Blog Duyuru Sirküler

2020-138 Varlık Barışı Tebliği ve Uygulaması

Tarih     : 9 Aralık 2020

No          : 2020-138

Konu     : Varlık Barışı Tebliği ve Uygulaması

Varlık barışı, diğer adıyla ‘’kayıt dışı varlıkların ekonomiye kazandırılması’’yla ilgili 11  Kasım 2020 tarih ve 7256 sayılı Kanun’la yeni bir düzenleme yapıldı.

Varlık barışı uygulamaları daha önce de defalarca uygulandı; 2008 yılında 5811 sayılı Kanun’la, 2013 yılında  6486 sayılı Kanun’la, 2016 yılında 6736 sayılı Kanun’la, 2018 yılında 7143 sayılı Kanun’la, 2019 yılında  7186 sayılı Kanun’la.

28.11.2020 tarih ve 31318 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1) ile varlık barışı uygulamasının ayrıntılarıyla açıklanmıştır. Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 93 üncü maddesinde tanımını bulan varlık barışının usul ve esaslarından öne çıkan hususlar aşağıdaki gibi özetlenmiştir;

7256 sayılı Kanun’la yapılan düzenlemenin genel çerçevesi;

Yeni varlık barışı düzenlemesiyle, gerçek ve tüzel kişilere, yurt dışında ve yurt içinde bulunan varlıklarını kayda alma olanağı veriliyor. Düzenleme ayrıca, varlık barışından yararlanarak Türkiye’ye getirilen veya kayda alınan varlıklar nedeniyle vergi incelemesi veya vergi tarhiyatı yapılmamasını öngörüyor. Eski düzenlemelerle özünde bir farklılık yok.

  • Yeni yasa da yurtdışında bulunan bazı varlıkların bildirimi ve Türkiye’ye getirilmesi esasına dayanıyor. Bunun yanında yurtiçinde bulunan ve kayıtlarda yer almayan bazı varlıkların kayıtlara alınması konusu da yasada düzenleniyor.
  • Yeni Kanun’da beyan edilen ve bildirilen varlıklara ilişkin herhangi bir vergi ödeme yükümlülüğü öngörülmüyor.
  • Varlık Barışı’na konu edilecek varlıklara belirli bir tarih itibarıyla sahip olma ve bunu tevsik etme şartı aranmıyor.
  • Yurt dışında bulunan taşınmazlar uygulama kapsamı dışında tutuldu. Buna karşın bir önceki Varlık Barışı ile karşılaştırıldığında yurt içinde bulunan kıymetler de kapsama alındı.

Yurt Dışında Bulunan Varlıkların Bildirimi

  • Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını, 30 Haziran 2021 tarihine kadar Türkiye’deki banka veya aracı kurumlara bildiren gerçek ve tüzel kişiler, söz konusu varlıkları serbestçe tasarruf edebileceklerdir.
  • Gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak bu bildirimlerin, yetkili kılınmış vekiller veya kanuni temsilciler tarafından da yapılabilmesi mümkündür.
  • Gerçek ve tüzel kişilerce, söz konusu varlıklara ilişkin olarak vergi dairelerine herhangi bir bildirimde bulunulmayacaktır.
  • Varlık barışından faydalanılabilmesi için bildirime konu edilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi şarttır.
  • Gerçek ve tüzel kişilerce, yurt dışında bulunan varlıklar için tek bir bildirim verilmesi esastır. Ancak, 30 Haziran 2021 tarihine kadar birden fazla bildirimde bulunulması mümkündür.
  • Yurt dışında bulunan varlıklar, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve 17 Kasım 2020 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan kredilerin en geç 30 Haziran 2021 tarihine kadar kapatılmasında kullanılabilecektir. Bu takdirde, defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı aranmayacaktır.
  • 17 Kasım 2020 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan sermaye avanslarının, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının bu tarihten önce Türkiye’ye getirilmek suretiyle karşılanmış olması hâlinde, söz konusu avansların defter kayıtlarından düşülmesi kaydıylavarlık barışı hükümlerinden yararlanılması mümkündür.
  • Yurt dışında bulunan ancak kapsama girmeyen varlıkların (örneğin taşınmazların) 30 Haziran 2021 tarihine kadar kapsamdaki varlıklara dönüştürülmek suretiyle varlık barışı hükümleri çerçevesinde Türkiye’ye getirilmesi mümkündür.
  • Bildirilen ve Türkiye’ye getirilen varlıklar nedeniyle hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacaktır.
  • Bildirime konu edilen varlıklara ilişkin olarak banka veya aracı kurumlar tarafından, bildirimde bulunanlardan herhangi bir belge istenilmeyecektir.

Yurt İçinde Bulunan Varlıkların Bildirimi

  • Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan, ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar, 30 Haziran 2021 tarihine kadar gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairelerine elektronik ortamda
  • Taşınmazlar dışındaki bildirime konu varlıkların, gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince banka veya aracı kurumlardaki hesaplara yatırılması
  • Taşınmazların ayni sermaye olarak konulmak suretiyle işletme kayıtlarına alınması halinde, sermaye artırım kararının bildirim tarihi itibarıyla alınmış olması ve söz konusu kararın bildirim tarihini izleyen onuncu ayın sonuna kadar ticaret siciline tescil edilmesi kaydıyla, varlık barışı hükümlerinden faydalanılabilir.
  • Yurt içinde bulunan varlıklar için tek bir bildirim verilmesi esastır. Ancak, 30 Haziran 2021 tarihine kadar birden fazla bildirimde (düzeltme amacıyla yapılan bildirimler dâhil) bulunulması mümkündür.

Ortak Hükümler (Yurtiçi ve Yurtdışı)

  • Şirketlerin kanuni temsilcileri, ortakları ya da şirket veya şirketin ortakları adına varlık barışı kapsamına giren varlıkları 17 Kasım 2020 tarihinden önce yetkili kuruluşlarca düzenlenen bir vekâlet veya temsil sözleşmesine istinaden değerlendirmeye yetkili olanların, bu tarih itibarıyla sahip oldukları ve yurt dışında bulunan varlıklarının, mevzuatta belirlenen kurallar çerçevesinde şirket adına bildirime konu edilerek Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi ya da Türkiye’de bulunan ancak 17 Kasım 2020 tarihi itibarıyla kanuni defter kayıtlarında yer almayan varlıklarının mevzuatta belirlenen kurallar çerçevesinde şirket adına bildirilmek suretiyle varlık barışı hükümlerinden yararlanılabilmesi mümkündür.
  • Şirket veya şirket ortaklarına ait olduğu halde şirketin kanuni temsilcileri, ortakları veya vekilleri dışındaki kişilerce tasarruf edilen varlıklar, varlık barışı hükümleri çerçevesinde
  • Şirket adına bildirime konu edilebilecektir. Ayrıca,gerçek kişilere ait olduğu halde bu kişilerin ortağı veya kanuni temsilcisi oldukları yurt dışındaki şirketlerce tasarruf edilen varlıkların da ilgili gerçek kişiler adına bildirime konu edilmesi halinde varlık barışı hükümlerinden yararlanılabilmesi mümkündür. Ancak, bildirim dışındaki nedenlerle yapılacak inceleme esnasında söz konusu varlıkların şirket veya şirket ortaklarına ya da gerçek kişilere ait olduğunun ispat edilmesi
  • Varlık barışı kapsamında bildirilen varlıklar, Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde defter tutan mükelleflerce, kanuni defterlere kaydedilebilecektir.
  • Türkiye’ye getirilen varlıklar ile gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince kanuni defterlere kaydedilen varlıklar, dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaksızınişletmelerine dâhil edilebileceği gibi, aynı varlıklar vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmelerinden çekilebilecektir.
  • Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetleri için pasifte özel fon hesabı açacaklardır. Söz konusu hesap serbestçe tasarrufa konu edilebilecek, sermayeye eklenebileceği gibi ortaklara da dağıtılabilecektir. Fon hesabında tutulan bu tutarlar, işletmenin tasfiye edilmesi halinde vergilendirilmeyeceği gibi gerçekleşecek birleşme, devir ve bölünme hallerinde de vergilendirilmeyecektir. Ayrıca söz konusu varlıklara ilişkin tutarların, kurumlar vergisi mükellefleri tarafından ortaklara dağıtılması halinde kar dağıtımına bağlı stopaj yapılmayacak, gerçek kişi ortaklar ile kurumlar vergisi mükellefi olan ortaklar tarafından elde edilen bu tutarlar da vergilendirilmeyecektir.
  • Yayımlanan Tebliğin 8 inci maddesinde varlık barışına konu kıymetlerin bildirim değerlerinin hesaplama esasları belirlenmiştir. Bu çerçevede Vergi Usul Kanunu’na göre defter tutan mükelleflerce, banka veya aracı kurumlara ya da vergi dairelerine bildirildiği tarih itibarıyla söz konusu 8 inci maddede yer alan esaslar çerçevesinde belirlenen Türk lirası karşılığı bedelleriyle, kanuni defterlere kaydedilebilecek ve söz konusu varlıkların elden çıkarılması halinde satış kazancının tespitinde bu bedel dikkate alınacaktır.
  • Bildirim konusu yapılarak kanuni defter kayıtlarına intikal ettirilen taşınmazlar için amortisman ayırmak mümkün değildir.
  • Kayıtlara alınan bu varlıkların daha sonra elden çıkarılmasından doğan zararlar, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gelirin veya kurum kazancının tespitinde gider veya indirim olarak kabul edilmeyecektir.
  • Bildirimde bulunulan varlıklar nedeniyle hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacaktır. Bu hükümden yararlanabilmek için;
    • Yurt dışında bulunan bildirime konu varlıkların bildirimin yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde Türkiye’ye getirilmesi ya da Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi,
    • Yasada; bildirilen varlıklar nedeniyle ‘hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaz’ denilerek güvence veriliyor. Barışın bozulmasının tek koşulu; bildirim yapılan varlıkların –üç ay içinde- ülkeye getirilmemesi.
    • Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının, bildirimden sonraki üç ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi şart koşuluyor. Aksi durumda; incelenmeme güvencesi kalmıyor, barış bozuluyor.
    • Türkiye’de bulunan ve taşınmazlar dışındaki bildirime konu varlıkların ise banka veya aracı kurumlardaki hesaplara yatırıldığını gösterir belgelerle tevsik edilmesi

Söz konusu Tebliğin tam metnini okumak için aşağıdaki linke tıklayınız.

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/11/20201128-10.htm

PDF İndirmek için tıklayınız…

Merve Özsarıkaya  & İlker Ersoy

Saygılarımızla,

Şaban Küçük

Tax & International Advisory

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir