Uluslu İşletmelerin Faaliyetleri Hakkında Önemli Bilgiler İçermektedir

8 Temmuz 2020’de OECD tarafından yayınlanan yeni veriler, 26 ülkede bulunan ve dünya çapında 100’den fazla ülkede faaliyet gösteren yaklaşık 4.000 çok uluslu işletme grubunun küresel vergi ve ekonomik faaliyetleri hakkında toplu bilgiler sunmaktadır.

Yeni istatistikler vergi öncesi kar, ödenen gelir vergisi (nakit bazlı), tahakkuk eden kurumlar vergisi, ilişkisiz ve ilişkili taraflardan elde edilen gelirler, çok uluslu şirketlerin küresel düzeyde ödedikleri vergiler ve ekonomik faaliyetleri hakkında çok sayıda veriyi içermektedir.

Veriler bazı sınırlamalar içermekle birlikte yeni istatistikler bir dizi önemli sonuçları da içermektedir. Bu konular arasında en dikkat çeken konu ise ülke bazlı raporlamadır. (Country-by-Country Reporting)

Yeni veriler ülke bazlı raporlama konusunda önemli mesajları içerisinde barındırmakta olup, özetle aşağıdakileri içermektedir.

  • Kârın beyan edildiği yer ile ekonomik faaliyetlerin gerçekleştiği yer arasında göze çarpan farklılıklar bulunmaktadır.
  • Kurumlar vergisi oranının sıfır olduğu ve yatırım merkezi olarak bilinen ülkelerde çalışan başına gelir daha yüksek olma eğilimindedir.
  • Ortalama olarak, ilişkili taraf gelirlerinin toplam gelirler içindeki payı yatırım merkezlerinde bulunan çok uluslu şirketler için daha yüksektir.
  • Ticari faaliyetlerin dağılımı ülkeler arasında farklılık gösterirken, yatırım merkezlerindeki baskın ticari faaliyetler “iştirak hisselerini elde tutma (holding faaliyeti) ve diğer öz kaynağa dayalı finansal araçların yönetimi” şeklindedir.

Tüm bu veriler çok uluslu şirketlerin davranışlarını ve faaliyetlerinin vergilendirilmesini önemli ölçüde etkilemektedir. Bu raporlar vergi risklerini değerlendirmek amacıyla çok uluslu şirketleri analiz etmek için gerekli bilgileri sağlamaktadır.

OECD tarafından yayınlanan istatistikler göstermektedir ki yakın zamanda uluslararası vergi incelemelerinin temel kaynaklarının başında ülke bazlı raporlardan alınan veriler gelecektir. O nedenle, ülke bazlı raporlama kayaklı risklerin önceden belirlenerek tedbir alınması önem arz etmektedir.

5. Avrupa Birliği Vergi Gözlem Grubu Kuruyor

Avrupa Birliği Komisyonu, 6 Temmuz 2020 tarihinde vergi konularında gözlemde bulunma ile görevli uzmanlardan oluşan bir grup oluşturulması için çağrıda bulunmuştur. Bu yönde bir grup oluşturulmasına yönelik teklif, Avrupa Parlamentosu tarafından başlatılan eylemlerin uygulanması açısından ilk aşamayı temsil etmektedir.

Asıl amaç, vergi uzmanlarından oluşan bağımsız ve uzmanlaşmış bir grup oluşturmak ve grubun, vergi kaçakçılığı ve agresif vergi planlaması alanlarında özgün ve nitelikle birtakım araştırmalar yapmasını teşvik etmektir. Oluşturulacak grubun temel odak noktası kurumlar vergisi olacaktır. Vergilendirme ile ilgili bilgilerin anlaşılır bir şekilde kamuya yayılması vergi gözlem grubunun görevleri arasında yer almaktadır.

Grubun, Avrupa sivil toplumunun rolünden, adil vergilendirme tartışmaları ve KDV kaçakçılığına kadar birçok konuyu ele alması beklenmektedir. AB Komisyonu’nun çağrısı, Avrupa Parlamentosunda vergi konularında daimî bir alt komitenin oluşturulması şeklindeki yeni adımları da getirmesi beklenmektedir.

6. Avrupa Birliğinde COVID-19 ile İlgili Vergi Düzenlemeleri Yapılıyor

3 Temmuz 2020’de 2011/16 AB Direktifinin (DAC6) Covid-19 nedeniyle uygulama tarihlerinin ertelenmesi hakkında üye devletler siyasi anlaşmaya vardı. Buna göre, sınır ötesi işlemler ve düzenlemeler konusunda raporlama ve bilgi değişiminin yürürlüğe girmesi için üye devletlere altı aylık bir ertelemeye gitmelerine izin verildi.

27 Mayıs 2020 tarihinde, Covid-19 dolayısıyla AB Üye Ülkelerini ve ekonomilerin karşı karşıya kaldığı krizin atlatılmasına yönelik bir plan sunmuştu. Bu kapsamda, AB kaynaklı yardımların Üye Devletler için sürdürülebilir ve adil olmasını sağlamak amacıyla, AB Komisyonu “New Generation EU” adı altında 750 milyar Avro değerinde yeni bir yardım paketi üzerinde uzlaşıya vardı.

Bunların yanında, 15 Temmuz 2020 tarihinde AB Komisyonu uzun vadeli vergi reform paketi açıkladı. Hazırlanan vergi paketi üç başlıkta reformu içermektedir.

  • İlk olarak hem doğrudan hem de dolaylı vergileri kapsayan 25 farklı konuyu içeren eylem planı oluşturulacaktır.
  • İkinci olarak ise, AB üye ülkelerinin mali idareleri arasında iş birliğine yönelik kurallarda değişiklikler yapılacaktır.
  • Son olarak da vergi konularının iyi yönetimine yönelik kamuoyu iletişimin geliştirilmesi için reform öngörülmektedir.

7. AB Komisyonu, Covid-19 Yardımlarının Vergi Cennetlerine Fayda Sağlamaması Gerektiğini Düşünüyor

14 Temmuz 2020 tarihinde AB Komisyonu, Avrupa Birliği Hükümetleri tarafından Covid-19 kapsamında yapılan vergi indirimi gibi önlemlerin hiçbir şekilde bir vergi cennetiyle bağlantılı olmaması yönünde önerge sundu. Yeni getirilecek kurallar, Covid-19 salgını nedeniyle yapılan devlet yardımları ile vergiden kaçınma arasındaki ilişkiyi tanımlamayı amaçlamaktadır. Bağlayıcı olmayan önergenin uygulanıp uygulanmaması ise üye devletlerin kendilerine bırakılmaktadır.

AB tarafından yapılan söz konusu tavsiyeye göre, devlet desteklerinden yararlanan teşebbüsler, herhangi bir şekilde bir vergi cenneti ile veya daha da önemlisi AB ile mali konularda bilgi değişimine yönelik iş birliği içinde olmayan ülkeler ile bağlantılı olmamalıdır.

Dolayısıyla, AB Covid-19 yardımından yararlanan kişilerin vergi mukimliklerinin veya Amerikan Samoası, Cayman Adaları, Fiji, Guam, Umman, Palau, Panama, Samoa, Seyşeller, Trinidad ve Tobago, ABD Virgin Adaları veya Vanuatu şeklindeki ülkelerin kanunlarına göre kurulmuş şirketler olmaması istenmektedir.

Bunun yanında, devlet desteğinden yararlanan vergi mükellefleri bu ülkelerdeki hissedarlar tarafından doğrudan veya dolaylı olarak kontrol edilmemeli ve ilgili mükellefler, yine bu ülkelerdeki iştirakler veya şubelere sahip olmamalıdır.

8. Apple Avrupa Birliğine Karşı Büyük Vergi Savaşını Kazandı

Avrupa Birliği’nin en yüksek ikinci mahkemesi, teknoloji devi Apple’ın devlet yardımı (state aid) nedeniyle İrlanda’ya vergi borcu olmadığı yönünde karar verdi.

Apple, bloğun en yüksek ikinci mahkemesinin AB anti-tröst yetkililerinin Şirketin İrlanda’ya borçlu olduğunu iddia ettiği 13 milyar Avroluk (14,8 milyar dolar) vergiyi ödemeyeceği yönünde aldığı karar ile büyük bir zafer kazanmış oldu.

Apple için sevindirici bir haber olsa da devlet yardımı ile ilgili diğer büyük davaları dikkate alırsak AB vergi gündemi daha da ısınacak gibi görünüyor. Keza bu tür davaların AB ülkeleri tarafından kaybedilmesi, bir yerde AB dijital hizmet vergisinin önünü hızlı açabilir.

Türkiye’de Gerçekleşen Önemli Uluslararası Vergisel ve Mali Gelişmeler

9. Türkiye’nin İmzaladığı Yatırımların Karşılıklı Teşviki Anlaşmalarının Sayısı Artmaktadır.

  • Türkiye’nin imzalamış olduğu “Yatırımların Karşılıklı Teşviki Anlaşmaları”nın sayısı artmaktadır.
  • Müzakereleri “Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü” tarafından yürütülen, 108 ülkeyle imzalamış olduğumuz “Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması (YKTK) Anlaşması” bulunmaktadır. Bu anlaşmalardan 81 tanesi yürürlüktedir.
  • Yabancı bir ülkede yatırım yapan yatırımcılar için büyük önem taşıyan; yatırımcıya ev sahibi ülke tarafından uygulanacak muamelenin sınırlarının belirlenmesi, yatırım yaptıkları ülkelerdeki temel hak ve menfaatlerinin uluslararası hukuk temelinde korunması, kar transferlerinin güvence altına alınması, ev sahibi devletçe yapılması muhtemel kamulaştırma işlemlerinin şartlarının belirlenmesi ve uyuşmazlık halinde uluslararası tahkime başvurulması gibi “olmazsa olmaz” hükümler içeren temel nitelikte anlaşmalardır.[2]
  • Genel olarak YKTK Anlaşmaları, yabancı yatırımcılara milli muamele ve en çok gözetilen ulus (MFN) prensipleri çerçevesinde muamele edilmesini, kamulaştırma veya devletleştirme halinde yatırımın gerçek bedelinin gecikmeksizin ödenmesi ve transferini, transferlerin gecikmeksizin yapılmasını, savaş veya iç karışıklık hallerinde milli muamele ilkesi çerçevesinde zarar gören yatırımcılara tazminat ödenebilmesini ve yatırımcılarla devlet arasında herhangi bir uyuşmazlığın ortaya çıkması halinde yabancı yatırımcıların daha objektif ve hızlı işlediği gerekçesiyle tercih ettiği uluslararası tahkim imkanının tanınmasını garanti altına almaktadır.
  • En son Mart ve Nisan aylarında Cibuti, Karadağ, Özbekistan ve Zambiya ile bu anlaşmaların onaylanması hakkında Kararnameler yayımlanmıştı. 8 Mayıs 2020 tarihli Cumhurbaşkanı Kararıyla da Kırgızistan ile olan Anlaşma’nın yürürlüğe girdiği tarih belirlenmiştir. 9 Nisan 2018 tarihinde Ankara’da imza edilen bu Anlaşmanın yürürlük tarihi 18 Mart 2020 olacaktır.
  • Bu anlaşmaların tamamı ve Covid-19 sürecinde önemine ilişkin bir Rehberi yakında sizlerin istifadenize sunuyor olacağız.

10. Çok Taraflı Vergi Anlaşmalarının Uyumu Yasa Olarak TBMM’ye Sunulmuştur.

MLI-Çok Taraflı Vergi Anlaşmalarının Uyumu: Türkiye’nin de taraf olduğu Uluslararası Vergi Anlaşmalarının otomatik uyum mekanizmasını öngören çok taraflı uyum anlaşması (MLI-Multilateral Legal Instrument) yasalaşması için TBMM’ye yasa teklifi olarak sunulmuştur.

  • Teklif (2/2935 sayılı) ile; taraf ülkeler bakımından çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının özüne dokunmadan bu anlaşmalarda Hazine gelirlerinin azalmasına neden olmayacak değişikliklerin yapılmasını ve söz konusu anlaşmaların uluslararası standartlara uyumlu hâle getirilmesini amaçlayan Sözleşme’nin bildirim ve çekincelerle birlikte onaylanmasının uygun bulunması öngörülmektedir.
  • Konuyla ilgili olarak şirket ortağımız sayın Şaban Küçük tarafından hazırlanan ve Lebib Yalkın Mevzuat Dergisinin 170 numaralı Şubat 2018 sayısında yayımlanan “Çok Taraflı Enstrüman (MLI): Uluslararası Vergi Anlaşmalarının Uygulanmasında Yeni Bir Yöntem Yeni Bir Dönem” başlıklı makalesine linkten ulaşabilirsiniz.
  • Anlaşmanın etkileri ve Türkiye’de iş yapan yatırımcı ve vergi mükellefleri için sonuçlarını takip edip ayrı bir bilgi notu ile sizlere iletiyor olacağız.

11. Türkiye’nin İmzaladığı İkili Sosyal Güvenlik Sözleşmelerinin Sayısı Artmaktadır.

  • Türkiye’nin ikili sosyal güvenlik sözleşmelerinin sayısı 32’yi bulmuştur.
  • En son Moğolistan ve Kırgız Cumhuriyeti ile imzalanan Sosyal Güvenlik Anlaşmaları Nisan 2020 için uygun bulunmuştu. Kırgızistan ile olan Anlaşmanın onaylanmasına 2 Temmuz tarih ve 2726 sayılı ve 23 Temmuz tarih ve 2777 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onay verilmiştir.
  • Moldova ile Türkiye arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Anlaşmasının uygulanmasına ilişkin idari anlaşmanın onaylanmasına dair 2472 sayılı Karar 22 Nisan 2020 tarihli Resmî Gazetede yayımlanmıştı.
  • Bu anlaşmalar taraf ülke vatandaşlarının eşit işlem görmesi, sigortalılık birleştirmesi, sağlık, aile, yaşlılık, ölüm vb. yardımlarından yararlanma, uygulanacak sigorta kolları, aylıkların hesaplanması, hizmet birleştirmesi, anlaşmazlıkların çözümü gibi sigortalıları ilgilendiren çok önemli konuları düzenlemektedir.
  • Sosyal güvenlik anlaşmalarının uygulama şekli ve bu konudaki hak ve yükümlülükleriniz için 2020-14 sayılı Rehberimize göz atabilirsiniz.

12. Türkiye’nin İmzaladığı Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarının Sayısı Artmaktadır.

  • Türkiye’nin çifte vergileme önleme anlaşmalarının sayısı artmaktadır. En son Arjantin ile imzalanan Anlaşma 16 Mayıs 2020 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 2546 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla onaylanmıştır.
  • Türkiye’nin imzaladığı 93 anlaşmadan 86 tanesi yürürlüktedir. Bu anlaşmalardan 27 tanesi AB üyesi ülkelerle imzalanmıştır. Ayrıca, Lüxemburg, Singapur, Malezya, Güney Afrika ve Belçika ile imzalanmış mevcut anlaşmaları tadil eden protokoller mevcuttur.
  • Diğer 5 ülkeyle ise; ya ikinci revize edilmiş anlaşma yapılmış ya da yeniden bir anlaşma imzalanmıştır. Ayrıca Türkiye’nin çok taraflı bilgi değişimi sözleşmelerine ve mevcut anlaşmalarda yer alan bilgi değişimi maddelerine ek olarak, Jersey, Guernsey, Man Adası, Bermuda ve Cebelitarık ile imzalanmış bilgi değişim anlaşmaları bulunmaktadır.
  • Müzakereleri Devam Eden Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları: Hollanda, İsveç ve Lüksemburg ile mevcut anlaşmaların revize edilmesi, Afganistan, Gana, Kamerun, Küba, Libya, Mali, Mozambik, Nijerya, Sri Lanka ve Tanzanya ile ÇVÖA imzalanması için müzakereler ise devam etmektedir.
  • En son Arjantin ile yapılan Anlaşma’nın yürürlüğe girmesine ilişkin 28 nci maddesine göre Anlaşma; her iki devletin söz konusu anlaşmanın yürürlüğe girmesi için öngörülen kendi iç yasal işlemlerinin tamamlandığını birbirlerine diplomatik yollarla bildirildikleri son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girecektir.

13. Yeni Raporlama Standartlarını Belirleyen 4 seri numaralı Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği 1 Eylül 2020’de Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

  • Transfer Fiyatlandırması Taslak Tebliği Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından görüş ve önerilere açılmış ve çok uzun bir süre sonra Tebliğ Taslağı GİB sayfasından kaldırılmış ve en son 1 Eylül 2020 günü 31231 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
  • Özet olarak incelemek gerekirse; Taslak Tebliğdeki çoğu hususun korunduğu, tereddüt edilen bazı hususların düzeltildiği ve ilave edilen örneklerle konuların açıklandığı, ilk ülke bazlı raporlama bildirim formunun 2019 hesap dönemi için 30 Ekim 2020 tarihine kadar elektronik ortamda verilebileceği ve kurumlar vergisi beyannamesi ekinde yer alan transfer fiyatlandırması formunda her bir ilişkili kişi bazında yıllık toplam net tutarı 30.000TL net tutarı geçmeyen mal veya hizmet alım ya da satım işlemlerinin yer verilmesi gerekmediği hususları eklenmiştir.
  • En son, 25 Şubat 2020 tarihli Resmî Gazete’de yayınlanan 2151 sayılı “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi” ile transfer fiyatlandırması mevzuatında çeşitli değişiklikler yapılmıştı. Bu Kararname ve 4 nolu Tebliğe göre, Kararname’de belirlenen hadleri aşan şirketler genel rapor (masterfile), yıllık transfer fiyatlandırması raporu (local file) ve ülke bazlı raporlama (Country-by-Country Reporting) şeklindeki üçlü dokümantasyon yükümlülüklerine tabi olacaktır.
  • Yapılan düzenlemelerde ilişkinin doğrudan veya dolaylı olarak ortaklık kanalıyla oluştuğu durumların örtülü kazanç dağıtımı kapsamında sayılması için en az %10 oranında ortaklık, oy veya kâr payı hakkının olması şartı aranacağı belirtilmektedir.
  • Yeni düzenleme ile transfer fiyatlandırması belgelendirme yükümlülüklerini tam ve zamanında yerine getiren mükellefler için %50 oranında indirimli vergi ziyaı cezası uygulaması öngörülmüştür. Böylece, ödevlerini tam ve zamanında yerine getiren mükellefler ile hiç yerine getirmeyen ya da eksik yerine getiren mükellefler arasında bir ayrım yapılması söz konusu olmuştur.
  • Kararname’de belirlenen hadleri aşan şirketlerin genel rapor (masterfile), yıllık transfer fiyatlandırması raporu (local file) ve ülke bazlı raporlama (Country-by-Country Reporting) şeklindeki üçlü dokümantasyon yükümlülükleri olup olmadığını sıkı bir şekilde takip ve tespit etmelerini tavsiye etmekteyiz.
  • Bunun yanında, toplam konsolide grup geliri 750 Milyon Avro ve üzerinde olan çok uluslu Türk şirket gruplarının ülke bazlı raporlama ile Türk Mali İdaresi ile paylaşacakları bilgiler uluslararası anlaşmalar dahilinde diğer ülkeler ile de paylaşılacak; aynı zamanda diğer ülkeler de Türkiye ile bu bilgileri karşılıklı olarak paylaşacaklardır. O nedenle, ülke bazlı raporlamanın Türk şirket grubuna etkisinin de ayrıca değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.
  • 2151 sayılı “Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi” ve yayımlanan yeni Tebliğ ile ilgili mükellefin yükümlülüklerine bağlı olarak aşağıdaki belgelerden birinin, bir kaçının ya da tamamının hazırlanması gerekebilir.
    • Genel Rapor (Masterfile),
    • Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu (Local File)
    • Ülke Bazlı Raporlama (Country-by-Country Reporting)

14. Finansal Hesap Bilgilerinin Vergi Konularında Karşılıklı Olarak Otomatik Değişim Standardı Bilgilendirme Rehberi yayımlanmıştır.

  • Avrupa Birliği üyesi ülkelerin tamamının yanı sıra İsviçre, Norveç, Brezilya, Hindistan gibi ülkeler de dahil bugün itibarıyla 136 ülkenin taraf olduğu Sözleşme, uluslararası vergisel iş birliği ve şeffaflığın bir gereği olarak 2011 yılında Türkiye tarafından da imzalanmıştır. Bu tarihten 6 yıl sonra, uygulamayı düzenleyen ve sayıları her yıl artmakla birlikte bugün itibarıyla 107 ülkenin taraf olduğu Finansal Hesap Bilgilerinin Otomatik Değişimine İlişkin Çok Taraflı Yetkili Makam Anlaşmasını da Türkiye 21.04.2017 tarihinde imzalamış ve 31.12.2019 tarihinde onaylamıştır.
  • Bu anlaşmaya göre, imzacı ülkeler, karşılıklılık temelinde, ilgili ülkelerin mukimlerine ait finansal hesap bilgilerini, finansal kuruluşlardan toplayıp ayrı bir talep gerekmeksizin (otomatik olarak) her yıl ilgili ülkeyle paylaşacaktır. Türkiye’de otomatik bilgi değişimi için bilgileri toplamaya ve paylaşmaya yetkili makam, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Gelir İdaresi Başkanlığıdır.
  • Anlaşmaya taraf ülkelerden Almanya, Hollanda, Belçika, Avusturya ve Fransa, Türkiye’nin (2019 yılına ait bilgilerin paylaşılacağı) 2020 yılı bilgi değişimi takvimine alınamamıştır. Bununla birlikte, Avrupa Birliği, tüm üye devletlerle otomatik bilgi değişimi yapmayan ülkeleri listeleme yoluyla izlemekte ve bu ülkelere yaptırım uygulamayı tartışmaktadır. Önümüzdeki süreçte bilgi değişimi yapılan ülke sayısının arttırılması söz konusudur.
  • Bu kapsamda; mevduat, saklama ve yatırım kuruluşları ile belirli sigorta şirketleri nezdindeki; mevduat hesapları, saklama hesapları, ortaklık ve borç ilişkisi menfaati, nakdi değer sigorta sözleşmeleri ve düzenli ödeme sözleşmelerine ilişkin finansal bilgiler paylaşılacaktır.
  • Bu bilgiler hesap numarası, hesap bakiyesi ya da değeri, hesaba yıl içinde ödenen faiz, temettü gibi gelirlerin ya da hesapta tutulan varlıklardan elde edilen gelirlerin toplam brüt tutarı gibi bilgilerden oluşmakta olup, gayrimenkul ve taşıt bilgileri otomatik bilgi değişimi kapsamında değildir.
  • Bugüne kadar otomatik bilgi değişimi yapılan Norveç ve Letonya’dan hem kapsama giren bilgiler alınmış hem de bilgi gönderilmiştir. Bununla birlikte, bazı ülkeler bilgi almadan sadece bilgi vermek istediğinden, Türkiye bu ülkelere bilgi vermeden tek taraflı bilgi alacaktır.
  • Anlaşma kapsamında, ilgili ülkelerde yerleşik (mukim) kişi ve kurumların yanı sıra, bu ülkelerde yerleşik kişilerin kontrol ettikleri Türkiye’de yerleşik olan bazı kurumların (örneğin; faiz, temettü gibi pasif gelir elde eden ya da bu amaçla varlık tutan fakat finansal kuruluş olmayan kurumlar) bilgileri paylaşılacaktır.
  • Finansal kuruluşlar yeni açılan hesaplar için müşterilerden hangi ülkede yerleşik (mukim) olduklarını gösteren beyanlarını alırlar. Ayrıca 1/7/2017 tarihinden önce açılmış hesaplarda finansal kuruluşlar kayıt taraması yaparlar. Kayıtlarında aşağıdaki göstergelerden birinin bulunması halinde göstergenin bulunduğu ülkeye ilişkin olarak Gelir İdaresi Başkanlığına bildirim gönderilir:
  • Kişinin ilgili ülkede yerleşik (mukim) olduğuna ilişkin kayıt
  • İlgili ülkede güncel yazışma ya da ikametgâh adresi
  • İlgili ülkede kayıtlı telefon numarası (Türkiye’de bir telefon numarası yoksa)
  • Mevduat hesapları dışındaki hesaplardan ilgili ülkedeki hesaplara düzenli fon transferi talimatı
  • İlgili ülkede adresi bulunan bir kişiye verilmiş temsil veya imza yetkisi (vekaletname)
  • Finansal kuruluşun kayıtlarında başka bir adres olmaması halinde posta bekletme servisi talimatı veya posta gönderisi için belirtilen adres
  • Bu nedenle, banka hesap sahiplerinin bankadaki adreslerini kontrol etmesi ve güncel ikamet bilgilerini kişisel beyan ve kanıtlayıcı belge ile birlikte bankalarına bildirmesi ve iletişim bilgilerini güncellemeleri önemlidir.
  • Ayrıca, hesap sahibi şirketin gelirlerinin ağırlıklı olarak (%50’den fazla) faiz, kâr payı gibi pasif gelirlerden oluşması ve yabancı ülke mukiminin şirket ortaklığındaki payının %25’den fazla olması durumunda bu şirketin hesap bilgileri otomatik bilgi değişimi kapsamına girebilir. Bunun yanı sıra 1/7/2017 tarihinden önce açılmış bir kurum (şirket) hesabının 30/6/2017 tarihindeki bakiyesinin 000 ABD dolarının altında olması, müteakip yılların son günü itibarıyla da bu eşiğin aşılmaması ve finansal kuruluşun bu istisnadan yararlanmayı tercih etmesi halinde bu hesaba ilişkin herhangi bir durum tespiti yapılmaması mümkündür. Bu durumda hesap bilgileri otomatik bilgi değişiminin dışında kalır.
  • Norveç ve Letonya ile iki yıldır paylaşılıyor. Bu paylaşımlar kişisel verilerin korunması mevzuatı açısından bir sorun teşkil etmiyor. Türkiye olarak 2020 yılında 54 ülkeye bilgi gönderiyoruz.
  • Nauru, Bermuda, BAE, Cayman, British Virgin, Turks & Caicos’tan sadece tek taraflı bilgi alınacak, Aruba, Bulgaristan, Gana, Grenada, Kosta Rika, Lübnan, Makao, Nijerya, Romanya, Saint Vincent & Grenadinler ve Vanuatu ise bu ülkelerdeki veri güvenliği nedeniyle geçici olarak sadece bilgi verecektir. Singapur ve Slovakya ise 2021’de kapsama girecektir.

Her ay yayımlamış olduğumuz uluslararası mali bültenler ile sizlere vergi, finans, uluslararası kamu maliyesi, sosyal güvenlik ve yatırımların korunması ve teşviki alanında yapılan tüm çalışmaları duyurmaya devam ediyor olacağız. Bu bültende yer alan herhangi bir konuyla ilgili sorularınız için danışmanlarımıza ulaşabilirsiniz.

Bültenin hazırlanmasında katkı sunan Şaban Küçük, Ayhan Üstün ve Ramazan Biçer’e teşekkürler.

Saygılarımızla,

Tax & International Advisory | Taxia & Taxademy

PDF İndirmek İçin Tıklayınız.

[1] GİG, müzik sektöründen gelme bir kelime olup kısa süreli iş alan, sahneye çıkan müzisyenler için kullanılan bir terimdir. Günümüzde tüm sektörlerde geçici ve kısa süreli freelance işler için kullanılmaktadır. GİG ekonomisi de bu kişilerin oluşturduğu ekonomiye verilen addır.

[2] Anlaşmaların tamamı için https://tuys.sanayi.gov.tr/anlasmalar/yktk

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir